Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Berko Madencilik’in Bergama’daki Okçular ve Ayvatlar köyleri sınırlarında açmak istediği granit ocağına ilişkin ÇED sürecini onayladı. Şirket, 77,78 hektarlık alan içinde yılda 10 bin metreküp granit üretmeyi ve patlatma yöntemiyle çıkarım yapmayı planlıyor.

Haber: Metehan UD: (Egedesonsöz)

ÇED sahası, İzmir Kuzey Bölgesi 1/25000 ölçekli Nazım İmar Planı'nda ''Tarım Alanı'' olarak belirlenen bölge ile ''İçme ve Kullanma Suyu Uzun Mesafeli Koruma Alanı'' içerisinde kalıyor ve tapu kayıtlarında ise fıstıklık olarak yer alıyor. En yakın konuta olan uzaklığı ise 460 metre olacak. Proje tanıtım dosyasında yer alan bilgilere göre 3 bin 889 adet ağaç kesilecek.

Tanıtım dosyasında "sahada yapılan gözlemler sonucu proje alanı yüzeyinde bulunan ve üretim çalışmaları öncesi kesilecek fıstık çamları; ağaçların en yoğun olduğu bölge göz önünde bulundurularak 10.000 m2 (1 hektar) örnekleme alan için yaklaşık 50 adet olabileceği tahmin edilmektedir. Bu kapsamda yaklaşık 77,78 hektar olan Proje Alanında (ÇED Alanı) tahmini ağaç sayısı 3.889 adet olmakla birlikte, bu ağaçların tamamı birden kesilmeyecek, yıllık çalışma alanı üzerindeki ağaç sayısı kadar kesim işlemi gerçekleştirilecektir." ifadeleri yer aldı.

İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin görüş yazısında ise yer seçiminden kaynaklı olumsuz görüş verildi.

AK PARTİ’DE YÖNETİCİLİK YAPMIŞTI
Şirket, taş ocağı için ‘ÇED Gerekli Değildir’ kararı almak için başvurmuş ancak bakanlık ÇED sürecinin işletilmesine karar vermişti. Şirketin sahibi Rüştü Dönmez’in Bertaş Madencilik isimli bir başka şirketi de bulunuyor. Rüştü Dönmez bir dönem de AK Parti Bergama’da ilçe yöneticiliği de yaptı.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan lisanslı Bitkisel Atık Yağ Toplama, Geri Kazanım ve Biyodizel Üretimi firması ile sözleşme imzalandı.

LİSANSLI FİRMAYLA SÖZLEŞME İMZALANDI

Çevre sağlığının korunması, su kaynaklarının güvence altına alınması ve bitkisel atık yağların uygun şekilde toplanarak geri kazanım sürecine dâhil edilmesi ve biyodizel üretiminde kullanılması yönünde karar alındı. İmzalanan sözleşme ile evsel ticari alanlardan kaynaklanan bitkisel yağlar düzenli olarak toplanacak, çevreye ve altyapıya zarar verilmesi engellenecek, aynı zamanlarda geri kazanım yoluyla ekonomiye kazandırılacak.   

Konuya ilişkin açıklamada bulunan Bergama Belediye Başkanı Prof. Dr. Tanju ÇELİK, çevre bilincinin artırılmasının önemine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı;

“DAHA TEMİZ BİR BERGAMA İÇİN PROJELERİMİZİ UYGULUYORUZ”

“Bitkisel atık yağlar, lavabolara döküldüğünde su kaynaklarımız başta olmak üzere çevreye ciddi zararlar vermektedir. Bergama Belediyesi olarak hem çevremizi korumak hem de atıkları dönüştürerek ülke ekonomisine katkı sağlamak amacıyla bu sözleşmeyi imzaladık. Daha temiz, daha sağlıklı ve yaşanabilir bir Bergama için projelerimizi uygulamaya devam edeceğiz. Vatandaşlarımız da bitkisel atık yağlarını lavaboya dökmek yerine İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Müdürlüğü 1. Sınıf Atık Getirme Merkezi’mize ya da Belediyemize ait Halk Ekmek büfelerine getirerek bu sürece destek olmalarını bekliyoruz.”

Bergama Belediyesi’ne ait Halk Ekmek büfelerine 1 litre atık yağ getiren vatandaşlara ücretsiz olarak ekmek hediye ediliyor. Ayrıca biriktirilen atık miktarının fazla olması halinde talep edildiğinde adreslerden teslim alınabiliyor. Bergama Belediyesi, çevre dostu uygulamalarını yaygınlaştırarak gelecek nesillere daha temiz ve sürdürülebilir bir kent bırakma hedefi doğrultusunda çalışmalarını sürdürecek.

Bergama Çevre Platformu ve EGEÇEP, Ovacık Köyü'nde basın açıklamasıyla Bergama'nın “siyanür çöplüğü” haline getirilmesine izin verilmeyeceğini vurguladı.

“Çanakkale'den 500 bin ton cevher Bergama'ya taşınacak”

EGEÇEP'in 20'nci kuruluş yıldönümü etkinlikleri kapsamında düzenlenen EGEÇEP Eş Sözcüsü Arif Ali Cangı, Bergama'da siyanürlü altın madenciliğine karşı yıllar boyunca büyük bir mücadele verildiğini hatırlattı. "Yaşanan tüm baskılara rağmen bu mücadelenin ayrıntıları, bugün basın açıklamamızda Ovacık Köyü'nün bulunmasının yok olması bekleniyordu" dedi.

Bergama Çevre Platformu'ndan Erol Engel ise, Dikili Çukuralan'dan Bergama'ya taşınan cevherlere Çanakkale'den 500 bin ton cevherin ekleşmesi istenmesine tepki gösterdi. Engel, bölgedeki birinci derece deprem kuşağında bulunduğunu hatırlatarak şunları söyledi:

Platform bileşenlerinin, hem Bergama'nın hem de çevresel parçacık sağlığının hiçe sayıldığı, projenin sona ermesinden vazgeçilmesinde bulunduğu belirtildi.

İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin olumsuz görüş verdiği proje kapsamında 4 bin civarında ağaç kesilecek. Granit patlatma yöntemiyle çıkarılacak.

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü'nün (UNESCO) Dünya Kültür Mirası Koruma Bölgesinde olan 'ekolojik hassas bölge' statüsündeki Kozak Yaylası, maden şirketlerinin hedefinde. Fıstık çamları ile kaplı olan ve antik kentlere ev sahipleri yapan yaylaya açılması planlanan yeni bir taş ocağıyla ilgili Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı karar verdi.

Haber: Metehan UD (EGEDESONSÖZ)

Berko Madencilik Şirketi’nin Bergama’nın Okçular ve Ayvatlar köyleri sınırlarında açmak istediği granit ocağı ile ilgili Bakanlık 'nihai' karar verdi. Şirket 77,78 hektarlık ÇED alanında yılda 10 bin metreküp granit çıkarılacak. Granit patlatma yöntemiyle çıkarılacak.

ÇED sahası, İzmir Kuzey Bölgesi 1/25000 ölçekli Nazım İmar Planı'nda ''Tarım Alanı'' olarak belirlenen bölge ile ''İçme ve Kullanma Suyu Uzun Mesafeli Koruma Alanı'' içerisinde kalıyor ve tapu kayıtlarında ise fıstıklık olarak yer alıyor. En yakın konuta olan uzaklığı ise 460 metre olacak. Proje tanıtım dosyasında yer alan bilgilere göre 3 bin 889 adet ağaç kesilecek.

Tanıtım dosyasında "sahada yapılan gözlemler sonucu proje alanı yüzeyinde bulunan ve üretim çalışmaları öncesi kesilecek fıstık çamları; ağaçların en yoğun olduğu bölge göz önünde bulundurularak 10.000 m2 (1 hektar) örnekleme alan için yaklaşık 50 adet olabileceği tahmin edilmektedir. Bu kapsamda yaklaşık 77,78 hektar olan Proje Alanında (ÇED Alanı) tahmini ağaç sayısı 3.889 adet olmakla birlikte, bu ağaçların tamamı birden kesilmeyecek, yıllık çalışma alanı üzerindeki ağaç sayısı kadar kesim işlemi gerçekleştirilecektir." ifadeleri yer aldı.

İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin görüş yazısında ise yer seçiminden kaynaklı olumsuz görüş verildi.

AK PARTİ’DE YÖNETİCİLİK YAPMIŞTI
Şirke, taş ocağı için ‘ÇED Gerekli Değildir’ kararı almak için başvurmuş ancak bakanlık ÇED sürecinin işletilmesine karar vermişti. Şirketin sahibi Rüştü Dönmez’in Bertaş Madencilik isimli bir başka şirketi de bulunuyor. Rüştü Dönmez bir dönem de AK Parti Bergama’da ilçe yöneticiliği de yaptı.

KOZAK YAYLASI HAKKINDA
Kozak (Pindasos), Antik Çağın Kaikos Irmağı (Bakırçay) Havzası'nın tacı olarak kabul ediliyor. Kentin yanı başında yükselen Kozak Yaylası, oksijen deposu olarak biliniyor. Kozak Yaylası aynı zamanda yer altı kaynakları açısından da oldukça zengin. Sahip olduğu fıstık çamı ekim alanları nedeniyle toplam 17 köyden oluşan, yaklaşık 10 bin nüfuslu özel bir ekolojik havza konumunda. Havza, kendine özgü iklim, toprak ve su yapısına sahip. Kozak Yaylası, dünyanın önde gelen, Türkiye'nin tek doğal fıstık çamı ormanını barındırıyor. Bölgenin doğal SİT ilan edilmesiyle ilgili başlatılan çalışmalar da sürüyor.

Madra Havzası’ndaki su kaynaklarının kritik seviyeye inmesi üzerine açıklamalarda bulunan Bergama Çevre Platformu Sözcüsü Erol Engel, "Madra’nın çok zengin yeraltı sularını hepimiz biliriz. Yıllardır Burhaniye, Ayvalık, Dikili, Bergama Madra’dan beslenir. Ancak gelinen noktada Madra’nın suları tükenme noktasına geldi. Geçen yıl ilk defa Madra Barajı kurudu. Kozak susuzluk çekmezken son üç-dört yıldır kuraklık başladı. O nedenle bugün burada suyumuzu elimizden alanlara karşı sesimizi yükseltiyoruz" dedi.

Haber: Alper Temiz Son Mühür

Engel, sözlerini şöyle sürdürdü: "TÜMAD Altın Madeni 6 yıllık ÇED dosyasında saniyede 58 litre su tükettiği aktarılmış. Ancak bugün bunun en az dört-beş katı su tükettiklerini biliyoruz. Kapasite artırımına gitmeyi de planlamışlardı. Bu da demek oluyor ki Madra’nın suyu daha da hızlı bitecek. Kozak’ta kuraklık hiç yaşanmazken son üç yıldır yaşanıyor. TÜMAD’ın Madra’ya verdiği zarar bilinenin çok daha ötesinde"

"Siyanürle altın çıkarıyorlar, su rejimini bozuyorlar"

Erol Engel, madenlerin yarattığı çevre tahribatına dikkat çekerek, "TÜMAD aynı Erzincan İliç’te olduğu gibi yamaç bir arazide faaliyet yürütüyor. Orada siyanür havuzları var. Buradaysa açık ortamda siyanür püskürtmeyle altın ve gümüş çıkartılmaya çalışılıyor. Kelimenin tam anlamıyla vahşi madencilik yapılıyor" dedi. 

Engel, madenlerin su kullanımındaki ayrıcalıklara tepki göstererek, "İzmir, Türkiye’nin en pahalı su faturasının ödendiği yer. Madenler devlete bir kuruş ödemiyor. Sondajı çakıyorlar, çıkardıkları suları hoyratça kullanıyorlar. Bu adaletsizlik sürdürülemez. Halk parasını öderken, şirketler kamu malı olan suyu sınırsızca tüketiyor" ifadelerini kullandı.

"Dikili Ovası’nda kuraklığa, Madra Barajı’nda çöküşe neden oldular"

Erol Engel, Koza Altın Madeninin Kozak’taki etkilerini şu sözlerle anlattı:
"Keşfe gittiğimizde yerin 230 metre derinine inmişlerdi. Bugün ise 400 metre derinliğe indiler. 400 metreden cevher çıkarıyorlar. Suyu kesmeden madeni alamadıkları için, orada binlerce yıldır süren su altı akış rejimini değiştiriyorlar. Akışın durması için oraya tonlarca kimyasal beton döktüler. O suyu tutan doğal kanalları kapattılar. Sonuç ortada: Dikili Ovası’nda kuraklık başladı, Madra Barajı geçen yıl tamamen kurudu. Yani bu sadece bir çevre sorunu değil, yaşamın kendisini tehdit eden bir tablo" dedi.

"Madenler su parası ödemiyor, halk susuz kalıyor"

Engel, su kaynaklarının özel şirketlerin denetimsiz kullanımına bırakılmasına tepki göstererek, "Madra’nın suyu artık yaşam için değil, kâr için kullanılıyor. Bu madenler suyu bedava çekiyor, barajlar boşalıyor, köyler susuz kalıyor. Üstelik hiçbir denetim yok. Su kaynaklarımız özelleştiriliyor, halkın ortak yaşam hakkı olan su şirketlerin kontrolüne geçiyor. Biz buna sessiz kalmayacağız" dedi.

"Madra’nın hayat verdiği topraklarda, suyun ticarileştirilmesine, metalaştırılmasına 'hayır' diyoruz. Bu ülkenin her köşesinde, suyun kamusal bir hak olarak korunması gerekiyor. İzmir’in, Ege’nin geleceği buna bağlı" ifadelerini kullandı.

"Sondajlar durdurulmalı, baraj yatırımları yapılmalı"

Erol Engel, çözüm önerilerini de sıraladı:
"Madra Havzası’nda yeni sondajlara kesinlikle izin verilmemeli. Mevcut kuyular denetlenmeli, madenlerin su kullanımı kamuoyuna açık biçimde raporlanmalı. Su bedeli ödemeyen hiçbir şirket faaliyet gösterememeli. Biz Bergama Çevre Platformu olarak, suyun yaşam hakkı olduğunu savunuyoruz"

"Çamlı Barajı’nın bir an önce yapılması gerekiyor. Bu, yalnızca Bergama’nın değil, bütün Ege’nin meselesi. Su olmadan tarım olmaz, yaşam olmaz. Biz suyumuzu, toprağımızı ve geleceğimizi korumak için örgütlü mücadelemizi sürdüreceğiz. Madra’ya, Kozak’a, Ege’ye sahip çıkacağız" dedi.

Atçılar Köyü Muhtarı kamulaştırma kararı ile birlikte köyden göç etmek zorunda kalacaklarını dile getirdi.

AKÇA Holding tarafından İzmir’in Bergama ilçesinde hayata geçirilmek istenen ‘Aliağa Rüzgar Enerji Santrali (RES) Yardımcı Kaynak Güneş Enerji Santrali (GES)’ projesi ile ilgili yeni bir gelişme yaşandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla ÇED sahasında kalan 62 parsel acele kamulaştırıldı. Kamulaştırılan parsellerin 9 tanesi İsmailli, 33 tanesi Atçılar ve 20 tanesi Seklik köylerinin sınırlarında kalıyor.

Haber: Metehan UD/ EGEDESONSÖZ 

TARLA VE MERA ALANI

Proje kapsamında 121 hektarlık alana 84,9542 MWm gücünde 9 adet güneş enerji santrali kurulacak. 255 milyon Türk Lirası değerindeki yatırım kapsamında 151 bin 106 adet güneş paneli de dikilecek. İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı'nda proje alanı tarım arazisi, mera ve fıstıklık alanlarda yer alıyor. Ayrıca proje alanı içme ve kullanma suyu uzun mesafeli koruma alanı sınırı içerisinde de kalıyor. Planlanan GES'lerin en yakın konuta olan uzaklığı 200 metreye kadar düşecek.

İTİRAZ GELDİ

Cumhurbaşkanının kararına Bergama’dan itiraz geldi. Proje hayata geçerse güneş enerji panelleri Atçılar köyünü çevreleyecek. Adı Osmanlı döneminde yetiştirdiği atlardan alan ve tarihi çok eskilere dayanan Atçılar da köylüler de tedirgin. En önemli geçim kaynakları olan hayvancılığın zarar göreceğini kaydeden köylüler proje hayata geçerse köylerini terk etmek zorunda kalacaklarını dile getiriyor.

‘KÖYDEN GÖÇE ZORLANACAĞIZ’

Egedesonsöz’e konuşan köy muhtarı Ali Rıza Yıldız “ Herkes projeye karşı çünkü hayvancılık yapacak alanımız kalmadı. Meralarımızı da kamulaştırıyorlar. Bugün köyde yaklaşık 500 büyükbaş ve küçükbaş hayvan var. Eğer buralara güneş enerji santrali yapılırsa, hayvanlarımızın otlak alanı kalmayacak. Zaten bugüne kadar doğru düzgün satış da yapamadık. Şimdi hayvancılığı da tamamen bitirecekler. Bu, köyün tamamen kapanması, insanların göçe zorlanması anlamına geliyor. Köyümüzde 25 aile yaşıyor, toplamda 70 civarında insan var. Nüfusumuz az olsa da köyümüz 600–700 yıllık bir geçmişe sahip. Osmanlı döneminden beri ayakta duran, tarihi bir köy burası.” dedi.

‘YASAL YOLLARI ARAŞTIRIYORUZ’

Haklarını arayacaklarını kaydeden muhtar Rıza “Şu anda dava açma konusunda ne yapabileceğimizi araştırıyoruz. Ama şunu açıkça söylemek isteriz: Yetkililer sesimizi duysun. Bu proje köyü kapatmak anlamına geliyor. Köyün hemen 100 metre ötesinden başlayacak santral sahası, neredeyse bütün yaşam alanımızı yok edecek.Bizim tek isteğimiz köyümüzün, meralarımızın, hayvancılığımızın korunması. Başka söyleyecek bir şeyimiz yok.” ifadelerini kullandı.

MENENGİÇ AĞAÇLARI KESİLECEK

Bergama Çevre Platformu Sözcüsü Erol Engel de proje hayata geçerse çok sayıda menengiç ağacının kesileceğini belirterek “Bergama’nın en yoksul köylerinden olan İsmaili, Sertlük ve Atçılar’da halkın temel geçim kaynağı hayvancılık. Son yıllarda ise Aziz Kocağolu döneminde Büyükşehir Belediyesi’nin desteğiyle yaklaşık 10 bin menengic ağacının aşılanması sonucu Antep fıstığı üretimi başlamış durumda. Köylülerin kendi imkanlarıyla aşıladığı binlerce ağaç da bulunuyor. Ancak GES projesi kapsamında bu ağaçların kesilmesi söz konusu.” dedi.

KÖYLÜLER TEPKİLİ

Köylülerin projeye tepki olduğunu kaydeden Engel “Köylüler, atalarından kalan topraklarda büyükbaş, koyun ve keçi yetiştirerek yaşamlarını sürdürüyor. Bölgede zaten onlarca rüzgar enerji santrali bulunmasına rağmen şimdi de güneş enerji santralleri dayatılıyor. Bu projelerle köylülerin sınırlı sayıdaki meraları da ellerinden alınmak isteniyor. Cumhurbaşkanlığı tarafından alınan kamulaştırma kararı da köylülerde tepkiye yol açtı. Ama köylülere veremi gösterip sıtmaya razı etmeye çalıştılar. Köylüler, önce pazarlık yapılıp sonra kamulaştırma ile topraklarına el konulacağı söylenerek teslimiyete zorlandıklarını belirtiyor . Buradaki köylüleri tamamen boşalttırmak istiyorlar. Osmanlı döneminden beri at yetiştirilen bu topraklarda hem geçim kaynaklarının hem de yaban hayatının tehdit altında. GES ve RES projelerinin, köylüleri açlığa ve yoksulluğa mahkûm edilecekler.” diye konuştu.

VİCDANLARDA YARA AÇTI

Kararın köylülerin vicdanında yara açtığını ifade eden Engel şunları söyledi:

Cumhurbaşkanlığı’nın aldığı kamulaştırma kararının kamu vicdanında ve köylülerin vicdanında yara açacağın inanıyoruz ve bu projeden vazgeçilmesini talep ediyoruz. Antep fıstığı üretimi ile ekonomik girdi sağlanan arazilerin GES projeleriyle yok edilmesinin yanlış. GES’lerin dikilebileceği daha uygun alanlar mevcut ancak köylülerin tarlalarına ve meralarına göz dikilmiş durumda. Bu kararlar enerji sektörünün halka dayattığı şekilde çıkıyor. Kararın yargıya taşınması noktasında köylülerimizle bir çaba içerisinde olacağız.

‘TABUTA SON ÇİVİ OLACAK’

Köylülerin avukatı ve CHP’li Bergama Meclis Üyesi Serdar Sinan da hukuki sürece dikkat çekti. GES’in iptali için açtıkları davanın bilirkişi raporuna rağmen Danıştay’dan döndüğünü belirten Sinan “Anayasa Mahkemesi’ne başvurduk. Ancak oradan da yıllar sonra bir karar çıkabileceği için sürecin fiilen köylüler lehine bir katkı sağlaması zor görünüyor. Tarihe bir iz düşmek bu yola başvurduk. Buna rağmen köylüler mücadeleyi bırakmadılar. Köylerde konuştuğumuz insanlar, “acele kamulaştırma” kararıyla birlikte ciddi ekonomik belirsizlikler içinde. Bazıları kamulaştırmadan çıkacak parayı beklerken, bazıları da bu paranın köyü terk etmek anlamına geldiğini düşünüyor. Güneş panelleri Atçılar’ı çevreleyecek bir şekilde yerleştirilmiş. Bu karar köy için tabuta son çivi gibi olacak. Oradaki yaşamının çok uzun süreceğini sanmıyorum. “Acele kamulaştırma” uygulaması, acele kamulaştırma ile çok alakası olmayan bir hüviyete kavuştu. Kanunda yalnızca olağanüstü haller için öngörülmüş olmasına rağmen, günümüzde enerji projeleri için yaygın şekilde kullanılıyor. Oysa burada acil bir durum yok. Kamu eliyle vatandaşın malının özel mülkiyete devrinin maymuncuğu haline gelmiş durumda”  dedi.

Bergama Belediye Başkanı Tanju Çelik, 14. Şakir Süter Gazetecilik Yarışması Ödül Töreni programında tarihi bir müjde verdi. Çelik, kentin dünyaca ünlü tıp bilginlerinden Galenos’un adını yaşatacak “Galenos Uluslararası Tıp ve Eczacılık Ödül Töreni”nin 2026’dan itibaren Bergama’da düzenleneceğini ilk kez duyurdu.

Bergama Belediye Başkanı Tanju Çelik yapılan açıklamada şunları dile getirdi:

"Galenos Uluslararası Tıp ve Eczacılık Ödül Töreni 2026 yılından itibaren başlatılacak. Bunun için de uluslararası bir komite ile Bergama’da yapalım istiyorum. Tarihi üzerinde çok kesinleştirmedik ancak herhalde Ağustos’un 15’iyle 30’u arasındaki olacak olabilir. Bir tarih döneminde bunu yapabiliriz diye de düşünüyorum. Bunun için bugün buradan duyurmak istedim. Aslında yarın Behçet Uz Pediatrik Kongresi yapacaktık. Orada bunu duyurmayı planlıyordum ancak bugün burada duyurmak nasip oldu. Uluslararası tıp ve eczacılık ödüllerini başlatmayı hedefliyoruz. Hep birlikte buna sahip çıkalım diye de düşünüyorum"

İzmir'in Bergama ilçesi sınırları içerisinde yer alan; Dikili ve kuzeyde Ayvalık'ı içine alan Kozak Yaylası'nda Kozak Grup şirketi, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'na granit ocağı işletmesi açmak için başvurdu. Ege'de Sonsöz gazetesinde yer alan habere göre, adı geçen şirket “3439815” numaralı ruhsat sahasında granit ocağı açabilecek. Ocağın nerede açılacağı kamuoyuna açıklanmadı. Çevre örgütleri, şirketin bakanlıktan ÇED onayı talep etmesi halinde süreci tüm Kozak köylüleriyle birlikte takip edeceklerini belirtiyor.

Haber: Özgür Duygu Durgun

Bu son başvuruyla birlikte çok sayıda yasal ve kaçak maden Kozak Yaylası'nda doğal dengeyi bozuyor, yeraltı suları çekiliyor, fıstık çamı üretimi düşüyor, hayvancılık olumsuz etkileniyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü geçen nisan ayında Kozak Yaylası'nın bir kısmını üçüncü derece doğal SİT anlamına gelen ‘Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı’ alanı ilan etmişti ancak Doğal SİT Alanları Koruma ve Kullanma Koşulları İlke Kararı’na göre, SİT kararı çıksa bile bölgede madencilik faaliyetleri yapılması ve yeni ocak açılmasının önünde yasal engel yok.

Kozak bölgesi, Bergama Krallığı’ndan beri fıstık çamı ormanları ile kaplı. Bir çam fıstığının kozalak vermesi için dikiminden yaklaşık 10 yıl geçmesi gerekiyor. Kasım ayından başlayan kozalak toplama işi nisan ayına kadar devam ediyor. Uzun süren toplama döneminin ardından bir ağaçtan sadece 7-8 kilo fıstık çamı elde edildiği için fıstık çamı çok değerli. İçerisinde bulunan minerallerle yararlı bir besin olan çam fıstığı, yurt içindeki ihtiyacın yüzde 80’ni karşıladığı gibi yurt dışına da ihraç ediliyor.

Verim düşüyor

Kozak köylülerinin hayvancılıkla birlikte en önemli geçim kaynağı olan çam fıstığında verim son 10 yılda dramatik biçimde düştü. Doğu Akdeniz Ormancılık Araştırma Enstitüsü, Ege Üniversitesi, İzmir Büyükşehir Belediyesi, Orman Genel Müdürlüğü gibi kurumların 2010'lardan bugüne dek yürüttükleri çalışmalar da bunu gösteriyor. Verim düşüşünün nedenleri arasında madencilik faaliyeti, iklim değişikliği, zararlılar, aynı tür ağaç dikilmesinden kaynaklanan genetik çeşitliliğin düşüşü gibi faktörler var.

Öte yandan maden faaliyetlerinin yol açtığı ekolojik ve sosyal sorunlar, bir avuç bilim insanı ve sivil toplumun dışında, akademinin ilgi alanına pek az girebiliyor. Bergama'nın önceki dönem belediye başkanlarından Mehmet Gönenç, Kozak ormanında araştırma yapan Bakanlık yetkilileri ve üniversite üyelerinin rotasyona uğradığını; bölgeyi tanıyan bilim insanlarının 2014’ten itibaren sürgün edildiğini ve yerlerinin doldurulamadığına dikkat çekiyor. Gönenç, geçen dönem AK Parti'de olan Bergama Belediyesinin tüm çevre davalarından çekildiğini ve Kozak'ın savunmasız kaldığını hatırlatarak ''Bu dönemde İzmir Büyükşehir ve Bergama Belediyesi’nin tekrar bu süreçlere dahil olması gerekiyor. Çünkü Kozak ciddi anlamda risk altında. Bu madenler hem çalışırken hem de on yıllar sonra kötü bir miras bırakacaklar” diyor.

Kanser vakalarında artış

100'den fazla taş ocağı ile biri Dikili Çukuralan'daki Koza Altın, diğeri Balıkesir İvrindi'deki Tümad Altın işletmeleriyle dört bir yandan kuşatılmış Kozak Yaylası'nda ciddi bir ekolojik yıkım söz konusu. Taş ve altın ocaklarının yaygınlaşmasının yarattığı tahribat çam ormanlarının bütünlüğünü bozuluyor: Patlatmalar, ağır iş makineleri, toz salınımı ve habitat kaybı, ağaçların gelişimini ve tozlaşmasını olumsuz etkiliyor. Maden faaliyetleri kaynaklı yeraltı su seviyeleri değişiyor, kimi kaynaklar kuruyor.

90'ların sonunda İstanbul'da Boğaziçi Köprüsü'nün halatlarına kendilerini bağlamak gibi, siyanürlü altın madenciliğine karşı ses getiren yaratıcı eylemlere imza atan Bergama köylüleri ise bugün Bakırçay havzasını kuşatan şirketler karşısında adeta pes etmiş durumda.

Yaşadıkları tahribatı ve tükenmişliği Yukarıbey köyünden bir Kozak köylüsü ile konuşuyoruz. Adını vermek istemeyen üretici, ''Bugün Kozak'ın hemen her köyüne gidin, bir maden ocağı görürsünüz. Hepimiz toz toprak içinde yaşıyoruz. Türkiye'nin her yerinde köy bitti, hayat bitti. Kozak'ta köylünün huzuru kalmadı. Gençlerimiz büyükşehirlere gitti. Çoluk çocuk sigorta davasına madenlerde işe giriyor. Nasıl girmesin? Soruyorum size, bu Avrupalı şirketler neden gelip bu topraklarda maden arıyor, taş arıyor? Kendi topraklarında yok mu? Aslında bu şirketlerden bize fayda yok. Sağlığımızla oynuyorlar. İnsanlarımız kanser oluyor. Benim ailemde de kanser nedenli ölümler oldu. Memleket bitmiş daha hala ne satabiliriz diye uğraşıyorlar'' diyor.

SİT kararı ile dağ fare doğurdu

Kısa Dalga'ya konuşan Bergama Çevre Platformu sözcüsü Erol Engel, Kozak'ta resmi ocaklar kadar kaçak olarak çalıştırılan çok sayıda maden ve taş ocağı olduğunu hatırlatıyor. Yayla köylerinin taş ocaklarına adeta feda edildiğini söyleyen Engel, 3. derecede SİT kararını sadece Kozak değil tüm ülke genelinde maden faaliyetlerinin meşrulaştırılma yolu olarak değerlendiriyor:

"'Nisan ayında bir yönetmelik çıktı, Kozak 3. derece doğal sit ilan edildi. Ancak yönetmeliği okuduğunuzda mevcut taş ocaklarının önünün açıldığı görülüyor. Yönetmelikte 'ekolojik koridor oluşturma, doğal silüetin korunup, onun dışındaki alanlarda madencilik faaliyetlerinin yapılabileceği, patlatmaların izne tabi olacağı' gibi ifadeler var. Burada bir makyaj söz konusu. 'Patlatmalar izne tabi' deniliyor ancak sabahın köründe başlayarak buradaki insanlar ve doğal hayatın parçası olan hayvanlar ciddi travmalarla baş başa bırakılıyor. Kozak'ta son bir yıldır maden ruhsatı verilmiyordu ancak yeni çıkan bu yönetmelikle var olan madencilik faaliyetlerini meşrulaştırıp, yenilerinin önünü açtılar. Kısacası, dağ fare doğurdu"

“Yeraltı suyu akışı değiştiriliyor”

Haziran ayında TBMM'den geçen; zeytinlikleri madenciliğe açmanın yanı sıra kaçak madenlere af ve özel çevre koruma alanlarında ruhsat kolaylığı gibi düzenlemeler de içeren yasanın Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreçlerini etkisizleştireceğini belirten Engel; yasanın madencilik sektörünün çıkarlarını göz ederek hazırlandığını vurguluyor.

'Bölgede iki büyük altın madeni işletmesi mevcut. Balıkesir, İvrindi'deki TÜMAD ile Dikili Çukuralan'daki Koza Altın. Her ikisi de yeraltı su rezervini hızla tüketiyor. Özellikle Çukuralan'da korkunç bir eko kırım söz konusu. Zengin yeraltı su kaynakları üzerindeki Koza Altın Madeni, 400 metreden cevher çıkarıyor. Suyu kesmeden cevheri alamadıkları için; orada binlerce yıldır süren su altı akış rejimini değiştiriyorlar. Suyu kesmek için oraya yüzlerce ton kimyasal beton döktüler. Dikili Ovası’nda kuraklığa neden oldular. Madra Nehri tarihinde ilk defa 2023 yılında kurudu Biz buralardaki davaları kazanmamıza rağmen Bakanlık bu kararları etkisiz hale getirdi. Suyun bu kadar değerli olduğu bir zaman diliminde Madra'nın zirvesinde TÜMAD, eteklerinde Koza, bölgeyi hızla çoraklaştırıyor. Buralarda yargı ve adalet çabalarımız maalesef siyasal iktidarın antidemokratik uygulamalarıyla, özellikle de Çevre Bakanlığının ÇED süreçlerini devreden çıkaran 2009 /7 sayılı genelgesi ile yok sayılıyor. Bu genelge şirketlere mahkemelerden çıkan itiraz gerekçelerini ortadan kaldırmaları için fırsat tanıyor. Çukuralan Altın Madeni, 2009/7 sayılı genelgenin birden çok kez uygulanmasıyla faaliyetini sürdürmeye devam ediyor. Genelgenin uygulandığı projelerin sayısı saymakla bitmiyor."

Balıkesir'in güneyindeki Ömer Dağı'ndan doğan ve Madra ile Yunt Dağları arasından Bergama'yı geçerek, Çandarlı Körfezi'ne dökülen Bakırçay Nehri daha önce yaşanan kirlilik ve balık ölümleri ile gündeme gelmişti. 129 kilometre uzunluğunda olan ve dünyaca ünlü pamuğuyla bilinen Bakırçay Ovası’nı besleyen nehir, bugün kuraklık tehlikesi ile karşı karşıya.

Cihan Başakçıoğlu / İzmir

Nehrin denize dökülmeden önceki yaklaşık 2 kilometre uzunluğundaki bölümü neredeyse kurudu. Kuruyan bölümlerdeki toprağın çatladığı görülürken, Bakırçay Ovası’nda da ciddi susuzluk yaşanıyor. Bölgede bulunan ayçiçeği tarlalarının bir kısmının kuruması dikkat çekti.

Bölgedeki sitelere su verilemiyor

Bölgedeki sitelerde de su kesintileri yaşandığı öğrenildi. Kesintilerin sık sık meydana gelen arızalardan kaynaklı olduğu iddia edilirken, sitelerde bulunan konutlara sulama suyu verilemediği ifade edildi. Birçok konutun bahçesi de kuruma tehlikesi ile karşı karşıya kaldı.

Balık ölümleri ile gündeme gelmişti

Öte yandan 2021 yılında Bakırçay Nehri nedeni belli olmayan şekilde yeşil tabakayla kaplanmıştı. Uzmanlar, nehrin yüzeyinde oluşan yeşil tabakadan örnek alıp incelenmesi gerektiğini savundu.

Ölü balıkların bulunduğu alana İlçe Tarım Müdürlüğü ekipleri ile çok sayıda jandarma ekibi gelerek incelemede bulundu. Jandarma ekipleri tutanak tutarken, İlçe Tarım Müdürlüğü ekipleri ise ölü balıklardan ve sudan örnek alarak incelemeye gönderdi.

Son olarak Enerji ve Tabii Bakanlığı bölgeyle ilgili yeni bir onay kararı verdi. Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan yeni kararlara göre Bakanlık Kozak Grup isimli şirketin işletme ruhsatı talebini onayladı.

Haber: Metehan UD

Şirket “3439815” numaralı ruhsat sahasında granit ocağı açabilecek. Şirketin yakın zamanda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na başvurarak ÇED onayı talep etmesi bekleniyor.

KOZAK YAYLASI HAKKINDA
Kozak (Pindasos), Antik Çağın Kaikos Irmağı (Bakırçay) Havzası'nın tacı olarak kabul ediliyor. Kentin yanı başında yükselen Kozak Yaylası, sadece Bergama'nın içinde bulunduğu bölgenin oksijen deposu olarak biliniyor.

Öte yandan Kozak Yaylası, sahip olduğu fıstık çamı ekim alanları nedeni ile toplam 17 köyden oluşan, yaklaşık on bin nüfuslu özel bir ekolojik havza. Havza, kendine özgü iklim, toprak ve su yapısına sahip bölge. Ekolojik zenginliğiyle, üzerinde yaşayan insanlara çok önemli bir yaşam alanı sunuyor. Kozak Yaylası ekonomik yönden ise madenlerden daha çok gelir sağlayan, dünyanın başta gelen ve Türkiye'nin tek doğal fıstık çamı ormanlarını içinde barındırıyor. Çevre örgütleri bölgede her türlü madencilik faaliyeti son verilmesini ve Kozak bir an önce 'Fıstıkçamı Tabiat Parkı' ilan edilmesini istiyor.

SİT İLAN EDİLMİŞTİ AMA…
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü yakın zamanda Kozak Yaylası'nın bir kısmını üçüncü derece doğal SİT’e denk gelen ‘Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı’ alanı olarak ilan etmişti ancak söz konusu SİT kararı Doğal SİT Alanları Koruma ve Kullanma Koşulları İlke Kararı’na göre bölgede madencilik faaliyetleri yapılmasına engel değil.

Türkiye’nin en verimli pamuk arazilerine ev sahipliği yapan İzmir’in Bergama ilçesinde, Düzova Rüzgar Enerji Santrali (RES) projesi için alınan acele kamulaştırma kararı bölge halkında endişe yarattı. İzmir’in kuzeyinde yer alan Bergama’da, Düzova Rüzgar Enerji Santrali (RES) projesi için Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla 28 taşınmazın acele kamulaştırılmasına karar verildi. Karar, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Karara göre, Bergama Aşağıkırıklar Mahallesi’nde 26, Sağancı Mahallesi’nde ise 2 taşınmaz kamulaştırılacak. Taşınmazlar, tapuda Hazine adına tescil edilmek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından devralınacak.

Haber: Özge Uyanık (Dokuz Eylül Gazetesi)

“Buraya RES yapmak cinayet”

Bergama Çevre Platformu Sözcüsü Erol Engel, projeye tepki göstererek bölge için riskleri sıraladı:
"Bu alan, tamamen tarımsal arazi olan bir bölge. Burada firmanın, yörede dağ bayır gibi alternatif yerler varken, kalkıp da birinci sınıf tarım arazisini seçmesi ve özellikle pamuk arazilerini hedef alması büyük bir yanlış. Buralarda yetişen pamuk, dünya genelinde birinci sınıf kalitede kabul edilen bir pamuktur. Yani buralarda RES yapmak, kelimenin tam anlamıyla bir cinayettir.

Bu projeyi hazırlarken hangi bilimsel verilerle hareket ettiklerini bilmiyoruz. Böyle bir araştırma sürecine girdiler mi, o da belli değil. ÇED süreçlerinde elbette Bergama Çevre Platformu olarak karşılarına çıkacağız. Bu tarım arazilerimizi savunacağız.

İzmir Büyükşehir Belediyesi 15 yeni kuyu için düğmeye bastı

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, yaşanan zorlu sürece dikkat çekerek su kesintisi sinyalleri vermeye devam ediyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi, yaşanan su krizini kentin farklı noktalarına açtığı sondaj kuyularıyla aşmaya çalışıyor. Bu kapsamda, Menemen, Foça, Aliağa, Bergama, Dikili ve Kınık ilçelerinde 15 yeni sondaj kuyusu daha açılması planlanıyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin iştiraki İZSU, sondaj inşaatı için ihaleye çıktı.

260 metreye kadar kuyu açılacak

İZSU, çıktığı ilanda, açılacak kuyuların detayı ile ilgili bilgi verdi. İlanda, “3 adet 260 m., 6 adet 250 m., 3 adet 240 m., 1 adet 230 m., 1 adet 180 m., 1 adet 160 m. farklı formasyonlarda su sondaj kuyusu açılması, L=2660 m. Ø=200 mm PVC derin kuyu sondaj borusu teçhizatı, kuyu başı betonu, kuyu verim deneyi, kuyu inkişafı, kuyu içi jeofizik log alma, çimento enjeksiyonu, kuyu içi kamera ve 15300 kg sac kabin yapılması” ifadeleri kullanıldı. İlanda kuyuların teslim tarihi için ise yer tesliminden itibaren 250 gün olarak belirtildi.

İzmir Büyükşehir Belediyesi İZSU Genel Müdürlüğü'nün dış finansman kredisi sağladığı proje, 11 aydır Hazine ve Maliye Bakanlığı'nda onay bekliyor. Bakanlığın, İzmir Büyükşehir'in gerekli evrakları göndermemesi nedeniyle projeyi iptal ettiği ifade ediliyor. İZSU bu iddiayı doğrulamazken Bakanlık'tan açıklama yapılmadı.

Haber: Özgür Duygu DURGUN

Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası’ndan (EBRD) 66 Milyon Euro tutarında hazine garantisiz kredi ile finanse edilmesi planlanan Dikili Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi Projesi'nin ne zaman yapılacağı belirsizliğini koruyor. Yaz aylarında nüfusu yarım milyona yaklaşan ilçede deniz kirliliği ve kanalizasyon atıkları gözle görülür hale geldi. Dış finansman kredisi sağlanan arıtma projesi ise 11 aydır Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın onayında bekliyor. İZSU, projenin ertelenmesi veya iptalini gerektiren gerekçe olmadığını savunurken Bakanlıktan konu hakkında bilgi talebimize yanıt gelmedi.

Son yıllarda deniz kirliliğinin belirgin biçimde arttığı, İzmir'in arıtma tesisi olmayan tek ilçesi Dikili için İzmir Büyükşehir Belediyesi İZSU Genel Müdürlüğü'nce altyapı yatırımı hazırlanan  Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi projesinde soru işaretleri artıyor.  İZSU tarafından Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası’ndan sağlanan 66 Milyon Euro tutarındaki krediyle hayata geçmesi planlanan projenin son yönetmelik değişikliğiyle kesintiye uğrayıp uğramadığı kamuoyunca merak ediliyor.

Bilindiği gibi, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Resmi Gazete'de 12 Mayıs tarihinde yayımlanan bir yönetmelik değişikliğiyle, Hazine'ye vadesi geçmiş borcu, vadesi geçmiş vergi borcu ve süresinde ödenmemiş SGK'ya prim borcu olan kamu kurum ve kuruluşlarının dış kaynak kullanmasının önü kesti.

İZSU: Projeyi kesintiye uğratacak bir açığımız yok

İZSU Genel Müdürlüğü'nden Genel Müdür Yardımcısı Özgür Akkavak, 12 Mayıs tarihinde yürürlüğe giren bu yönetmelik değişikliğinin projenin ilerlemesi açısından sorun oluşturmadığını; İZSU olarak yönetmeliğin gereklerini yerine getirdiklerini; herhangi bir borç yükümlülüğü altında olmadıklarını söyledi. Akkavak, "Vergi ya da SGK borcumuz olmadığı gibi, İzmir Büyükşehir Belediyesi iştiraklari olan şirketlerle herhangi bir ortaklığımız da yok. Biz, yönetmelik değişikliği sonrasında istenen belgeleri Bakanlık onayına Mayıs ayında yolladık. O tarihten bugüne tarafımıza iletilen bir resmi yazışma  yapılmadı. İZSU açısından projeyi kesintiye uğratacak bir sorun görünmüyor" dedi.

Bakanlık kaynaklarından alınan duyum ise tam tersi yönünde. Buna göre, arıtma projesinin iptali için öne sürülen gerekçe; "İzmir Büyükşehir Belediyesi'nden projeyle ilgili istenen evrakların Bakanlığa verilmemesi sebebiyle İZSU'nun finansman talebinin iptal edildiği" yönünde. Telefonla bilgi almak için aradığımız Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan ise konuya dair bilgi verilmedi.

Yapıldığında İzmir'in üçümcü büyük arıtma tesisi olacağı açıklanan ''Dikili Merkez ve Muhtelif Mahalleler Atıksu Arıtma Tesisi, Kanalizasyon ve Yağmursuyu Alt Yapı Projesi”, Gazipaşa, Salimbey, İsmetpaşa ve Cumhuriyet Mahalleleri, Salihleraltı ve Kabakumaltı’ndaki tatil siteleri ile Bahçeli, Salihler, Kabakum, Kabakum-Müsellim, Kıratlı, Gökçeağıl, İslamlar ve Kızılçukur köylerini kapsayan toplam 210 km atık su hattı ile 17 adet terfi merkezi ve 32 km yağmursuyu hattı ve atıksu arıtma tesisinden oluşuyor. Nisan 2025'te ihaleye çıkacağı açıklanan proje 11 aydır Hazine'den onay bekliyor.

TBMM'de soru önergeleri verildi; Dikili halkından 15 bin imza toplandı

Geçtiğimiz  haftalarda CHP Genel Başkan Yardımcısı ve İzmir Milletvekili Murat Bakan ile İyi Parti İzmir Milletvekili Hüsmen Kırkıpınar'ın TBMM'de soru önergesi olarak gündeme getirdikleri proje , yaklaşık 10 yıldır Dikili gündeminde yer alıyor.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü tarafından ilk defa 2016 yılında hazırlanan "Kuzey Ege Havzası Kirlilik Önleme Eylem Planı"nda, Dikili merkezine bir Atıksu Arıtma Tesisi yapılması gerektiği vurgulanmış; Salihleraltı ve Kabakum mahallelerinin arıtma ihtiyacı açıkça belirtilmişti.

İzmir'in 30 ilçesi arasında arıtma tesisi olmayan tek ilçesi olan Dikili'de 48 bin olan kış nüfusu yaz döneminde 500 bin'e yaklaşıyor. Kent merkezi başta olmak üzere yazlık sitelerin yoğun olduğu Salihleraltı ve Kabakum sahillerinde kanalizasyon atıkları kaynaklı deniz kirliliği ve kötü koku sorunu yaz aylarında belirgin biçimde artıyor.

Öte yandan bölgede yapılaşma hız kesmeden devam ediyor. Son olarak TOKİ tarafından ilçede 1001 adet konut, bir adet cami, ticaret merkezi ve bir adet 24 derslikli okul projesi için ihale sürecinin 8 Ağustos 2025 tarihinde başlatılacağı açıklandı.

İlçenin Alibeyli Mahallesi sınırlarında bulunan bölgede yapılan incelemeler sonucunda çok sayıda mimari eserler, sarnıç ve mezar yerleri tespit edildi. Uzmanlar tarafından yapılan incelemelerde alanın Roma döneminde kurulduğu belirtildi.

İzmir 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu bölgeyi birinci ve üçüncü derece arkeolojik SİT ilan etti. Bölgede, Kültür ve Turizm Bakanlığı onayı olmadan işlem yapılamayacak.

Resmi Gazete’de yayımlanan karar şu şekilde:

İzmir İli Bergama İlçesi Alibeyli Mahallesi, Ecik ve Değirmenönü Mevkiinde yer alan, İzmir II Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 28.03.2019 tarihli ve 11017 sayılı kararıyla 1. (birinci) ve 3. (üçüncü) Derece Arkeolojik Sit alanı olarak tescil edilen, İzmir 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun, 18.03.2025 tarih ve 21620 sayılı kararı ile 1. (birinci) ve 3. (üçüncü) Derece Arkeolojik Sit olarak sınırları yeniden düzenlenen arkeolojik alanda 2024 Yılı Yüzey Araştırması kapsamında gerçekleştirilen jeoradar çalışmasına yönelik bilgi ve belgelerin iletildiği Alman Arkeoloji Enstitüsü'nün 28.03.2025 tarihli yazısı ve ekleri doğrultusunda; mevcut sit alanının ekli 1/5000 ölçekli paftada gösterildiği şekilde 1. (birinci) ve 3. (üçüncü) Derece arkeolojik sit olarak yeniden düzenlenmesine, kararımız eki sit paftası ve tescil fişinin uygun olduğuna, karar verildi. (EGEDESONSÖZ)

"İzmir'in arıtma sistemi olmayan tek ilçesi" olarak anılan Dikili'de 10 yılı aşkındır süren arıtma tesisi talebi devam ediyor. Dikili Halk Meclisi çatısı altında konuyla ilgili mücadele veren çevre gönüllüleri, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nda yedi aydır onay bekleyen arıtma tesisi projesi için  imza kampanyası başlattı.

Gönüllü çabalarla yayına alınan Deniz Bizim web sitesinde yer alan kampanyaya https://denizbizim.org/denizimizi-kurtarmak-icin-son-adim/

linkinde yer alan formu doldurarak katılmak mümkün.

Haber: Özgür Duygu Durgun

İmza metninde şu ifadeler yer alıyor:

"Turizm kenti Dikili’nin denizleri, yıllardır arıtma tesisi eksikliği nedeniyle çevresel bir felakete doğru sürüklenmektedir.

Dikili halkı olarak yıllardır beklediğimiz Biyolojik Arıtma Tesisi'nin inşası için son aşamaya gelinmiş, İZSU'nun Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası'ndan temin ettiği "Hazine Garantisiz" kredi anlaşması, 18 Ekim 2024 tarihinden bu yana Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın onayında beklemektedir.

Dikili Biyolojik Arıtma Tesisi’nin inşaatının ivedilikle başlaması için Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın gerekli izin ve onayları bir an önce vermesini, denizimizin kurtarılmasını talep ediyorum".

Süreç nasıl gelişti?

Dikili'de ileri biyolojik arıtma tesisi olmadığı için deniz kirliliği son yıllarda gözle görülür biçimde arttı. 40 km'lik sahil şeridinin farklı noktalarından gözlenebilen deniz kirliliğinin ana nedeni, atıkların derin deşarj yöntemiyle açık denize bırakılması. Bir diğer önemli neden ise, yazlık sitelerin arıtma tesislerinin düzenli olarak çalıştırılmaması ve sitelerden kuru derelere verilen kanalizasyon atıklarının denize karışması.

Dikili Halk Meclisi'nin uzun yıllardır sürdürdüğü mücadele sonucunda geçtiğimiz yıl Ağustos ayında Dikili'de geniş katılımlı bir yürüyüş düzenlenmişti. Toplanan 11 bin imza ilgili kamu kurumlarına iletilmiş ve Dikili halkının Temiz Deniz talebi kamuoyunda gündem olmuştu.

Yoğun kamuoyu baskısı üzerine  İzmir Büyükşehir Belediyesi ve İZSU harekete geçmiş; Başkan Cemil Tugay, 38. Dikili Kültür, Demokrasi ve Emek Festivali'nde yaptığı konuşmada Dikili’ye altyapı sözü vermiş ve, “Uzun zamandır beklenen, bekletilen altyapı çalışmasını önümüzdeki Kasım ayından itibaren başlatıyoruz. Sizlere söz veriyorum. Bundan sonra Dikili’de denize hiçbir kirli su akmayacak. Arıtma tesisi ile, altyapı çalışmalarıyla tüm mahallelerin kirli suları tertemiz olacak. İçimizdeki sevgiyle, saygılıyla sizlere hizmet etmeye ve bu onuru yaşamaya devam edeceğiz” ifadelerini kullanmıştı.

Ardından İZSU yönetiminin katılımıyla Dikili'de yapılan toplantılar neticesinde arıtma projesi için Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası ile İZSU arasında 66 Milyon Euro tutarında kredi anlaşması yapıldığı, projenin ÇED onaylarının alındığı ve 18 Ekim 2024 tarihinde Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın onayına iletildiği ifade edilmişti. Konuyla ilgili kamu kurum kuruluşlarıyla çeşitli dönemlerde düzenli temaslar kuran Dikilili çevre gönüllüleri Cumhur İttifakı'na mensup Belediye Meclisi üyeleriyle de iletişime geçmiş ve onay sürecinin hızlandırılması için destek sözü almıştı. Gelinen noktada, Bakanlıktan "Hazine Garantisiz Dış Finansman" onayının hala gelmemiş olması soru işaretlerine yol açıyor.

Dikili'de, turizm sezonunun başlaması ve yaz sezonunda nüfusun 500 binleri bulacak olması nedeniyle projenin  ertelenmesi halinde deniz kirliliğinin yönetilemez safhaya erişmesinden kaygı duyuluyor.Deniz kirliliğiyle birlikte sorunun artık bir halk sağlığı meselesine dönüşmesi ise bu kaygıları haklı çıkarıyor.

"Dikili denizini kurtarmak için son adım" olarak duyurulan imza kampanyasına katılmak isteyenler https://denizbizim.org/denizimizi-kurtarmak-icin-son-adim/ linkindeki formu doldurarak destek olabilir.

Farklı demografik özellikte ve bir yazılım tarafından seçilecek 50 kişiden oluşacak meclisin çözüm önerileri İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planı’na entegre edilecek.

***

Küresel iklim krizinin etkilerini azaltmak amacıyla bir dizi çalışma yürüten İzmir Büyükşehir Belediyesi, Türkiye’de bir ilki daha başlattı. Yurttaşları iklim politikalarına dahil etmek ve iklim değişikliğiyle mücadelede örnek bir model oluşturmak amacıyla "İzmir İklim İçin Yurttaş Meclisi" projesi hazırlandı. İzmir Büyükşehir Belediyesi, Yuva Derneği ve Hukuk Doğa ve Toplum Vakfı (HUDOTO) iş birliğiyle hayata geçirilecek proje, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından yürütülen ve Avrupa Birliği tarafından finanse edilen Sivil Katılım Projesi kapsamında destekleniyor. 15 ay sürecek olan proje, İzmir’in düşük karbonlu ve iklim dirençli bir şehir olma hedeflerine katkı sağlayacak.

İzmir İklim Meclisi 50 kişiden oluşacak

İklim değişikliğinin etkilerine karşı İzmir halkını dayanıklı hale getirmek ve yurttaşların yerel yönetimlerin iklim politikalarına aktif katılımını sağlamak amacıyla yürütülecek projede İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından, demografik çeşitliliği yansıtan kişilere SMS yoluyla ulaşılacak. Kısa mesajdaki linkten başvurular tamamlandıktan sonra demokratik ve şeffaf seçim ilkesiyle hazırlanmış yazılım tarafından 50 kişi seçilerek bir meclis oluşturacak. Meclis 7, 21 Eylül 5, 9 Ekim, 2 Kasım tarihlerinde 5 oturumda Tarihi Akın Pasajı’nda toplanacak. Meclisin ilk oturumunda meclis üyelerine iklim okuryazarlığı hakkında eğitim verilecek. Eğitim sonrasında katılımcılar 4 oturumda "Isınan bir İzmir’de Nasıl Hayatta Kalırsın?" sorusunu sağlık, su yönetimi, kentsel yeşil alanlar başlıklarında çözüm önerileri geliştirecek. İzmir İklim Meclisi’nde yurttaşların talep ve deneyimleriyle elde edilen öneriler, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planı’na entegre edilecek.

İyi örnekler incelendi

Hibe programı, sivil toplum kuruluşları ile yerel yönetimlerin iş birliğini artırmayı, demokratik ve katılımcı yönetişim modellerini teşvik etmeyi amaçlıyor. Bu kapsamda, İzmir Büyükşehir Belediyesi, Yuva Derneği ve Hukuk Doğa ve Toplum Vakfı (HUDOTO) temsilcileri, Londra’da gerçekleştirilen teknik inceleme ziyaretleri kapsamında üç farklı yurttaş meclisi ve bir yerel yönetimle bir araya geldi. Temaslar sayesinde, katılımcı yönetişim uygulamaları yerinde incelendi ve İzmir’e uyarlanabilecek iyi örneklerin değerlendirilmesi sağlandı. Proje deneyimlerinin ulusal ve uluslararası platformlarda paylaşılmasıyla birlikte, İzmir’in geliştireceği modelin diğer şehirler için de örnek teşkil etmesi hedefleniyor.

İhaleye çıkan parseller arasında İzmir’deki maden sahaları da yer aldı. Yapılan ihalelere göre 4 ruhsat sahasının 2’sinde maden şirketleri teklif verdi.

Haber: Metehan UD / EGEDESONSÖZ 

ORMANLIK ALAN
Bergama sınırındaki 279 hektarlık ruhsat sahası için tek talipli çıktı. 4M Madencilik ruhsat sahası için 2 milyon 650 bin TL teklif etti. Şirketin ortakları arasında Tunçlar Yatırım Holding yer alıyor.

Madra Dağı’ndaki ruhsat sahası tapuda ormanlık alan olarak kayıtlı ve etrafında fıstıklıklar yer alıyor. Ruhsat sahasının Yukarıada Köyü’ne olan uzaklığı ise 500 metreye kadar düşüyor.

İhale kesinleşirse alanda 4. grup madenler aranabilecek. Bu madenlerin arasında kurşun, altın, gümüş ve kobalt gibi ağır madenler yer alıyor.

Madra Dağı ve civarında biri TÜMAD’a, biri Koza Altın’a ve biri de CVK Madencilik’e ait üç altın madeni ve bir demir madeni bulunuyor. Açılmayı bekleyen üç altın madeni sahası daha var. Yine yakın zamanda bu bölgedeki bir ihaleyi TÜMAD almıştı.

MERA ALANI
Torbalı-Tire sınırındaki 98 hektarlık ruhsat sahasına 4 şirket talipli oldu. En yüksek teklifi 33 milyon 100 bin TL ile Öz Özen Kardeşler Kum Ocağı Şirketi verdi. İkinci sırada 31 milyon 500 bin TL ile Evliyaoğlu Demir İnşaat Şirketi yer aldı.

Ruhsat sahası Bülbüldere, Göllüce ve Ayaklıkırı köylerinin arasında kalıyor. Tapuda mera olarak kayıtlı ruhsat sahasının yakınlarında tarım arazileri ve zeytinlikler de yer alıyor. Maden sahasının en yakın köye olan uzaklığı 500 metreye kadar düşecek. İhale kesinleşirse alanda 2. grup madenler aranabilecek.

ÇED İÇİN BAŞVURACAKLAR
İhalelerin yakın zamanda kesinleşmesi beklenirken onay alan şirketler Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na başvurarak ÇED onayı isteyecek.

Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası'ndan proje için alınan kredi, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nda onay bekliyor. Konuyu yıllardır gündemde tutan Dikili Halk Meclisi'nin sürecin hızlanması yönünde çabaları sonucu temasa geçilen Dikili Belediye Meclisi'nin AK partili üyeleri de çözüm için devreye girdi. Dikili halkı, ilçenin temiz denizini ve doğasını koruma altına alacak bu önemli yatırımın bir önce gerçekleşmesini istiyor.

Haber: Özgür Duygu Durgun

11 yıldır arıtma tesisi bekleyen Dikili ilçesinde geçtiğimiz yıl İZSU tarafından kamuoyuna tanıtılan ''Dikili Merkez ve Muhtelif Mahalleler Atıksu Arıtma Tesisi, Kanalizasyon ve Yağmursuyu Alt Yapı Projesi” için EBRD tarafından verileceği açıklanan 66 Milyon Euro tutarındaki kredi anlaşması, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nda onay bekliyor.

Dikili Halk Meclisi'nin uzun yıllardır gündeme taşıdığı arıtma tesisi sorununun çözümü adına geçtiğimiz günlerde bir dizi gelişme yaşandı. Yaklaşık 12 bin imza toplayarak konuyu yerel yönetimler ve merkezi hükümetin dikkatine sunan Dikili Halk Meclisi bünyesinde oluşturulan gönüllü çalışma grubu tarafından AK Parti ilçe teşkilatı ile geçtiğimiz günlerde gerçekleştirilen görüşmede, AK Parti ilçe yönetimi tarafından onay sürecinin Bakanlık tarafında takip edileceği yönünde bilgi alındı. 

Kasım 2024'te İZSU tarafından Bakanlık onayına sunulan kredi anlaşması. Önümüzdeki günlerde onaylanırsa, Dikili'nin doğası, denizi ve geleceğinin korunması adına önemli bir adım atılmış olacak.

Bu kapsamda, Gazipaşa, Salimbey, İsmetpaşa ve Cumhuriyet Mahalleleri, Salihleraltı ve Kabakumaltı’ndaki tatil siteleri ile Bahçeli, Salihler, Kabakum, Kabakum-Müsellim, Kıratlı, Gökçeağıl, İslamlar ve Kızılçukur mahallelerini kapsayan, toplam 210 km atık su hattı ile 17 adet terfi merkezi ve 32 km yağmursuyu hattı ve atıksu arıtma tesisinden oluşacak dev yatırımın yapımına başlanacak. 2043 yılı nüfusu öngörülerek yapılacak 41,5 metreküp/gün kapasiteli atık su arıtma tesisi İzmir’in üçüncü büyük arıtma tesisi olacak. Hazine onayı alındıktan sonra ihale sürecine geçilecek projede kanalizasyon, yağmur suyu ve atık su arıtma tesisi yapımı eş zamanlı yürütülecek ve çalışmalar yaklaşık 2,5 yıl sürecek.

Arıtmada gecikilirse Dikili'nin denizi biter

Ön anlaşması yapılmış olan 66 Milyon Euro tutarındaki EBRD kredisinin ''Hazine Garantisiz Dış Finansman'' biçiminde İZSU'ya verilmesi, projenin ek bir maliyet gerektirmeden ve tek bir proje çerçevesinde uygulamaya alınması anlamına geliyor. İZSU yetkilerinin verdiği bilgiye göre, projenin ön yeterlilik ihalesinin Mayıs-Haziran aylarında yapılması planlanıyor.

Hazine onayının gerçekleşmemesi halinde ise İZSU projeyi kendi kaynaklarıyla, 6 yıla kadar uzayan süreçte ve bir kaç etapta yapmak zorunda kalacak.  Projenin uzaması, kış nüfusu 50 bine yaklaşan, yaz nüfusu ise 400 binleri bulan Dikili'de arıtma tesisinin olmamasından kaynaklı deniz kirliliğinin önlenemez ve geri döndürülemez boyuta ulaşması anlamına geliyor. Bu durumun yaratacağı olumsuz sonuçların başında, gerek konut yatırımı yapmak isteyenler gerekse tatilciler açısından bölgenin tüm cazibesinin yok olması; dolayısıyla Dikili ekonomisinin önemli bir darbe alması geliyor.

Siyaset üstü bir mesele

Konuyla ilgili İzmir Yaşam haber portalına bilgi veren Dikili Halk Meclisi'nden Eyüp Sabri Gamsız, Dikili'nin deniz kirliliğinin her geçen gün arttığını belirterek, bu konunun halk sağlığı boyutuyla siyaset üstü bir önem kazandığına dikkat çekti ve şunları ifade etti;

"Bu arıtma meselesi yalnızca bir siyasi partinin meselesi değil, tüm Dikili'de yaşayan insanların meselesidir. AK Partilli de, MHPli de, CHPli de, hepimizin meselesidir. Geçen sene çocuklar ishal oldu; AK Partili, MHPli, CHP'li diye ayrım olmadı, bütün çocuklarımız ishal oldu. AK Parti'nin Dikili'deki ilçe örgütüyle, buradaki milletvekilleriyle, meclis üyeleriyle temasa geçtik. Bu meseleyi büyütmeden halletmek için diyaloğa girdik. Onlar da önümüzdeki hafta Ankara'ya gideceklerini ve bu imza meselesini halledeceklerini söylediler. Tek ricamız, bu işi artık partizanlık meselesinden çıkartıp halka hizmete yönlendirmesini istiyoruz hem belediyelerin hem iktidarın. Bu hepimizin sorunu. Hizmete yönelik bakmalarını, inatlaşmalarını bırakmalarını, halkın yararına olan şeylerde ortak hareket etmelerini diliyoruz. İnşallah önümüzdeki hafta müjdeli bir haber gelir."

Karna Madencilik Şirketi'nin Bergama'nın Okçular Köyü açıklarında açmak istediği granit ocağı Bakanlık’tan olur alamadı.

Bakanlık projenin ÇED sürecini sonlandırdığını duyurdu. Kararın gerekçesi ise İzmir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün olumsuz görüş vermesi oldu. Olumsuz görüşe gerekçe bölgedeki zeytinlikler gösterildi.

Bakanlığın kararında “Söz konusu proje ile ilgili olarak, 2.İDK sürecinde görüşü alınan İzmir Valiliği'nin (İl Tarım ve Orman Müdürlüğü) ilgi (b)'de kayıtlı yazısında "…ÇED Dosyasında patlatma işlemi yapılacağından toz emisyon oluşumunun görüldüğü, Granit Ocağı projesi için talep edilen sahanın arazi çalışmalarında, başvuru dosyası, Bakanlığımız TAD Portal ve Ürün Destekleme Sistemleri üzerinden yapılan incelemede 3 km çaplı alan içerisinde zeytinlikler olduğu tespit edilmiş; 4086 sayılı Kanunla değişik 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılıması Hakkında Kanunun; 20.madde-(Değişik:28/2/1995-4086/5 md.) "Zeytinlik sahaları içinde ve bu sahalara en az 3 km mesafede zeytinyağı fabrikası hariç zeytinliklerin vegetatif ve generatif gelişmesine mani olacak kimyevi atık bırakan, toz ve duman çıkaran tesis yapılamaz ve işletilemez. Bu alanlarda yapılacak zeytinyağı fabrikaları ile küçük ölçekli tarımsal sanayi işletmeleri yapımı ve işletilmesi Tarım ve Köyişleri hükmü doğrultusunda çalışma sahasına 3 km mesafe Bakanlığının iznine bağlıdır." içerisinde bulunan zeytinlik sahaları göz önünde bulundurulduğunda Proje Tanıtım Dosyasında koordinatları verilmiş olan saha üzerinde Karna Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılması planlanan "RN:201800615 (ER:3138794) ve RN:201800617 (ER:3138796) Numaralı II (B) Grubu Granit Ocağı" kurulması uygun bulunmamıştır." şeklindeki görüşü Bakanlığımıza iletilmiştir. Bu kapsamda, ÇED Yönetmeliği'nin 5. Maddesi (2) (a) bendi'nde "Projenin gerçekleştirilmesinin ilgili mevzuat bakımından uygun olmadığının tespiti halinde, ÇED süreci aşamasına bakılmaksızın sonlandırılır. ÇED sürecinin sonlandırıldığı Bakanlık ve il müdürlüğü internet sayfasından ilan edilir." hükmü yer almakta olup, bu kapsamda söz konusu projeye ait ÇED süreci sonlandırılmıştır.” ifadeleri yer aldı.

PROJE HAKKINDA
Proje tanıtım dosyasına göre şirket 65 hektarlık ÇED alanında yılda 150 bin ton granit çıkarmayı planlıyordu. Ham maddenin patlatma yöntemiyle çıkarılacaktı. Okçular Köyü'ne 150 metre mesafede bulunan proje sahası 1/100.000 ölçekli İzmir-Manisa Planlama Bölgesi Çevre Düzeni Planı'nda 'tarım arazisi' olarak kayıtlı. Aynı zamanda bu bölge İzmir Kuzey Bölgesi 1/25000 ölçekli Nazım İmar Planı'nda 'içme ve kullanma suyu uzun mesafeli koruma alan'ında kalıyordu.

Projenin Okçular Köyü'nde Çevresel Etki Değerlendirmesi(ÇED) süreci kapsamında yapılmak istenen Halkın Katılım Toplantısı'na köylüler izin vermemişti. Öte yandan İzmir Büyükşehir Belediyesi projeye verdiği görüş yazısında ocağın bölgenin ekolojik yapısına vereceği zarara dikkat çekerek rehabilite edilecek dahi olsa tahribata maruz bırakılmamasını gerektiğini vurgulamıştı.

Bölgeyle ilgili SİT belirleme çalışması yürüten Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü kararını açıkladı.

Haber: Metehan UD

Yeni karara göre Bergama ve Dikili ilçesi sınırlarında kalan Kozak Yaylası'nın bir kısmı doğal SİT alanı ilan edildi. Bölgenin derecesi ise eski mevzuata göre 3’üncü derece doğal SİT’e denk gelen ‘Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı’ alanı olarak belirlendi. SİT alanının sınırları bakanlık tarafından ilan edildi.

MADENCİLİK YAPILABİLİR
Doğal SİT Alanları Koruma ve Kullanma Koşulları İlke Kararı’na göre bölgede madencilik faaliyetleri yürütülebilecek.

Kararın ilgili kısmında şu ifadeler yer alıyor:

Teknik rapor ile tespit edilmiş zorunlu haller dışında delme-patlatma yöntemlerinin kullanılmaması, habitat bölünmesi ile flora, fauna kaybının en aza indirilerek ekolojik koridor oluşturacak tedbirlerin alınması, bölgeye ilişkin olarak ekolojik etki değerlendirme raporu hazırlanması koşullarıyla; Madencilik Faaliyetleri ile Bozulan Arazilerin Doğaya Yeniden Kazandırılması Yönetmeliği, Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ve Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği, ÇED Yönetmeliği hükümleri ve diğer ilgili mevzuata uygunluğun sağlanması şartlarıyla madencilik faaliyetleri yapılabilir. Doğal peyzaj ve siluet dikkate alınarak kum, çakıl, taş, maden vb. malzeme alınabilir, bu amaçla ocak açılabilir, ancak bozulan alanların doğaya yeniden kazandırılması amaçlı toprak dökümü hariç toprak, cüruf, çöp, hafriyat, sanayi artığı vb. dökülemez.

PLATFORM: DAĞ FARE DOĞURDU!
SİT kararını değerlendiren Bergama Çevre Platformu Sözcüsü Erol Engel kararı ‘dağ fare doğurdu’ olarak yorumladı.

Engel “Karar ilk anda yüreğimize su serpmiş gibi geldi. Doğal SİT'teki amaç o bölgenin geleceğe korunarak taşınabilmesidir. Ama bu bölgede taş ocaklarına izin verilecek. Alanın yeniden kazandırılmasından bahsediliyor ama gelsinler Kozak Yaylası’nı incelesinler, bir tane örnek göstersinler. Hangi birini kontrol etmişler. Acımasızca ağaç kesiyorlar, doğayı talan ediyorlar. Kontrollü kullanım alanı tam bir aldatmaca. SİT kararı ile doğadaki yağma meşrulaştırılıyor. Zorunlu haller dışında delme-patlatma yapılmayacağı ifade ediliyor. Bu zorunlu hali kim belirleyecek. Bakanlık mühendis mi atayacak? Bu konuda da suiistimal yaşanabilir. Muğlak ifadelerle vahşi madenciliğin açılmış. Bu bölge yeterince tahrip olmuş durumda. Bu bölge çam fıstığıyla, hayvancılığıyla Türkiye’nin göz bebeği. Ekolojik koridor oluşturulacaksa tamamına oluşturulsun ki karşılığını bulsun. Yan tarafında vahşi madenciliğin olduğu bir alanda ekolojik koridorun hiçbir anlamı yok. Süslü püslü ifadelerle madencilik meşru hale gelecek. Bir süredir Kozak Yaylası için yapılan başvurular geri çevriliyordu. Biz de sevinmiştik Kozak Yaylası’nı korumaya alacaklar diye ama ‘dağ fare doğurdu’. Gerekli mevzuatları yerine getirerek yeni ocaklar açılabilecek. Şu an Kozak Yaylası’nda madencilik yapan şirketler alacağını alıyor, geride koca devasa krater gibi alanlar bırakıyor. Rehabilitasyon amacıyla ayrılan paralar komik rakamlar. SİT korumasızlığı ile vahşi madenciliği önü açılıyor. 3’üncü derece SİT kararı vahşi madenciliğin makyajı olacak. Kozak’taki yağmayı daha artıracak, büyütecek bir durum. Madenciliği daha da cesaretlendirecek. Karara karşı Kozak köylüleri ve Bergama Çevre Platformu gerekli tepkileri vereceğiz” dedi.

KOZAK YAYLASI HAKKINDA
Kozak (Pindasos), Antik Çağın Kaikos Irmağı (Bakırçay) Havzası'nın tacı olarak kabul ediliyor. Kentin yanı başında yükselen Kozak Yaylası, oksijen deposu olarak biliniyor.

Kozak Yaylası aynı zamanda yer altı kaynakları açısından da oldukça zengin. Sahip olduğu fıstık çamı ekim alanları nedeniyle toplam 17 köyden oluşan, yaklaşık 10 bin nüfuslu özel bir ekolojik havza konumunda. Havza, kendine özgü iklim, toprak ve su yapısına sahip. Kozak Yaylası, dünyanın önde gelen, Türkiye'nin tek doğal fıstık çamı ormanını barındırıyor.

Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan EGEÇEP Hukuk Kurulu üyesi Av. Arif Ali Cangı, hukukun Çukuralan’ın çukuruna gömüldüğünü belirterek İzmir Büyükşehir belediyesine ortak dava açma çağrısında bulundu.

Haber: Pınar Bayram (Dokuz Eylül Gazetesi)

Çukuralan Altın Madeni'nde hukukun h’si kalmadı

Cangı, yeraltı madenciliği konusunda ciddi endişelerinin bulunduğunu, mevcut ÇED sürecinin açık ocak madenciliği için yapıldığını ve yeraltı galerilerinin çevresel etkilerinin doğru bir şekilde değerlendirilmediğini belirtti. Cangı "Şu anda o galerilerin nereye kadar gittiği, nereleri etkilediği, yeraltı su yollarını nasıl etkilediği, yeraltı sularının azalmasına, kurumasına ve yön değiştirmesine nasıl etkide bulunduğunu bilemiyoruz. Şu anda Çukuralan Altın Madeni'nde hukukun h’si kalmış değil. Zaten Çukuralan Altın Madeni'nin yaratmış olduğu tahribat somut olarak tespit edilmiş olsa, hiçbir şekilde bu işletmeye izin verilmez. Ancak yine atı alan Üsküdar’ı geçiyor. Mahkemeler de eskisi gibi kararlar vermez oldu. Çevre Hukuku, Çukuralan’ın çukuruna gömüldü" diye konuştu.

İzmir Büyükşehir Belediyesine Çağrı

ÇED olumlu kararının iptali için yeniden dava açacaklarını belirten Cangı "Dava sırasında şimdiye kadar girilmeyen yer altı ocağında keşif yapılmasını isteyeceğiz. Mahkeme heyetiyle galerilere girip yer altında ne olup ne bittiğinin tespitini yapacağız. Bu davalar sonucu ne olursa olsun, işlenen suçların belgelendirildiği davalar haline gelmiş durumda. Bu da belki gelecekte bu hukuksuzluklara ilişkin işlem yapılmasını ve gereken hesabın sorulmasını sağlayacak." dedi.

Süreçle ilgili önceki davaları İzmir Büyükşehir Belediyesi ile birlikte açtıklarını belirten Cangı “bu davayı da ortaklaşa açma çağrısında bulunuyorum” dedi.

Çevre platformlarından tepki

Dikili Çevre Platformu Kurucu Üyesi Gazeteci Oben Ulu, verilen kararın bölgenin ekosistemini büyük risk altına soktuğunu belirtti. Ulu, gazetemize yaptığı açıklamada şunları ekledi:

"Yerin 230 metre altında ki cevheri almak için kullanılan su yeryüzüne boşaltılırken, ağır metal yüklü suların Çökek deresine verilmesi bizi çok endişelendiriyor. Çökek deresi de Nebiler Şelalesine oradan yeraltı sularına ve denize kadar ulaşıyor. Burası ayrıca dünyaca ünlü Kozak Yaylasını da içine alıyor. Maden yıllardır buradaki yaşama, çam ağaçlarına zarar veriyor. Bu duruma çevre halkı ve çevreciler tepkili. Başta EGEÇEP, Bergama Çevre Platformu ve Dikili Çevre Platformu yaşanan hukuksuzluğa karşı mücadelesini sürdürecektir. Yargının burada yaşanan ekolojik yıkıma dur demesi için elimizden geleni yapacağız"

Bergama Çevre Platformu Sözcüsü Erol Engel, kamuoyuna yaptığı açıklamada "Bu projeye karşı İzmir Büyükşehir Belediyesi ile açtığımız davalarda lehimize kararlar çıktı. Kararlarda, ‘projenin bu hali ile işletilmesi durumunda fiziksel ve biyolojik çevresel değerlerin ve ekolojik dengenin tahribine, bozulmasına ve yok olmasına neden olacağı’ vurgusu yapıldı. Buna rağmen Bakanlık yargı kararlarını yok sayarak şirketin önünü açmıştır" diye konuştu.

Geçtiğimiz günlerde Dikili'de gerçekleştirilen kampanyanın yeni durağı 18-23 Şubat tarihleri arasında Ayvalık oldu. Kıyı Hareketleri Dayanışma Ağı'ndan Sedat Yağcıoğlu ve Ayvalık Tabiat Platformu sözcüsü Nebahat Dinler ile kıyı mücadelelerini konuştuk.

Haber: Özgür Duygu DURGUN

Anayasamızın 3621 sayılı Kıyı Kanunu 5. maddesine göre, "Kıyılar, Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Kıyılar, herkesin eşit ve serbest yararlanmasına açıktır. Kıyı ve sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetilir".

Kanun bu kadar açık olmasına rağmen Çanakkale'den Antalya'ya, son yıllarda tüm kıyılarda işgal ve ihlaller farklı biçimlerde sürüyor. Güney Ege'de halkın yararlanacağı plajlar özel işletmelere kirlanaırken halkın sahillere ücretsiz erişimi engelleniyor. Kuzey Ege'ye doğru gidildikçe Foça, Dikili, Altınova, Sarımsaklı, Burhaniye gibi küçük ilçelerin turizm alanı olarak ilan edilmiş kıyılarında otel görünümlü lüks konut projeleri çoğalıyor. Bu projelerin bir kısmında ÇED (Çevre Etki Değerlendirmesi) başvurusu dahi bulunmuyor.

"Kitle turizmi" ya da "Aşırı turizm"in sonucu olarak yorumlanan bu tablo sadece Türkiye kıyılarına özgü değil. Dünyanın herhangi bir noktasında aşırı turizm varsa orada kiralar artıyor; halk barınacak konut bulamıyor. Ekolojik yıkım, gürültü ve kirlilik gibi sorunlar çoğalıyor. Bu yüzden İtalya, İspanya, Yunanistan gibi ülkeler artık milyonlarca turisti ağırlamak istemiyor. Hatta halk turistlere "Gelmeyin" diyerek sokaklara dökülüyor, protestolar düzenliyor.

Kitle turizminin yarattığı olumsuz tablo karşısında bazı ülkeler mücadele yolları arıyor. Örneğin geçtiğimiz yaz Yunanistan'da Çevre Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı plajlarda inşaat yapmak, tente yerleştirmek, denize ulaşımı engelleyecek şekilde araç park etmek gibi ihlallerde 60 bin euro’ya kadar para cezası getirdi. İspanya'nın tarihi Alicante kentinde "akustik doygunluk bölgeleri" ilan edildi ve buralardaki bar, restoran, gece kulüplerinin çalışma saatleri kısıtlandı. Mallorca adasında aktivistler "Daha Az Turizm Daha Fazla Yaşam" sloganıyla önümüzdeki turizm sezonunda eylemlere hazırlanıyor.

Türkiye kıyılarındaki işgaller, hukuksuz kiralamalar ve kıyı ihlalleriyle mücadele ise çoğunlukla yereldeki çevre hareketleri eliyle sürdürülüyor. Geçtiğimiz yıl Mayıs ayında 24 sivil toplum hareketinin bir araya gelerek kurduğu Kıyı Hareketleri Dayanışma Ağı (KIYIDA) bu mücadeleyi ilk kez ortak bir platforma taşımış oldu.

Türkiye’nin farklı bölgelerinden kıyı hareketleri ve ekoloji örgütlerinden oluşan KIYIDA, kıyı ekosistemlerinin korunması ve işgallerin ortadan kaldırılması için çalışmalar yapıyor.

Bu yıl 13 Ocak'ta ülke genelinde başlatılan "Kıyıları Geri Alacağız" imza kampanyasıyla çeşitli merkezlerde stand açarak imza toplayan KIYIDA gönüllüleri 18-23 Şubat tarihleri arasında Ayvalık'taydı. Toplanan imzalarla, önümüzdeki ay TBMM vekilleri ve ilgili bakanlıklara ziyaretler planlanıyor.

KIYIDA'nın eş sözcülerinden Sedat Yağcıoğlu ve dayanışma ağının üyesi Ayvalık Tabiat Platformu'ndan Nebahat Dinler ile kıyıları tehdit eden işgalleri ve kıyı hareketleri dayanışmasını konuştuk.

KIYIDA nasıl oluştu ve son bir yıldır neler yaptınız?

Sedat Yağcıoğlu: Kıyı Hareketleri Dayanışma Ağı, Türkiye’nin farklı bölgelerinden 24 kıyı hareketi ve ekoloji örgütü bileşenden oluşan ve kıyı hareketleri arasında dayanışma ağı oluşturarak, birleşik mücadele etme amacıyla oluşturulmuş bir ağ. KIYIDA olarak bir yılı aşkın süredir, kıyı ekosistemlerinin korunması ve kıyı işgallerinin ortadan kaldırılmasına yönelik, eş zamanlı birden çok yerelde eylemlilik ve basın açıklamaları ile kamuoyunun dikkatini kıyılara çekerek, ilgilileri göreve davet ettik. Son olarak, 13 Ocak'ta tüm Türkiye’de “Kıyıları Geri Alacağız!” diyerek bir ıslak imza kampanyası başlattık.

Anayasa ve Kıyı Kanunu'ndaki kıyıların korunması ve işgallerin ortadan kaldırılmasına yönelik hükümlerin uygulanmasını, kıyıların özgürleştirilmesini talep ediyoruz. Kampanyanın nihai hedefi ise, toplanan imzaları gerçekleştireceğimiz meclis ziyareti ile milletvekillerine ve ilgili bakanlıklara iletmek.

Ortada çok açık bir Kıyı Kanunu varken kıyıların korunması için neden bu kadar çaba harcamak durumunda kalınıyor? Siz bunu nasıl izah ediyorsunuz?

Sedat Yağcıoğlu- Türkiye çok büyük bir kitle turizmi baskısı altında. Datça gibi, Ayvalık gibi yıllar içinde 'cazibe'si artan alanlarda bu baskı daha gözle görülür oldu. Yerel yönetimler, kamu kurumları temsilcileri sermayeyi çekmek adına o bölgeyi pazarlama peşine düşüyor. Buradaki mantık önce talebi üretip arzı oluşturmak çünkü sermayenin döngüsü ancak bu şekilde gerçekleştirilir. İşte bu çok büyük bir basınç oluşturuyor. Siz Datça'ya yazın 150 bin kişiyi getirmeyi hedeflediğinizde aynı zamanda '150 bin kişiye hizmet vermemiz gerekiyor' bahanesine sığınıyorsunuz.

Peki neden bu kadar çok kişinin gelmesi gerekiyor? Bu kentlerin stratejik planlamasında gelecek nasıl öngörülüyor? Bu sorular hiç sorulmuyor. Tarım arazileri bir bir satılıp yerlerine tiny house'lar pansiyon-kondular üretilirken bu gidişatın kıyılara doğru uyguladığı basınç gözle görülür hale geliyor.

Datça'da yerel sermaye dışında ulusal sermaye bile üç yıl öncesine kadar yokken şimdi uluslararası otel zincirleri, Datça'daki otelleri satın almaya başladı.

Oysa kitle turizmi yerine koruyan, kendine yeterli, yerelin kendine özgü dinamiklerini koruyarak turizmi birkaç aya sıkıştırmayan bir turizm politikası geliştirmeye ihtiyaç var. Böyle olmadığında ve siz Datça'ya 150 odalı bir otel yaparsanız önündeki kıyıya çökerler. Ama eğer turizm planlamanızda imardan yapıya kadar stratejik bir planlamaya göre 'genişlemeyi' öngörürseniz yaşanabilecek bu gibi sorunları bertaraf edebilirsiniz.

Kitle turizmi beraberinde gelen ciddi bir kıyı yapılaşması sorunu da var. Ayvalık için bu konuda tespitleriniz neler?

Nebahat Dinler: Ayvalık Tabiat Platformu olarak yakın dönemi kapsayan bir kıyı işgalleri raporu hazırladık. Burada tespit ettiğimiz sorunlar şöyle;

Daha önce "Kamuya Açık Halk Plajı" olarak kayıtlı olan Türkiye’nin en iyi ve en uzun kumsalı olarak bilinen Sarımsaklı kumsalında, "Rekreasyon Alanı" - "Peyzaj Düzenleme Projesi" adı altında 2023 yılında büyük bir yıkım yaşandı. Otopark sorununu çözmek için alan üretme zahmetine katlanmayan dönemin Balıkesir Büyükşehir Belediyesi en kolay yola başvurdu. Ayvalık turizmine önemli girdiler sağlayan bu eşsiz doğal yapıyı koruyarak sadece WC, Duş, Kabin gibi portatif ünitelerle hizmet vermek mümkün iken sahil şantiye alanına çevrilerek, yaklaşık 20 futbol sahası büyüklüğündeki kumsal acımasızca betonla kaplanarak, devasa bir otoparka dönüştürüldü, önde kalan alan da işletmecilere kiralandı, kamusal alan yok edildi. Önceden denize rahatlıkla girilebilirken şimdi para vermeden ayağımızı suya değdireceğimiz kıyı kalmadı.

Kiralama ve kıyı işgali konusu had safhaya ulaştı. Sarımsaklı, Cunda, Şirinkent sahillerinde Milli Emlak ya kendisi sahilleri işletmelere kiralıyor ya da Sarımsaklı gibi Büyükşehir'e kiralayıp onun eliyle alt işletmecilere veriliyor. Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın başlattığı 'Kıyılar Halkındır' kampanyasında göstermelik olarak Sarımsaklı sahili Bilentur mevkiinde bir kafetarya yıkıldı. Bu basına büyük bir olay olarak yansıtıldı ancak sonraki süreçte değişen bir şey olmadı. Hatta turizm belgesi almadan çalışan iş yerleri tespit edilmesine rağmen bunların bürokratik engelleri aşması için yollar yöntemler arandı.

Son olarak, geçtiğimiz yıl Ayvalık yat limanında devasa bir betonlaşmaya tanıklık ettik. Ayvalık kentsel sit alanında kalan Setur Marina, 2022 yılında başlayan peyzaj çalışması aldatmacasıyla betonlaştırılarak AVM’ye çevrildi. Koç Grubu, özel kullanım için marinaya bir de villa yaptı. Altınova sahillerinde iki kattan fazla inşaat faaliyetlerine başlandı. Kısacası kent hakları kavramıyla hiç bağdaşmayan, kamu yararını ve şeffaflığı hiçe sayan tepeden inme uygulamalara tanık olduk.

Bu saydığınız ihlallerin Kıyı Kanunu'na rağmen gerçekleşiyorsa mücadeleyi nasıl örgütlemek gerekiyor?

Sedat Yağcıoğlu- Üretime dönük, yerelin kendi özgün koşullarıyla planlanmış bir turizm anlayışına sahip olmadığımız sürece bahsettiğimiz basıncın altında tek tek kıyıları korumamız çok kolay değil.

Aslında 'Yerin üstü altından önemli' derken maden mücadelesinde ne söylüyorsak kıyılar için de en temel turizm politikaları bağlamında tartışmaya ihtiyacımız var. Aksi halde önümüze getirilen gerekçeler değişmiyor ve deniyor ki; "Gelen turist ne yapsın?". Maalesef geçerli turizm anlayışı itibariyle kumsala atılmış masada yemek yemek bir ihtiyaç olarak empoze edilirken aslında bize kıyının kullanımına yönelik anlam değişimi dayatılıyor.

Bizim Datça'da yıllardır mücadele ettiğimiz bir yat limanı süreci var. Yakında karar açıklanacak Bilirkişi raporu lehimizde ama yat limanı gelecek, istihdam alanı açılacak argümanı ortaya sürülüyor. Halbuki Datça'nın tarıma dayalı ekonomisi aslında Datça ölçeğine yetecek düzeyde. Anca siz buraya yat limanı yaptığınızda hem varsıllaşmayı hem de dışarıdan göçü artırararak sadece doğanın yıkımına yol açmıyorsunuz;ekonomik ve sosyal dokuyu da yıkıma uğratıyorsunuz.

Buralardan hareketle KIYIDA olarak son toplantımızda iki önemli karar aldık. Bunlardan ilki ağımızı henüz etkin olmadığımız Doğu Akdeniz ve Karadeniz'e genişletmek. Oralardaki kıyıların yıkım ve işgallerin farkındayız ve yerel mücadeleler ile temas ederek bileşenlerimizi çoğaltacağız. İkincisi ise, Akdeniz'i paylaştığımız ülkelerle bir dayanışma ağı oluşturmak. İtalya, İspanya, komşumuz Yunanistan'da da benzeri mücadeleler sürüyor. Ülkeler arasında mevzuatlar, uygulamalar ve demokratik kültür açısından farklar olsa da sermaye ilişkileri açısından durum aslında değişmiyor. Bu nedenle mücadele için dayanışmayı büyütmeye devam diyoruz.

Kuzey Ege'de kıyı bandında artan konut projeleri hakkında nasıl bir mücadele zemini öngörüyorsunuz? Bu konutlar turizm alanı olarak Bakanlık tarafından ilan edilmiş alanlarda otel olarak inşa edilip, lüks konut olarak pazarlanıyor ve sayıları artıyor...

Nebahat Dinler: 3-4 yıl öncesinde Çeşme ve Kuşadası'nda konuşulan bu konut meselesi daha sonra Dikili ve Ayvalık'a, şimdi de Burhaniye'ye uzandı. Ayvalık Belediyesi Meclisi'nde geçen ay iktidar ve muhalefet partisinden üyelerin oy birliğiyle aldığı karara göre turizm imarlı alanlarla yapılaşmaya bazı sınırlar getirildi. Ancak burada asıl sorun Kültür ve Turizm Bakanlığı'nda. Bakanlık turizm tesis alanlarında beş katlı binaların yapılabilmesi için turistik tesis işletmesine izin veriyor. Oradan alınan imar planına bu bilgi işleniyor. Ruhsatı alınan inşaat bitince bu kez emlak şirketleri devreye giriyor ve 1+1 veya 2+1 konutlar şeklinde pazarlama faaliyetine başlanıyor. Ayvalık'ta daha ÇED başvurusu yapmamış olduğu halde reklamı dönen konut projeleri var ve bu çok vahim. 120 odalı otel olarak ruhsat alan bir projenin reklamlarında bir bakıyorsunuz oda sayısı bağımsız birim adı altında 344'e çıkmış.

Kanun 'Kıyılar Halkındır' derken sahilleri tehdit eden keyfi uygulamalar nasıl önlenebilir?

Nebahat Dinler: Bu noktada büyükşehir ve ilçe belediyelerine büyük görev düşüyor. Ayrıca Valilik veya Kaymakamlık nezdinde komisyonlar kurulup her kurum bu denetimi kendi alanındaki sorumluluğuyla üstlenmeli.

Sedat Yağcıoğlu: Pek çok mücadele alanında olduğu gibi kıyılar söz konusu olduğunda da devleti kanunlara çekmeye çalışıyoruz. Ve yine tüm mücadele alanlarında olduğu gibi burada da radarlarımız açık olarak bu hukuksuzlukların nasıl inşa ediliyor olduğunu görerek ve hukuk yoluyla bu keyfiyeti kamu yararı için kazanıma dönüştürmeyi hedefleyerek mücadeleye devam etmek gerek.

Kuzey Ege çevre örgütleri, 17 Şubat Pazartesi günü İvrindi'ye bağlı Hacıhüseyinler köyünde, mera arazisinden çıkmaları istenen köylülerin yanındaydı. Köylüler, onlarca yıldır mera olarak kullandıkları arazinin bölgede altın madenciliği yapan TÜMAD şirketi için boşaltılmak istendiğine dikkat çekti.

Haber: Özgür Duygu DURGUN

Burhaniye Çevre Platformu ve Ayvalık Tabiat Platformu'ndan da gönüllülerinin katılımıyla düzenlenen basın açıklamasında Hacıhüseyinler köylüsünün talepleri gündeme getirildi.  Köylüler, "Biz satılık değiliz, biz bu madeni köyümüzde istemiyoruz" diyerek "TÜMAD Madra'dan Defol", "TÜMAD Elini Meralarımızdan Çek" sloganlarıyla maden şirketini protesto etti.

Alınan bilgiye göre İvrindi İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü 25.12.2024 tarihinde mera vasıflı araziye, Gömeç İlçesi HacıHüseyinler mahallesi sakinleri tarafından cami, ev, dam ve saya gibi taşınmazlar yapılarak, tecavüz edildiğine dair karar verdi.

İvrindi Kaymakamlığı ise Gömeç Kaymakamlığına yazı göndererek İvrindi ilçesi Gebecınar Mahallesi sınırları içerisinde bulunan, 333 ada 1 parsel nolu mera vasıflı taşınmazla ilgili kararın infazı için, Hacıhüseyinler köyü halkının 17.02.2025 tarihinde (bugün) bahse konu edilen yerde hazır olmasını bildirdi. Aralarında çok sayıda kadının da bulunduğu köylüler İvrindi kaymakamlığınca alınan bu ani boşalttırma kararını protesto etti.

Cami, ev, saya, dam gibi taşınmazların bulunduğu Hacıhüseyinler Yaylası aynı zamanda TÜMAD Altın madeni ile aynı sınırı paylaşıyor.  Maden şirketinin 2019 yılından bu yana yarattığı ekolojik tahribatın tanığı olan köylüler, "TÜMAD Hacıhüseyinler Yaylasına mı çöküyor?" sorusunun cevabını bekliyor.

Akın İpek’in FETÖ’den yargılanması üzerine 2015’te Hazine’ye devredilerek kayyum atanan ve geçen aylarda Varlık Fonu’na devredilen Koza Altın’ın İzmir Dikili’deki altın ve gümüş madeni işlemeye devam ediyor.

Şirketin alandaki madenine ek olarak kırma eleme tesisi kurmak için çalışmalara başladı. Daha önce projeye bakanlık tarafından 2020’de verilen "Çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) gerekli değildir" kararı, başta EGEÇEP; Bergama Çevre Platformu, Dikili Kültür ve Çevre Platformu ve İzmir Büyükşehir Belediyesi gibi birçok kurum ve kuruluş tarafından dava edildi.

Çevreciler ve bilim insanları tarafından projenin su kaynaklarını etkileyeceğinin altı çizildi. 

Dikili Belediyesi müdahil olmayınca İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin müdahil olduğu davada, Danıştay 6. Dairesi projeye verilen "ÇED gerekli değildir" kararını iptal etti. Şirket üretimini 360 bin tondan 500 bin tona çıkarmak istediği kırma eleme tesisinin mahkeme süreci tamamlandı. Koza, bu süre içinde çalışmaların durdurulduğunu, ancak projeye onay verilirse işlemeye başlayacağını belirtti.

DANIŞTAY KARARINA RAĞMEN DEĞERLENDİRME SÜRECİNDE

Danıştay'ın projenin iptali yönündeki kararının ardından Koza Altın, projeyi değiştirerek yeniden başvuruda bulundu. Bakanlığın yaptığı açıklamada, "ÇED raporu sunulmuş olup, inceleme değerlendirme süreci başlamıştır" dedi. Tepkilere rağmen ısrarla sürdürülen bu proje, 25 Ekim'deki toplantıyla yeniden tartışılacak.

BÜYÜKŞEHİR'İN SERT ÇIKIŞI

İzmir Büyükşehir Belediyesi daha önceki projeyle ilgili olumsuz görüş bildirerek, bölgenin Türkiye'nin en önemli fıstık çamı ormanlarına ev sahipliği yaptığını ve halkın geçim kaynağı için tehlikeli olduğunu vurgulamıştı.

Büyükşehir, bölgedeki fıstık çamı üretiminin son yıllarda büyük oranda düştüğünü toz emisyonları nedeniyle ekosistemin zarar gördüğünü belirtti. Projenin devam etmesi durumunda hem tarım alanlarının hem de bölgenin biyolojik çeşitliliğinin olumsuz etkileneceğini ifade etti.

Dünya Temizlik Günü nedeniyle Cunda (Alibey) Adası’nda Ayvalık Belediyesi’nin öncülüğünde çevre örgütlerinin de katılımıyla temizlik kampanyası başlatıldı. Ayvalık Belediye Başkanı Mesut Ergin’in de katıldığı kampanyaya paydaşlar; Kent Konseyi, Tabiat Platformu, Alibey (Cunda) Adası Kalkındırma ve Koruma Derneği, belediye meclis üyeleri, muhtarlar ve gönüllüler ile öğrencilerden oluşan kalabalık bir grup destek verdi.

Ayrıca, dalgıçların denizden çıkardıkları çok sayıda malzeme de Cunda rıhtımında sergilendi ve vatandaşlar tarafından tepkiyle karşılandı. Özellikle gelişigüzel atılan binlerce sigara izmaritinin taşların arasında teker teker toplanması büyük bir zaman aldı. Ayvalık Meydan duraklarında buluşan çevre gönüllüleri, Cunda Güneş Saati’nden başlayarak Cumhuriyet Caddesi istikametini takip ederek, Cunda Kültür Merkezi Bekir Coşkun Kütüphanesi’ne kadar dip bucak çevre temizliği gerçekleştirdi. Etkinliğin sonunda kültür merkezinin önünde onlarca çöp torbası ibretlik sergilendi.

Ayvalık Belediye Başkanı Mesut Ergin, “Ayvalık Belediyesi olarak temizlik konusunda son derece hassas çalışıyoruz. Çevreye duyarlı vatandaşlarımızın da bu organizasyonda bize verdikleri destek nedeniyle teşekkür ediyorum. Çevremizi kirletmemek bilincine sahip olduğumuzda gelecek nesillere yeşil, sağlıklı, daha yaşanılabilir bir dünya bırakmak için çalışmalarımız aşama aşama devam edecek ve alacağımız önlemlerle kentimizi temiz tutmak için gayret göstereceğiz" diye konuştu.

Gerçekleştirilen etkinliğin ardından Cunda Kültür Merkezi Bekir Coşkun Kütüphanesi’nde basına, çevre gönüllülerine ve tüm duyarlı katılımcılara “Ayvalık Atık Yönetim Programı Birinci Etabı” nın sunumu Ayvalık Belediye Başkanı Mesut Ergin tarafından yapıldı. Başkan Mesut Ergin gerçekleştirdiği sunumunda uygulanacak olan programı katılımcılara detaylarıyla anlattı; karşılıklı sohbet sırasında vatandaşlardan da uygulamaya katkı olacak fikir alışverişinde bulunuldu.

Dikili Belediyesi Çandarlı Hizmet binası Konferans Salonu’nda gerçekleştirilmek istenilen ÇED toplantısına Çandarlı Halk Meclisi başta olmak üzere, Dikili Kültür ve Çevre Platformu (DİKÇEP) ile Bergama Çevre Platformu üyeleri de katıldı.

Toplanan grup tarafından “Bahçemizde RES istemiyoruz”, “Mavi Kent, mavi kalsın”, “RES’iniz sizin, Mavi Kent bizim” yazılı dövizler açıldı.

Yöre halkı ve DİKÇEP adına konuşma yapan Fikret Ali Parlas; “Bugün bu ÇED toplantısını yaptırmadık, yapılmasını istemedik.  Bu projenin ‘kimseye yararı yok’ dedik. Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü bu taleplerimizi kabul etti” dedi.

Bergama Çevre Platformu dönem sözcüsü Erol Engel ise; “Enerji sektörü Türkiye’de arsızca ve acımasızca yaşam alanlarına gözünü dikiyor. Bugün aynı şeyi burada yaşıyoruz. 2016 bu şirkete ait RES’lerden birinin 45 tonluk kanadı kopmuş, parçalanarak buradaki bir evin üstüne düşmüş, can güvenliğini de tehdit etmişti. Yörede yaşayan vatandaşlarda duruma itiraz edince şirketin baskısına maruz kalmışlardı. Şirketin bu anlamda sicili de bozuktur. Yaşam alanlarının olduğu yere RES yapılamaz. Kaldı ki burası Bakırçay Havzası'nda yüzlerce kuşun konaklama ve üreme alanı. Firmanın yaptıklarından dolayı dosyanın bakanlık tarafından iptal edilmesi gerekir” dedi.

Halkın yoğun baskısı sonrası ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İzmir İl Müdürlüğü yetkilileri tarafından projeyle ilgili sunum yapılamadığını tutanak altına aldı.

Tutanakta, "Toplantı salonunun içinde ve dışında bulunan halk tarafından projeyle ilgili sunum yapılmamasıyla ilgili talepte bulunuldu. Projeyi istemedikleri ve projeye karşı oldukları mevcut kurulu 2 adet türbinin gürültüsünün civarda yaşayan insanları rahatsız ettiği türbinin güçlü çalıştığı dönemlerde bu rahatsızlığın yoğun olarak hissedildiği, mevcut türbinde daha önce yaşanan kazadan dolayı ciddi tehlike atlatıldığı, kazaya ait parçaların hali hazırda toplanmadığı bu nedenle mevcut 2 adet türbin kurulması 1 adet türbin projesine karşı oldukları anlaşılmış, beyan edilmiş olup projeyle ilgili sunum yapılmamıştır" denildi.

Kıyı ekosistemlerini korumak ve kıyılara tüm insanların eşit ve ücretsiz olarak erişimini savunmak amacıyla yola çıkan KIYIDA hareketi açıklamasında;

“Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı başlattıklarını duyurdukları ‘Kıyılar Halkındır’ projesi kapsamında, kıyıları Kültür ve Turizm Bakanlığı ya da MUÇEV veyahut başka bir şirketle işleteceklerini açıklıyor. Bu açıkça, mevcutta işlenen suçların devamı anlamına geliyor. Kıyılar ticari bir mülk değildir ve o nedenle işletilemez. Biz kıyı hareketleri olarak, kıyıların bakanlık, yerel yönetimler, şirketler vb aracılığıyla işletilmesini değil, kıyı ekosisteminin korunmasını öncelik alarak, insanların serbestçe ulaşabileceği bir düzenlemeyi talep ediyoruz. Bu düzenlemenin aslında mevcut yasalarca karşılandığını biliyor ve yasaların uygulanmasının yeterli olacağını değerlendiriyoruz. Yerel yönetimlerin, kıyıların temizliği, şemsiye, tuvalet, duş vb kullanım ihtiyaçlarının karşılaması konusundaki yasal yükümlülüklerini de bu noktada hatırlatmak istiyoruz.”

KAYNAK: Yeşil Gazete

“[…] tüm kıyıların ciddi ölçekte işgal altında olması nedeniyle, insanlar olarak denize ve kıyılara ulaşamıyoruz. İşgal diyoruz, çünkü Anayasa 43. maddesi ve Kıyı Kanunu’nun özellikle 5. ve 6. maddeleriyle; kıyıların kullanımında kamu yararının gözetilmesi gerektiği ve herkesin kıyılara serbest şekilde erişmesinin güvence altına alındığına bir kez daha dikkat çekmek istiyoruz. Kıyı hareketleri olarak, güvencemizi yasalardan alıyor, kamusal haklarımızı savunuyoruz. Yasalar açık; kıyılar özel mülkleştirmeye konu edilemez, yani ticarileştirilemez ve tamamen özgür bırakılmalıdır” denildi.

‘Kıyı işgalleri konusunda en geniş hacmi otel işletmeleri kaplıyor’

Bakanlık tarafından yapılan açıklamalarda otel işletmelerinin kıyı işgalleri konusunda sorun oluşturmadığının, insanların kıyılara ulaşması konusunda hoşgörülü davranıldığının belirtildiğine de dikkat çekilen açıklamada ayrıca şunlara yer verildi:

“Oysa bizler yerellerimizden biliyoruz ki, kıyı işgalleri konusunda en geniş hacmi otel işletmeleri kaplıyor. Duvarlarla, çitlerle, kapılarla vb bariyerlerle, halkın kıyılara erişimi konusunda katı engeller oluşturulduğunu biliyoruz. Üstelik, yasal haklarımız çerçevesinde kıyıya ulaşmak istediğimizde, şiddet düzeyine varabilecek müdahalelere de maruz kalıyoruz.”

‘Sermaye gruplarına peşkeş çekildiğini, ekolojik yıkımı biliyoruz’

KIYIDA mücadelesinin kamu otoritelerini de harekete geçirdiğine dikkat çekilen açıklamada son olarak “Şüphesiz demokratik toplumlarda, yurttaşların kamuyu denetleme görevi bağlamında bu durumu bir kazanım olarak değerlendiriyoruz” denilerek şunlar aktarıldı:

“Bununla birlikte, yıllardır pek çok yaşam alanının büyük – küçük fark etmeksizin sermaye gruplarına nasıl peşkeş çekildiğini, bu talan politikaları sonucunda nasıl bir ekolojik yıkım yarattığını da biliyoruz. Kıyıların yıkımına ve işgaline izin vermeyeceğimizi, herhangi bir ticarileştirmeye dayalı modeli kabul etmeyeceğimizi, tüm kıyılar özgür kalana kadar mücadelemize devam edeceğimizi kamuoyuyla saygı ve sevgiyle paylaşıyoruz.”

2021Ocak ayında Balıkesir 1. İdare Mahkemesi’nde açılan dava konusuyla ilgili Ayvalık Belediye Başkanı Mesut Ergin şu bilgileri verdi;

"Doğuş Pirina Yağ ve Yağlı Maddeler Sanayi ve Ticaret A.Ş adına Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından düzenlenen çevre izin ve lisans belgesinin; anılan şirket tarafından yapılan iş ve işlemlerin çevreye ve çevre halkına zarar verdiği, vergi ve harç ziyai suretiyle kamu zararına neden olunduğu, çevre ve işletme izni alınırken muafiyet sağlama amaçlı olarak manipülasyonlar yapıldığı, Sürekli Emisyon Ölçüm Sistemleri (SEÖS)'ten muaf tutulmak için ısıl anma gücünün yasal sınır olan 10 MW altında gösterildiği, atık sularının kaçak olarak çevreye ve Nikita Deresi’ne bırakıldığı, şirketin bacasından çıkan yoğun dumanın kentin havasını solunamaz hale getirdiği, tesisin 1. derece doğal sit alanında bulunduğu, çalışma izni koşullarına aykırı hareket ederek çevreye ve çevre halkına zarar veren şirketin çalışma izninin iptali gerektiği hususları ileri sürülerek iptaline karar verilmesini istedik"

3.5 yıl devam eden dava sonucunda Balıkesir 1. İdare Mahkemesi heyeti kararı şöyle açıkladı:

"Bilirkişi raporunun hükme esas alınabileceği anlaşılmıştır. Bu durumda, mevzuat hükümleri ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, işletmenin çevre izni veya çevre izin ve lisans koşullarına aykırı iş ve işlemlerinin tespit edilmesi durumunda yetkili merci tarafından Çevre Kanunu’nun ilgili maddeleri uyarınca idari yaptırımların uygulanacağı, uygunsuzluğun düzeltilmesi için, işletmeye en fazla bir yıla kadar süre verilebileceği, işletmeye süre verilmemesi veya işletmeye verilen sürenin bitiminde uygunsuzluğun giderilmemesi halinde ise çevre izin veya çevre izin ve lisans belgesinin iptal edilebileceği, diğer yandan, çevre ve insan sağlığı yönünden tehlike yaratan faaliyetlerin tespit edilmesi durumunda ise süre verilmeksizin çevre izin veya çevre izin ve lisans belgesi iptal edileceği anlaşılmakta olup, bilirkişi raporunda belirtildiği üzere müdahil işletme faaliyetlerinin çevreye zararına ilişkin tespitin açıkça ortaya koyulduğu görüldüğünden, belirtilen mevzuat hükmü gereği müdahil şirket adına düzenlenen uyuşmazlığa konu edilen çevre ve izin belgesinin iptali gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır"

Daha önce mahkeme tarafından iptal edilen ÇED dosyasında kırma eleme tesisinin yıllık 360 bin tondan 500 bin tona çıkarıldığı görüldü. Ayrıca tesis için yer değişikliği yapıldığı da görüldü. Şirket tesisi için 5 milyon 650 bin Türk Lirası bütçe ayırdı. Proje 12 Temmuz 2024 tarihinde toplanacak olan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İnceleme Değerlendirme Komisyonu’nda ele alınacak. Proje ile ilgili yine ‘ÇED olumlu’ kararı verilmesi bekleniyor.

Proje dosyasında tesisle ilgili “500.000 ton/yıl kapasiteli Kırma – Eleme Tesisi kapsamında yeraltı madencilik faaliyetleri tamamlanan galeriler için geri dolgu malzemesi hazırlanmasında kullanılmak üzere Kırma – Eleme Tesisi yapılması planlanmaktadır. Tesiste, Çukuralan Altın Madeni’nde gerçekleştirilen madencilik faaliyetleri neticesinde oluşan pasa (EOK) malzemesi kullanılacak olup, mevcut ÇED sınırları içerisinde yer alan GB1 (Güney Batı 1) portal bölgesinin kuzeyinde yer alacaktır” denildi.

BÜYÜKŞEHİR DE MÜDAHİL OLMUŞTU

Koza Altın İşletmeleri Anonim Şirketi, Çukuralan Altın Madeni Kırma Eleme Tesisi projesi ile ilgili olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na başvurdu. Başvurunun ardından İzmir Valiliği proje için “ÇED gerekli değildir” kararı verdi. Bunun üzerine Ege Çevre Platformu (EGEÇEP), Dikili Kültür ve Çevre Platformu (DİKÇEP) ve Bergama Çevre Platformu öncülüğünde 19 yurttaş kararın iptali için 7 Eylül 2020’de İzmir 6. İdare Mahkemesi’nde dava açtı. 10 Mart 2021’de İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin de müdahil olduğu davada “Çam fıstığının anavatanı olan Kozak Yaylası’nda artan çevre sorunlarıyla birlikte yüksek oranda bir rekolte düşüşü yaşandığı, bu durumun doğrudan halkın ekonomik gücüne yansıdığı ve yapılacak faaliyetten İzmir halkına ait su kaynaklarının olumsuz etkileneceği” ileri sürülerek yürütmeyi durdurma kararı istendi. İlk olarak yürütmeyi durdurma kararı veren İzmir 6. İdare Mahkemesi ‘çevresel etki değerlendirme gerekli değildir’ kararını da iptal etmişti. Danıştay 6. İdare Dairesi de temyize taşınan kararı onamıştı.

‘EKOLOJİK DENGENİN TAHRİBİNE’

Danıştay 6. Daire tarafından verilen kararda şu ifadeler yer aldı: “Dosyada yer alan PTD ve eki belgeler ile bilirkişi raporunun bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda; dava konusu proje için su kaynakları ile drenaj durumunun, baraj rezervuarının ve yeraltı sularının olumsuz etkilenme potansiyelinin, yörenin hidrojeolojik özellikleri, yeraltı suyu derinlikleri, kaynaklar, kuyular vb. oluşturabileceği çevresel etkilerin, toz-gürültünün çevredeki bitki örtüsü ve doğal yaşam açısından çevre üzerindeki olumsuz etkilerinin projenin uygulanması, izlenmesi ve kontrolünde sürdürülecek çalışmalarla alınacak önlemlerin ilgili mevzuat ve bilimsel esaslara göre kabul edilebilir düzeylerde olmadığı, projenin bu hali ile işletilmesi durumunda fiziksel ve biyolojik çevresel değerlerin ve ekolojik dengenin tahribine, bozulmasına ve yok olmasına neden olacağı, çevreye olabilecek olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da zararın çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için gerekli önlemlerin proje özelinde uygun ve yeterli olmadığı, proje alanında yürütülecek faaliyetin işletme kapasitesi, kullanılacak teknik donanım ve yöntem gözetildiğinde, dava konusu işleme dayanak alınan PTD'de yer verilen bilgi ve tespitlerin yeterli olmadığı görülmüştür. Bu durumda, asgari gereklilikleri taşımadığı anlaşılan PTD esas alınmak suretiyle tesis edilen İzmir İli, Dikili İlçesi, Çukuralan Mahallesi Mevkiinde, davalı yanında müdahil tarafından yapılması planlanan "Çukuralan Altın Madeni 360.000 ton/yıl Kapasiteli Kırma – Eleme Tesisi" Projesi için verilen 24/07/2020 gün ve E:2020166 sayılı "ÇED Gerekli Değildir" (Ek-1) kararında hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmış ve ÇED Gerekli Değildir kararı iptal edilmiştir.”

KAPASİTE ARTIŞI DA İPTAL EDİLDMİŞTİ

Aynı bölgede daha önce yapılmak istenen Dikili Çukuralan Altın Madeni 3. Kapasite Artırımı projesine ilişkin de ÇED olumlu kararı iptal edilmiş, kısa bir süre önce de karar Danıştay tarafından onanmıştı.

Kozak zirvesinde çevrecilerle buluşan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr.Cemil Tugay, bölgeyi etkisi altına alan altın madeni hakkında da bilgi aldı ve mücadele mesajı verdi.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, Bergama'da her yıl aynı dönemde gerçekleştirilen geleneksel yayla serüveninde yaklaşık 13 bin küçükbaş ve büyükbaş hayvanın Çamavlu Merası’ndaki yaz yolculuğunu başlattı.

Çamavlu Köyü’nde düzenlenen geleneksel törende Başkan Dr. Cemil Tugay’ın yanı sıra Bergama Belediye Başkanı Prof. Dr. Tanju Çelik, CHP Bergama İlçe Başkanı İsmail Durmaz, İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Ertuğrul Tugay, Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanı Ziya Çavdar, Çamavlu Köy Muhtarı Mustafa Kocabaş ile Bergama’nın eski Belediye Başkanlarından Mehmet Gönenç, CHP Meclis Üyeleri, çevre örgütleri EGEÇEP, Ekoloji Birliği, Bergama Çevre Platformu, DİKÇEP, üreticiler, kooperatif ortakları, muhtarlar, çiftçiler ve yurttaşlar yer aldı.

Geleneksel hayvan salımı öncesinde Başkan Tugay köy meydanında düzenlenen köy hayrına katıldı. Köy kahvesinde oturan Başkan Tugay, bölge halkıyla sohbet etti. Çamavlulu üretici Halide Ferhan, Başkan Tugay’a binde bir görülen dört çatallı çam kozalağı hediye etti.

Çamavlu ziyareti sonrası, geleneksel meraya hayvan salımı gerçekleştirildi. Başkan Tugay, meranın kapısını açarak yaklaşık 10 bin küçükbaş ve 3 bin büyükbaş hayvanın yaz yolculuğunu başlattı. Hayvanların yaylaya doğru yolculukları iki gün sürecek ve altı ay boyunca yaylada kalacaklar.

Hayvan salımının ardından açıklama yapan Başkan Tugay, İzmir Büyükşehir Belediyesi olarak bölgenin kırsal kalkınması için desteklerin süreceğini belirtti. Tugay, “Bugün konuk olarak davetliydim, geldim, gördüm. Bulunduğumuz yeri 17 köy kendi küçükbaş ve büyükbaş hayvanlarını yaz boyunca otlatmak üzere mera alanı olarak kullanıyor. Hakikaten olağanüstü bir yer. İnsan burayı görünce neleri koruması gerektiğini daha iyi anlıyor. Hayvanların doğal ortamda beslenerek yaşamaları, onların sütlerinin daha kaliteli, daha sağlıklı olması insana huzur veriyor” dedi.

"Kötü olan konu ise hemen tepenin ardında bir altın madeni olması"

Ziyaret sırasında Bergamalı çevrecilerle de bir araya gelen Başkan Tugay, altın madeni tehdidine dikkat çekti.

Tugay, “Kötü olan konu ise hemen tepenin ardında bir altın madeni olması. Bergama Çevre Platformu temsilcileri, o altın madeninin 5 yıldır çalıştığını, ama 50 yıl boyunca çalışma ihtimalinin yüksek olduğunu, genişledikçe, siyanürlü atıklar bıraktıkça çok ciddi çevresel sorunlar yaratacağını, bu nedenle bu bölgenin tehdit altında olduğunu anlattılar. Bunları duyunca bütün keyfimiz kaçtı. Doğamıza, insanlarımıza, şehrimize, ülkemize borçlu olduğumuz bir şey var; bu tür zararların oluşmasına engel olmamız lazım. Hepimizin mücadele etmesi lazım. Şu an bunu yerinde görebiliyorum. Sorunları ve riskleri burada bırakıp da şehrimizde hiçbir şey yok olmuyormuş gibi yaşamak gerçekten çok büyük bir yanlış. Buranın var olması, korunması, örnek alan olarak kalması, İzmir için önemli, Türkiye için önemli, herkesin bunun farkında olması lazım. Bugün burada bu keyfi beraber yaşamaktan çok mutluyum ama diliyorum önümüzdeki beş yılı aynı keyifle yaşayalım. Benden sonraki belediye başkanı arkadaşlarımız da buraya geldiğinde aynı güzellikleri aynı şekilde görebilsinler” ifadelerini kullandı.

Ekoloji Birliği Dönem Sözcüsü Süleyman Eryılmaz buluşmada Balıkesir'in İvrindi İlçesi ile Bergama’nın Çamavlu Köyü arasında 6 bin 600 hektarlık alan büyüklüğüyle Türkiye’nin en büyük ikinci altın madeni TÜMAD Madencilik Şirketi’nin yarattığı tahribat ile ilgili bilgi verdi. Durumun İliç gibi vahim olduğunu belirtti. Başta Madra Dağı ve Kozak Yaylası olmak üzere, yeraltı sularına ve çevreye olan tehditleri sıralayan Eryılmaz; “Burada geri dönüşü olmayan büyük bir yıkım yaşanıyor” dedi.

“DİKİLİ OVASI’NDA KURAKLIĞA NEDEN OLDULAR, MADRA BARAJI KURUDU”

Bergama Çevre Platformu Dönem Sözcüsü Erol Engel ise; “Çukuralan’da ise; zengin yer altı su kaynakları üzerinde, Koza Altın Madeni var. Burada 400 metreden cevher çıkarıyorlar. Suyu kesmeden cevheri alamadıkları için; orada binlerce yıldır süren su altı akış rejimini değiştiriyorlar. Suyu kesmek için oraya yüzlerce ton kimyasal beton döktüler. Dikili Ovası’nda kuraklığa neden oldular. Madra tarihinde ilk defa geçen yıl kurudu. Ovacık ve Çukuralan’daki maden sahası sonrası Yukarıbey Gelintepe içme suyu kaynaklarının bulunduğu alanda da sondaj yapmaya başladılar. Göbeller Köyümüzde, Yerlitahtacı ve Göbeller köylerimizde de aynı şekilde sıkıntılar yaşanıyor. Buralarda yeni ocaklar açmayı planlıyorlar” dedi.

Bergama’nın eski belediye başkanı Mehmet Gönenç ise; “Neredeyse bütün Kozak bu anlamda çok ciddi tehdit altında. Buralarda madenlere çok ruhsat verildi. Geçen dönem Bergama Belediyesi yönetimi bizim dönemimizde açılan tüm çevre davalarından çekildi. Kozak savunmasız kaldı. Bu dönemde İzmir Büyükşehir ve Bergama Belediyesi’nin tekrar bu süreçlere dahil olması gerekiyor. Çünkü Kozak ciddi anlamda risk altında. Bu madenler hem çalışırken hem de on yıllar sonra kötü bir miras bırakacaklar” dedi.

Tarihi Arasta Çarşısı’nda İnceleme ve Esnafla Buluşma

Hayvan salımı programının ardından ilçe merkezine gelen Başkan Tugay, Bergama Belediye Başkanı Tanju Çelik ile birlikte esnaf turu yaptı. Esnafın sorunlarını dinleyen Tugay, ardından Tarihi Arasta Çarşısı’nı ziyaret etti. Tarihi çarşının sağlıklaştırılması ve bölge turizminin geliştirilmesi için bilgi alan Başkan Tugay, tarihi çınar altında çay içerek esnafla sohbet etti.

Çeşitli sivil toplum kuruluşlarının bir araya gelerek oluşturduğu “Kıyıda” platformu ilk eylemini Akyaka, Altınoluk, Ayvalık, Bodrum, Burgazada, Burhaniye, Çanakkale, Çeşme, Dalyan, Datça, Fethiye, Güzelbahçe, Heybeliada, İznik ve Van’da gerçekleştirildi.

Haber: Özgür Duygu Durgun

“Kıyıda” hareketine Ayvalık’tan katılan çevre örgütleri ve sivil toplum kuruluşları Koç Grubu’nun marina modernizasyonu adı altında Ayvalık Setur Marina’da yol açtığı dev betonlaşmayı da protesto etti. Setur marinada süren inşaat önünde basın açıklaması yapan grup "Kıyılar nehirler sermaye değildir", "Koç kadar balığın da hakkı var", "Beton sizin kıyılar bizim" pankartları ve sloganlarıyla Ayvalık kıyılarındaki betonlaşmayı protesto etti.

Basın açıklamasında kıyılar üzerindeki rant politikaları protesto edilirken, kıyıların özel işletmelere açılarak yağmalandığı, doğal yaşamı bozan yapılaşma faaliyetleriyle ekolojik sisteme geri dönüşü olmayan zararlar verildiğine dikkat çekildi.

UNESCO Dünya Kültür Mirası Koruma Bölgesinde olan ve Ekolojik Hassas Bölge olarak tanımlanan Bergama ilçesindeki Kozak Yaylası taş ocaklarının tehdidi altında. Son olarak Ankara merkezli 58 Yapı İnşaat Şirketi’nin, fıstık çamları ile kaplı, antik kentlere ev sahipleri yapan yaylada açmak istediği granit ocağı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ÇED süreci başlattı.

ÇED TOPLANTISINA PROTESTOLAR DAMGASINI VURDU

Yukarıcuma Köyü sınırları açılmak istenen taş ocağın için bugün Liva Sosyal Tesisler'nde 'halkın bilgilendirilmesi ve sürece katılımı toplantısı' düzenlendi. Toplantının gerçekleştirilmek istendiği tesislere girmeyen hak dışarıda protesto eylemi yaptı. Yukarıcuma Köyü halkının yanı sıra eyleme çevre köylerden hak ve muhtar, CHP’li meclis üyeleri, Bergama Çevre Platformu üyeleri de katılarak destek verdi.

TOPLANTI YAPILAMADI

Halk, taş ocağının bölgenin doğal yapısının zarar göreceğini vurguladı. Ocak sahasındaki fıstıklık arazinin en temel geçim kaynakları olduğunu dile getiren yöre halkı, ocağın açılması durumunda göç etmek zorunda kalacaklarını belirtti. Toplantının gerçekleştirilmemesi üzerine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İzmir İl Müdürlüğü görevlileri tutanak tuttu.

'TAŞ OCAĞI AÇILIRSA GÖÇ ETMEK ZORUNDA KALACAĞIZ'

Artı Gerçek’e konuşan Yukarıcuma Köyü muhtarı Hakan Peker, "Biz köy halkı ve tüm Kozak muhtarları olarak taş ocaklarına karşıyız. Bizim orada 5 bin dönüm, devletin bize vermiş olduğu çam fıstıklık arazimiz var. Tam da verim verecek yaştalar. Maden şirketi bu alanı yok etmeye çalışıyor. Aynı zamanda bu bölgede hayvancılık yapıyoruz. Bu proje hayata geçerse hayvancılık faaliyetlerimiz de biter. Proje hayata geçerse en temel iki geçim kaynağımız darbe alacak ve göç etmek zorunda kalacağız” dedi.

'SONUNA KADAR DİRENECEĞİZ'

CHP’li Meclis Üyesi avukat Serdar Sinan da "Bölgede yoğun olarak taş ocağı faaliyeti gerçekleştiriliyor. Bölge kaldırabileceği doygunluğa ulaştı. Bakanlık bu doygunluğu görmezden gelerek hem yeni işletmelere hem de mevcut işletmelerin kapasitelerinin artırılmasına onay veriyor. Biz de bugün bu noktadaki itirazlarımızı dile getirdik. Sonuna kadar direneceğiz, köy halkımızın yanındayız" diye konuştu.

'HİÇBİR FİRMA BİZİ ÇİĞNEMEDEN KOZAK'A GİREMEZ'

Bergama Çevre Platformu Sözcüsü Erol Engel da şunları söyledi:

"Maden sahası açılmak istenen alan köylülere tahsis edilmiş ve köylüler çam ağaçları dikerek çocuklarına, geleceğe dair yatırım yapmış. Bu alandan aynı zamanda köyün suları geliyor. Köy açısından değerli bir bölge. MAPEG’in ihalesi ile köye çıkıp gelen işletmecinin ben taş ocağı yapacağım demesi ile iş çığırından çıkmıştır. Bugün burada köylü öfkesini kontrol etmiştir ama bundan sonra ülkemizin gözbebeği Kozak Yaylası’nın haraç mezat sermayeye aktarılmasına karşı duracağız. Bundan sonra Kozak’a hiçbir firma köylüleri, bizleri çiğnemeden giremeyecektir. Bu böyle bilinsin."

PROJE HAKKINDA

58 Yapı İnşaat Şirketi, Bergama'nın Yukarıcuma Köyü sınırları içerisinde kalan 50 hektarlık ruhsat sahasında yıllık 200 bin metreküp granit üretimi yapmayı planlıyor. Proje sahası İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100 bin Ölçekli Çevre Düzeni Planı’nda orman alanı ve tarım arazisi sınırları içerisinde yer alıyor. Proje, konutlara 650 metre mesafede.

Patlatmalı ve tel kesme yöntemi ile açık işletme üretimi yapılması planlanlanan proje için şirket 8 milyon 585 bin TL bütçe ayırdı. Proje sahasının bir kısmı 2004 yılında Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 49 yıllığına Yukarıcuma Tarımsal Kalkınma Kooperatifi'ne fıstıklık olarak tahsis edilmiş. ÇED onaylanırsa bu tahsisin iptali de gündeme gelecek.

Bursa Bölge İdare mahkemesi Ayvalık Belediyesi’nce açılan ve Ayvalık Tabiat Derneği’nin de müdahil olduğu davayı reddeden Balıkesir 1. İdare Mahkemesi'nin kararını bozarak davanın yeniden görülmesine hükmetti.

İSTİNAT DUVARI ÇÖKMÜŞ ÇEVRE KATLİAMI YAŞANMIŞTI

İzmir Çanakkale yolu Ayvalık sapağında bulunan prina fabrikasında 15.12.2020 tarihinde pirina havuzunun istinat duvarının patlaması ve yıkılması sonucunda pirina malzemelerinin Çanakkale - İzmir karayoluna akmıştı.

Bu akan atık suların Nikita Deresine tahliye edilmesi yaşanan çevre katliamının etkisini arttırırken olayla ilgili Ayvalık Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturmada yaptırılan bilirkişi incelemesi işletmedeki pirina bertaraf yönteminin ve havuzların uygun olmadığı ve tehlikeli atıklarının depolanmasında ve bertarafında yönetmeliklerin belirttiği şekilde özel mühendislik gerektiren metotların uygulanmadığını ortaya koymuştu.

Olay sonrası şirket yetkilisi Keskin Aral hakkında Ayvalık 1. Asliye Ceza Mahkemesi’nce İnsan veya Hayvanlara Zarar Verecek Şekilde Çevreyi Kirletmek suçundan ceza verildiği, şirketin bacasından çıkan yoğun dumanın neden olduğu kokunun özellikle kış aylarında bazı gecelerde kentin havasını solunamaz hale getirdiği ileri sürülüyordu. Bu gerekçelere rağmen şirketin çevre izin lisansının iptali davası Balıkesir 1. İdare Mahkemesi tarafından reddedilince dosya İstinaf Mahkemesi’ne taşınmıştı.

İSTİNAF: “BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ YAPILARAK YENİDEN KARAR VERİLMELİ”

İstinaf Mahkemesi olan Bursa Bölge İdare Mahkemesi 3. İdare Dava Dairesi yerel mahkemenin kararını bozdu. Mahkeme oy çokluğu ile aldığı kararında, firmanın “çevre izin ve lisans belgesinin çevre ve insan sağlığı yönünden tehlike yaratıp yaratmadığı, ihlallerin çevre izin ve lisans belgesi iptalini gerektirip gerektirmediği, bu haliyle isletmenin faaliyette bulunmasının Çevre Kanunu hükümlerini ihlal edip etmediği hususlarında alanında uzman bilirkişilerle mahallinde kesif ve bilirkişi incelemesi yapıldıktan sonra uyuşmazlık hakkında bir karar verilmesi” gerektiğinin altını çizdi.

MESUT ERGİN'DEN AÇIKLAMA

Doğuş Pirina’ya karşı belediyenin açtığı davayı Balıkesir İdare Mahkemesi’nin ret kararı verdiğini hatırlatan Ayvalık Belediye Başkanı Mesut Ergin, üst mahkemeye yapılan itirazın kabul edildiğini duyurdu. Aynı şekilde Bilfer madenciliğe karşı üst mahkemeye yapılan itirazın da kabul edildiğini, dosyada keşif ve bilirkişi incelmesi yapılarak yeniden yargılamasının yapılacağını belirten Başkan Ergin müjdeli haberi şöyle duyurdu:

"Balıkesir İdare Mahkemesi’nin verdiği ret karlarına karşı bir üst mahkemeye itiraz ettik. Üst mahkeme itirazımızı kabul etti. Bu güzel haberi bugün aldık, ilk kez de burada Doğuş Pirina’nın havasını solunamaz hale getirdiği Armutçuk’tan paylaşıyorum. Biz bu hukuk mücadelesini verirken AKP adayı bırakın mücadele vermeyi, kendisi Çevre Bakanlığı’na konuyu bir kez bile iletmiş mi? Sevsinler senin çevreciliğini. Çevreceyim diye geçiniyor ilçe başkanlığı yaptığı üç yıl boyunca mücadele ettik, eylem yaptık bugüne kadar bir kez olsun halkın yanında durup kentine sahip çıktığını göstermedi."

Bergama’nın Kozak Yaylası’nda bulunan Çamavlu Köyü’ndeki buluşmaya; Bergama Çevre Platformu ev sahipliğinde Ege Çevre ve Kültür Platformu (EGEÇEP), Ayvalık Tabiat Platformu, Burhaniye Çevre Platformu (BURÇEP), Dikili Kültür ve Çevre Platformu (DİKÇEP),  Yeşil Gelecek Derneği, Tüm Emekliler Sendikası ve İzmir Yaşam Alanları üyeleri katıldılar.

Buluşmada Çamavlu Köyü kadınları ‘Suyumuza sahip çıkıyoruz’, ‘Kar için değil, yaşam için su’, ‘dereler özgür aksın’, ‘Madenciye değil, halka su’, ‘Çiftçinin suyuna dokunma’ ve Havama, suyuma, toprağıma dokunma’ yazılı dövizleri taşıdılar. Basın açıklaması sonrasında Çamavlu Köyü Muhtarı Mustafa Kocataş, Ayvalık Tabiat Platformu ve Burhaniye Çevre Platformu temsilcileri de söz aldı.

“SUYUMUZU ELİMİZDEN ALANLARA KARŞI BURADA BULUŞTUK”

Açılış konuşması yapan Bergama Çevre Platformu Sözcüsü Erol Engel; “İki gün önce 22 Mart Dünya Su Günü dolayısıyla, bugün burada buluştuk. Madra’nın çok zengin yeraltı sularını hepimiz biliriz. Yıllardır Burhaniye, Ayvalık, Dikili, Bergama Madra’dan beslenir. Ancak gelinen noktada Madra’nın suları tükenme noktasına geldi. Geçen yıl ilk defa Madra Barajı kurudu. Kozak susuzluk çekmezken son 3-4 yıldır kuraklık başladı. O nedenle suyumuzu elimizden alanlara karşı burada buluştuk”

“KOZAK’TA SON 3 YILDIR KURAKLIK YAŞANIYOR”

“Madra’nın zirvesinde, çatısında TÜMAD Altın Madeni 6 yıl önceki ÇED dosyasında saniyede 58 litre su tükettiklerini beyan etmişti. Bunun en az 4-5 katı tükettiklerini de biliyoruz. Önümüzdeki günlerde de kapasite artırımına gidecekler. Bunun kat ve kat fazlasını tüketecekler. Kozak’ta kuraklık hiç yaşanmaz iken son 3 yıldır kuraklık yaşanıyor. TÜMAD’ın Madra’ya verdiği zarar bilinenin çok daha ötesinde. TÜMAD aynı Erzincan İliç’te olduğu gibi yamaç bir arazide. Orada siyanür havuzları ver. Burada açık ortamda siyanür püskürtme yöntemiyle altına ve gümüşe ulaşmaya çalışıyorlar. Kelimenin tam anlamıyla vahşi madencilik yapılıyor”

“MADENLER DEVLETE BİR KÖR KURUŞ DAHİ SU PARASI ÖDEMİYORLAR”

“Madra’nın hayat verdiği Akçay’ın, Burhaniye’nin, Ayvalık’ın, Bergama’nın, Dikili’nin suları gasp ediliyor. İzmir, Türkiye’nin en pahalı su faturasının ödendiği yer. Bu madenler devlete bir kör kuruş dahi su parası ödemiyorlar. Sondajı çakıyorlar, çıkardıkları suları hoyratça kullanıyorlar”

“DİKİLİ OVASI’NDA KURAKLIĞA NEDEN OLDULAR, MADRA BARAJI KURUDU”

 “TÜMAD bu faaliyetler içerisindeyken Kozak’ın eteklerinde ki Çukuralan’da; zengin yer altı su kaynakları üzerinde, Koza Altın Madeni var. Biz bir buçuk yıl önce oraya keşfe gittiğimizde yerin 230 metre derinine inmişlerdi. Şu günlerde ise 400 metre derinliğe indiler. 400 metreden cevher çıkarıyorlar. Suyu kesmeden cevheri alamadıkları için; orada binlerce yıldır süren su altı akış rejimini değiştiriyorlar. Suyu kesmek için oraya yüzlerce ton kimyasal beton döktüler. Dikili Ovası’nda kuraklığa neden oldular. Madra Barajı da geçen yıl kurudu” dedi.

ORTAK BASIN AÇIKLAMASI OKUNDU

Ardından TMMOB İzmir İl Koordinasyon Kurulu, İzmir Tabip Odası İzmir Barosu,  DİSK, KESK, Konak Kent Konseyi, Ege Kent Konseyleri Birliği, EGEÇEP ve İzmir Yaşam Alanları tarafından hazırlanan basın açıklaması okundu.

EGEÇEP Dönem Sözcüsü Baha Okar tarafından okunan açıklamada; “İklim Değişikliğine bağlı meteorolojik afetlerin sıklığı ve şiddeti artmaya devam ederken; kuraklık, susuzluk, çölleşme de su kaynaklarını ve yaşamı tehdit ediyor. Dünya genelinde ülkeler, bölgeler ve havzalar arasında zaten eşit dağılmamış olan su kaynaklarının paylaşımı konusunda sorunların artacağı, su kıtlığının çatışmalara yol açacağını söylemek için kâhin olmaya gerek kalmadı. Suyun yaşamsal önemi ortadayken; korunması gereken su varlıklarımız, hem miktar hem de nitelik olarak azalıyor, sulak alanlarımız kuruyor yağmalanıyor, yok oluyor”

“6 Şubat depremlerinin yıkıcı etkileri, kayıplarımızın acısı devam ederken, bölgede sele dönüşen yağmurlarla gelen yeni yıkımlar yaşandı. Bir yıl geçmesine rağmen bölgede hala temiz suya erişim ve atıksu altyapısı ile ilgili sorunlar devam ediyor. 13.02.2024‘te Erzincan İliç’te ‘Çöpler Altın Madeni’ liç alanındaki heyelan sonucu 9 işçi göçük altında kalırken, siyanür ve diğer tehlikeli maddeleri içeren 10 milyon m3 ’ten fazla toprak, Sabırlı Deresi boyunca yayılarak çevre felaketi yarattı”

“Bölgemizde de durum ülke genelinden farklı değil. İzmir’inde içinde bulunduğu Gediz, Küçük Menderes, Büyük Menderes, Kuzey Ege Havzalarında; yerüstü ve yeraltı su kütlerinin büyük kısmında, nihai durumunun kötü ve zayıf olduğu havza yönetim planlarında paylaşılıyor. Havza yönetim planlarında Gediz, Küçük Menderes, Büyük Menderes, Kuzey Ege Havzalarında; yerüstü ve yeraltı su kütlerinin büyük kısmında, nihai durumun hiç de iç açıcı olmadığı görülüyor. Havzalarımızda yüzey ve yer altı sularına yönelik kirlilik baskısı artarak devam ederken, kontrolsüz yeraltı suyu çekimleri ile su varlıklarımız yok oluyor”

MÜCADELEYİ BİRLİKTE SÜRDÜRMEYE KARARLIYIZ

“Biz Suyumuza yönelik tehditlere karşı, tüm canlılara ait olan su, toprak ve doğal varlıkların özelleştirilmesi, çok uluslu şirketlerin eline geçmesi süreçlerine karşı; mücadeleyi birlikte sürdürmeye kararlıyız. Bizler yaşamsal sorumluluğumuzun ağırlığı ve örgütlü mücadele bilinci ile Suyun en temel yaşam hakkı olduğu gerçeğinden yola çıkarak, suyun özelleştirilmesi, metalaştırılması, ticarileşmesine HAYIR diyoruz, İzmir’in Su Varlıklarını, Sağlıklı Suya Erişim Hakkını Koruma bilinci ve kararlılığı ile Efemçukuru Altın ve Gördes’teki Nikel Madenlerine hayır diyoruz, Çamlı Barajı yapılsın, suyumuz korunsun diyoruz, Gördes’te Sülfürik Asit Fabrikasına hayır diyoruz, Geleceğimizi koruma kararlılığımızı kamuoyu ile bir kez daha paylaşıyor ve yaşam mücadelemize destek vermeye çağırıyoruz” denildi.

Basın açıklaması sonunda söz alan Çamavlu Köyü Muhtarı Mustafa Kocataş’ta madenlerin Kozak’a verdiği zararları ve yöre halkının buna karşı verdiği mücadeleyi anlatan bir konuşma gerçekleştirdi.

Ayvalık Tabiat Platformu ve Burhaniye Çevre Platformu temsilcilerinin de söz aldığı açıklama sonrası topluluk, TÜMAD Altın Madeni’nin verdiği zararları gözlemek için maden alanı yakınlarına gezi düzenledi.

Madene patlama paterni eklenmesi ile ilgili ÇED gerekli değildir kararı, bilirkişi heyetinde hidrojeoloji uzmanı olmadığı gerekçesiyle Danıştay tarafından bozuldu. Kararın bozulmasının ardından yeni bilirkişi keşfi yapıldı. Madende yapılan bilirkişi keşfi çevre örgütlerinin katılımı ve protestosu ile gerçekleşti.

Bilfer AŞ tarafından yapılmak istenen patlatma ve kazı faaliyetleri bölgenin litolojik özelliklerinin olumsuz etkilemesine ve hidrojeolojik ve jeolojik özelliklerinin değişmesine yol açıyor. Şirket aynı zamanda köylülerin elinde kalan son mera alanlarını da sahanın içene katmak istiyor. “Hayvanları otlatacak alanlarımız kalmadı” diyen köy halkı ise tepkili. Madenin Ayvalık, Altınova, Dikili, Bergama ilçelerinin sulama ihtiyacını karşılayan Madra Barajına 1 kilometre ve Madra’nın kollarına 200 metre mesafede olması da riskleri artırıyor.

ASİDİK SULAR MADRA BARAJINA KARIŞACAK

Patlama paterni için düzenlenen proje tanıtım dosyasında (PDT) geçen taahhütlere karşın uzmanlar, “Karaayıt demir cevheri bünyesinde sülfürlü mineraller ve arsenik gibi toksik mineraller de bulunduğu jeoloji raporlarında belirtilmektedir. Pasalardan (maden atıklarından) ve ocak alanından süzülen asidik sular, Madra Barajına karışacak ve canlı yaşamını tehdit edecektir. Demir ocağının bulunduğu alan Madra Barajı su toplama havzasının tam ortasındadır. Ocak alanı derelerle çevrilidir. Madenden süzülen tüm kirli sular baraja akmaktadır. Topografik eğimlerin yüksek olduğu ruhsat alanında, demir madenin pasa atık bölümünün kota farkının bahsedilen değerlerden yüksek olduğu gözlemlenmektedir” ifadelerine yer verdi. 2021 yılında madendeki çökme sonucu ağır metallerin dereye karıştığı da hatırlatılarak, “Dikili, Bergama, Ayvalık, Altınova ilçelerinin sulama suyunu karşıladığı Madra Barajına akmıştı” denildi.

SUSUZLUK PROBLEMİYLE BOĞUŞAN AYVALIK

Ayvalık özellikle yaz ayları su kıtlığı riski ile karşı karşıya kalıyor. Bu nedenle Ayvalık için Madra Barajı büyük önem taşıyor. Barajın sistematik bir şekilde maden tarafından kirletilmesi ise halk sağlığını tehdit ediyor. Tarımsal sulama yapılan barajda, madenden sızan sular tarım ürünlerde de zehirlenmeye yol açıyor. Tüm bunların yanı sıra madenin tozları ise yerleşim yerinin üzerinde ve bu durum da halk sağlığı açısından riskli.

"FELAKET GELİYORUM DİYOR"

Gerçekleşen bilirkişi keşfine Ayvalık Tabiat Platformu, çevre örgütleri ve Emek Partisi Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Abdullah Levent Tüzel ve parti heyeti de katıldı. Tüzel, keşif öncesi madenin bulunduğu yerdeki köy halkı ile görüştü. Halkın sağlığına, doğanın geleceğine aykırı şekilde sürdürülen maden arama faaliyetlerinin son bulması gerektiğini söyleyen Tüzel, “10 işçi işe girecek diye 1000 insan canından mı olsun! Bu maden 13 Şubat İliç’te yaşanan facianın geliyorum diyen bir örneğidir” dedi. Balıkesir’in maden bölgesi olmasına değinen Tüzel, “Buradan çıkan cevher yakındaki maden işleme tesislerine gönderiliyor ve gönderildiği yerler için de tehdit teşkil etmekte. Bilfer Madencilik yalnızca burada maden aramıyor, Sivas Divriği’de de halkın ve doğanın sağlığına aykırı bir biçimde madencilik yapmaktadır. Bulunduğumuz coğrafya fıstık çamı ormanları ve zeytinlik alanlarıdır. Bu bölgelerin adeta maden tekellerine satışı söz konusudur, burada yaşanan bir ekolojik kırımdır” dedi. (EVRENSEL)

Bölgedeki üç siyanür havuzunun patlamasından kaygı duyduklarını dile getiren Bergama Çevre Platformu Sözcüsü Erol Engel, “O havuzlar nükleer bomba gibi. Deprem olduğu zaman yüreğimiz ağzımıza geliyor” dedi.

Erzincan İliç’te yaşanan maden faciasının ardından gözler 1990 yıllarda siyanürlü madene karşı mücadele vererek dünyaya sesini duyuran İzmir Bergamalı Ovacık köylülerine çevrildi.

Cumhuriyet Gazetesi'nden Mehmet İnmez bölgeye giderek Ovacık madenindeki son durumu, o gün direniş gösteren, dayaklar yiyen ve hatta cezaevinde yatan Bergama köylüleri ve çevrecilerle görüştü. 30 yılı aşkın vahşi madenciliğe karşı mücadele eden Bergamalılar, "İliç’te yaşanan facia örnek olsun. Olası bir depremde siyanür havuzları Bakırçay Havzası’nda felaket oluşturur" diyerek uyardı.

30 YILLIK MÜCADELE

Bergama Ovacık’taki Koza Altın madeninin 1994 yılından başlayarak kapatılması için yıllarca mücadele edildi. Ancak maden mahkeme kararlarına rağmen kapatılamadı ve hâlâ işliyor. Ancak cevher tükenmek üzere. Darbe girişimi sonrası TMSF tarafından atanan kayyum ile yönetilen Koza Altın Şirketi, civarda iki ayrı maden ocağı daha açmak için çabalarken 7 yıldır açık olan maden firması ile Balıkesir ve Kozak Yaylası’nın yanı sıra yeraltı sularını, tarımı, ekosistemi ve insanlığı tehdit ediyor. Çevre örgütleri başka madenlerin açılmaması için hem sokakta hem de hukuki olarak mücadele ediyor.

30 yılı aşkındır faaliyetini sürdüren Ovacık işletmesinden çıkan siyanür atık miktarı 12 milyon metreküplük. Bu atıklar üç ayrı havuzda bekletiliyor. Atık havuzları ve maden birinci derecede deprem bölgesinde olması nedeniyle felaket her an gelebilir. Patlama ihtimali bulunan içinde siyanür ve ağır metallerin bulunduğu havuzlar, üç köyün yanı sıra Madra Barajı, yeraltı sularını, tarımı ve canlı yaşamı etkileyecek.

‘İKİNCİ KURTULUŞ SAVAŞI’

Siyanür atık havuzlarının tehlikesine dikkat çeken ve yıllardır çevre hareketine ve köylülere destek veren Bergama Çevre Platformu Sözcüsü Erol Engel, “Bölgenin en büyük korkusu şu anda üç tanesi dolmuş olan bir tanesi de yeni açılmış olan siyanür havuzları. Havuzlarda 12 milyon metreküplük bir siyanür var. Yani o havuzlar nükleer bomba gibi. Deprem olduğu zaman yüreğimiz ağzımıza geliyor. Daha önceki yıllarda borular patladı. Aşırı yağmurlardan dolayı havuz taştı. Bergama bölgesi İliç’i her an yaşayabilir. Bergama’dan Uşak Eşme’ye, İzmir Efem Çukuru’ndan Çanakkale’ye kadar bütün maden ocaklarına izin verenler, uluslararası altın tekellerine teslim oldu. Türkiye, altın tekellerine teslim olmanın bedelini ödüyor ve ödeyecek. Altın tekellerinin ülkeden gitmesi için ikinci bir kurtuluş savaşı vermek gerekiyor” dedi.

‘KANSER VAKALARI ARTTI’

Cevherin yetersiz olması gerekçesiyle şirketin iki ayrı daha sondaj çalışmaları yapmak istediğini ve girişimde bulunduğunu söyleyen Engel, “Kozak Yaylası’na Çukuralan’dan sonra Yukarıbey tarafından da girmeye çalışıyorlar. Ama bizler 1990 yıllarda yaptığımız direnişi yine gösteririz” dedi.

Doğanın yanı sıra canlıların da etkilendiğine dikkat çeken Engel, “Bölgede yaşayan köylüler arasında kanser vakalarının arttığını gözlemledik. Davalarımızda da incelenmesini istedik ama bakanlıklar hiç girişimde bulunmadı. Toprağın yanı sıra köylüler de kaderlerine terk edilmiş durumda. Bergama köylülerinin direnişi ülkede maden şirketlerinin en az 10 yıl faaliyetlerini durdurdu ve yeni bir adım atmalarının önüne geçmiş oldu" dedi.

‘DİRENDİK AMA MADENLER ÇALIŞIYOR’

İsimleri yol kesenler olarak bilinen Narlıcalılardan Sefa Çokal, “Yıllarca eylem yaptık, hakkımızı aradık, direndik. Ama maden yine çalışıyor. Her an havuzların patlama korkusu ile yaşıyoruz” dedi.

Beş gün gözaltında kalan, dayaklar yiyen Tahsin Sezer ise “39 yaşında doğamızı korumak için mücadele ettik. Ders almadılar. Umarım İliç’in yaşadığı faciayı biz yaşamayız” ifadesini kullandı.

‘HOPDEDIKS’ VE ‘ASTERIKS' SİMGEYDİ

Köylüler, bölgedeki ağaçların kesilmesiyle madene karşı ilk direnişi başlatmıştı. Daha sonra altının siyanürle çıkarıldığını öğrenen köylüler, geniş çaplı eylemlere imza atmıştı. Eylemleri eski CHP İlçe Başkanı Oktay Konyar örgütlemişti.

O dönem eylemlere çizgili pijamasıyla katılan Bergamalı Bayram Yıldız’a Hopdediks, Konyar’a ise Asteriks lakabı takılmıştı. Başta Bergama, İzmir ve Türkiye’nin birçok ilinde, 7’den 70’e köylüler, yolu kapatma, yarı çıplak yürüyüş, maden ve Boğaz Köprüsü işgali gibi zincirleme eylemler yapmıştı.

Yargı kararının uygulanmamasına tepki olarak 30 Kasım 1997’de yapılan nüfus sayımında 8 köyden yaklaşık 10 bin kişi “Hükümet bizi saymıyorsa biz de sayılmayız” diyerek kendilerini saydırmamıştı. Binlerce Bergamalı sağanak yağmur altında ellerinde tabutlar ve “Mezarımızı kazmayın” sloganlarıyla belediye bandosunun çaldığı Chopin’in cenaze marşı eşliğinde protesto yürüyüşü yapmıştı.

Tenzile Aşçı'nın haberine göre; AKSU Yenilenebilir Enerji İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin yürüttüğü proje için bakanlıktan 'ÇED Gerekli Değil' kararı çıkması, bölgedeki tarım alanlarında ve çevresel hassasiyetlerde endişe yaratıyor.

Gaylan Mahallesi'nde bulunan ve 'palamutlu tarla' olarak bilinen alanda kurulacak olan GES, 12,20 hektarlık bir alanda toplamda 9.997 MWm / 9.120 MWe kurulu güçte olacak. Proje, yıllık 16.488.450 kWh elektrik enerjisi üretimini hedefliyor.

YEREL HALK ENDİŞE YAŞIYOR

Proje alanının tarım alanı olarak belirlenmiş olması ve özellikle palamut ağaçlarının kesilmesi riski, yerel halk ve çevreci gruplar arasında endişe yaratıyor. Bölgede, daha önce de benzeri santral projelerine karşı çıkan ve bu tür faaliyetlerin çevresel dengeleri bozabileceğini savunan birçok sivil toplum örgütü bulunuyor.

Ayrıca, proje alanının Gaylan ve Maruflar arasında yer alan Taşkaya (kurtkaya) tepesi 1. Derece arkeolojik sit alanına yaklaşık 2,5 km. uzaklıkta olması da arkeolojik mirasa zarar verme endişelerini beraberinde getiriyor.

Projenin bedelinin 219 milyon 650 bin lira olması beklenirken, bu yatırımın çevresel ve kültürel mirasa etkileri göz önünde bulundurularak, yerel halkın ve çevreci grupların tepkileri ve talepleri dikkate alınması önem arz ediyor.

Altın madenlerine karşı mücadele veren Bergama Çevre Platformu’nun sözcüsü Erol Engel benzer çevre felaketi tehlikelerinin bu bölgede de yaşanmasının ihtimal olduğunu vurguladı. Engel daha büyük felaketler yaşanmadan altın madenlerinin kapatılmasını istedi.

İKİ KEZ FELAKET YAŞANDI

Geçmiş yıllarda da Bergama Ovacık’taki altın madeninde çevre felaketlerinin yaşandığının ifade eden Bergama Çevre Platformu Sözcüsü Erol Engel “Aşırı yağışlardan kaynaklı Ovacık Altın Madeni’nde 2011’de siyanür atık barajı taşmış ve günlerce o sular motorlarla tarım arazilerine aktarılmıştı. O sırada madenin sahibi Akın İpek bize tazminat davası açtı ama biz kazandı. 2018’de de suçüstü yaptık. Borulardan sızan siyanür dereye karışmıştı. Su içen domuzlar ölmüştü. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı o zaman ceza kesmişti. Bu bir ilkti altın madenleri için”. 1997’de Danıştay’ın vermiş olduğu bir karar var. Kararda siyanürle altın aramada kamu yararı olmadığı vurgulandı. O günlerde hukuk devletinin olmaması bu ülkenin siyanür çöplüğüne dönmesine neden oldu. Sorun hukuk devleti olamamaktadır. Maalesef burada da hazin durum bu" dedi.

(Çukuralan Altın Madeni)

‘YENİ İLİÇ’LERE KAPI ARALANACAKTIR’
Altın madenlerinin olduğu yerlerde ama küçük ama büyük bu tür felaketlerin yaşanması normal olduğunu dile getiren Engel şunları söyledi:

“Altın madenlerinin olduğu yerlerde her zaman tehdit vardır. Ne kadar son teknoloji kullanırlarsa kullansınlar dünyanın pek çok noktasında bu tür felaketler yaşanmıştır. İliç’te de bu anlamda şaşırmadık. Aşırı kar hırsı olduğu sürece bu felaketler kaçınılmazdır. Bunlar kaza değil, cinayettir. Tüm yeryüzünde altın madenciliğinin yasaklanmasının gündeme gelmesi gerekiyor ama Türkiye’de siyasi iktidar maden şirketlerine teslim olmuş durumda. Madenciler baş tacı ilan edilmiş durumda, bir dedikleri iki yapılmıyor. Takdir-i ilahi demek ülkenin geleceğine ihanet demektir. Bergama siyanür çukuruna dönüşmesin diye direndik ve altın madenlerini 10 yıl geciktirdik. Türkiye’nin altın madenciliği konusunda yol ayrımına gelmesi gerekiyordu ve vazgeçilmesi gerekiyordu. Yoksa bu gidişat daha büyük felaketleri peşinden geciktirecektir. Bergama civarındaki 3 altın madeninde biriken tonlarca pasanın her an tehlike yaratabilir. Başta işçiler olmak üzere insana ve doğaya karşı tehlike oluşturabilir. Felaket tellallığı yapmak istemiyorum buralarda önlemlerin ne kadar sağlıklı olduğu soru işareti. Bu şirketler devlet nezdinde güçlü lobi oluşturmuşlar. Denetim tarihleri önceden bellidir. Kimse kimseyi kandırmasın Türkiye’nin hiçbir yerinde altın madenlerinde denetim yok. Bergama ve ülkenin diğer bölgelerinde altın madenlerinde yeni İliç’lere kapısını aralanacaktır. Çok net bir şekilde altın madenciliği yapılmamalıdır.”

(TÜMAD Altın Madeni) 

Haber: Metehan UD - EgedeSonSöz

Atatürk Meydanı’nda gerçekleştirilen basın açıklaması sırasında, “Havama, suyuma, toprağıma dokunma!” pankartı ile “Kaza değil, katliam”, “İliç’in hesabı sorulacak”, “Sorumlular yargılansın” ve “Madenci talanına hayır!” yazılı dövizler açıldı.

Bakırçay’da yaşanan maden talanına da dikkat çekilen basın açıklaması platform adına sunum yapan Hüseyin Acar öncülüğünde Dikili Kültür ve Çevre Platformu üyesi Uğur Özcan tarafından okundu.

9 İŞÇİ BİNLERCE TON TOPRAK ALTINDA KALDI

Basın açıklamasında ise; “Ülke kaynakları emperyalist tekellere, yandaş şirketlere peşkeş çekiliyor. İnsanı, doğayı, çevreyi, yaşam alanlarını, su kaynaklarını korumada alınmayan önlemler onlarca, yüzlerce, binlerce insanımızın ölümlerine, sakat kalmalarına, evlerinden, yurtlarından olmaların neden oluyor. Daha 10 ilimizi kapsayan ve binlerce canımızın ölümüne neden olan depremin acıları kurumadan, sorumlular yargı önüne çıkarılmadan Erzincan-İliç’ten acı haber geldi. Resmi rakamlara göre 9 işçi binlerce ton toprak altında kaldı. Akıbetleri bilinmiyor” denildi.

Basın açıklamasında ayrıca; “AKP döneminde ülkenin kaynakları sömürge ülkesi gibi uluslarası tekellere, yerli iş birlikçilerine peşkeş çekiliyor. İliç’te meydana gelen maden kazası sonrası ‘Süper Talan Yasası’ olarak anılan maden arama yasası apar topar beklemeye alındı. Bu yasa; Türkiye’deki maden sahalarını, uluslararası maden tekellerinin ihtiyaç duyduğu madenleri belirlediği ‘Süper Bölge’ planına entgre etmeyi planlıyor. AKP’nin TBMM’ne getirdiği torba yasa teklifine göre; AKP 51 ilde 195 bin 222 futbol sahası büyüklüğündeki maden alanını ihale edecekti. Torba Yasada yer alan düzenlemeye göre; tarım alanları, ormanlar, meralar, zeytinlikler maden arama rezerv alanı olarak belirlenecekti. Bu alanların ruhsatlandırılması kolaylaştırılacaktı. ‘Yağma Hasan Böreği’ gibi uluslararası tekellere peşkeş çekilecekti. Bu yasa teklifi kabul edilirse maden işletmek için rapor gerekmeyecek. AKP-MHP destekli Tek Adam İktidarı sadece kuralsız maden aramada kolaylık sağlamıyor. Anagold Şirketinin 2023 yılında 209 milyon lira vergi borcunu da bir kalemde siliyor. AKP’nin İstanbul Belediye Başkan adayı gösterdiği Murat Kurum, Çevre ve Şehircilik Bakanı olduğu dönemde 7 bin 245 maden projesine onay vermiş, halka ve doğaya ölüm saçan yabancı tekellere her türlü kolaylığı sağlamış”

BAKIRÇAY’DA VAHŞİ MADENCİLİK TEHLİKESİ!

“Bakırçay coğrafyası da sermaye işgali altında adeta yağmalanıyor. Bergama Ovacık’ta 19, Çukuralan da ise 12 yıldır doğamız yerle bir ediliyor… Bu RANT odaklı zihniyete son verilmezse, Bergama Ovacık, Ayvalık Karaayıt, Dikili Çukuralan madenlerinde de benzer felaketlerin yaşanması kaçınılmaz…”

“Hemen yakınımızda bulunan; Balıkesir'in İvrindi İlçesi ile Bergama’nın Çamavlu Köyü arasında 6 bin 600 hektarlık alan büyüklüğüyle Türkiye’nin en büyük altın madeni unvanına sahip TÜMAD Madencilik Şirketi’nin yarattığı tahribatı da unutmuyoruz. İliç yabancı şirket tarafından çalıştırılıyor. Ancak aynı büyüklük ve tehlikede TÜMAD yerli sermaye”

"OVACIK VE ÇUKURALAN ALTIN MADENLERİ DERHAL KAPATILMALIDIR"

“Dikili Çukuralan Altın Madeni'nin 3. kapasite artışı adı altında ekolojiyi altüst eden ÇED olumlu kararına yönelik Dikili Emek ve Demokrasi Platformu ile İzmir Büyükşehir Belediyesi olarak yapılan itiraz, Danıştay 6. Dairesi tarafından haklı bulunmuştu. 9 Bilim insanı buradaki tahribat ile ilgili yöre insanı ve doğa canlısını ilgilendiren 300 sayfalık rapor hazırlamıştı. Türkiye Çevre Hukuku Çukuralan’da önemli bir sınav veriyor. Bu kararlar karşısında Çukuralan madeni kapatılmazsa, çevre hukukunun hiçbir güvencesi kalmamış demektir. Kısacası Ovacık ve Çukuralan Altın Madenleri derhal kapatılmalıdır”

“Dikili Emek ve Demokrasi Platformu olarak ‘Bu yağma durdurulmalı, fay hattı üzerinde bulunan Anagold Şirketine ait bu maden kapatılmalı, siyanürle altın araması yasaklanmalı, ihmali bulunanlar ve maden aramasına izin verenler bir an önce yargılanmalıdır. Sorumlu olanlar cezalandırılmalıdır. TBMM’de bulunan doğaya, çevreye, insana zarar verecek olan ‘Torba Yasa’ derhal geri çekilmelidir,’ diyoruz” sözlerine yer verildi.

Tarihi ve kültürel mirasın korunması amacıyla titizlikle yürütülen çalışmalar kapsamında, bölgeye yaklaşık 3 kilometre uzunluğunda yeni bir atık su hattı inşa ediliyor. Bu sayede, yerleşim bölgelerinden gelen atık suların direkt olarak Selinos Deresi'ne karışması önlenecek.

Çevre ve Tarih Bilinci Bir Arada

Proje, hem çevre kirliliğini önleme hem de bölgenin tarihi dokusunu koruma bilincini yansıtıyor. İnşaat süreci boyunca arkeologların gözetiminde ilerleyen İZSU ekipleri, bölgede herhangi bir kültürel varlığa zarar vermemek adına arkeolojik sondajlar gerçekleştiriyor. Bu hassas çalışmalar, bölgenin tarihine olan saygının bir göstergesi olarak öne çıkıyor.

İZSU'dan Açıklama: "Çevre Kirliliğine Son Vereceğiz"

İZSU İnşaat Teknikeri Suat Yenice, yaptığı açıklamada, Selinos Deresi çevresindeki atık su hattı imalatının, çevre kirliliğinin önüne geçmek için büyük bir adım olduğunu belirtti. Yenice, "Yaklaşık 3 kilometrelik hat imalatıyla, yerleşim yerlerinden gelen atık suların direkt dereye karışmasını engelliyor, çevre kirliliğine son veriyoruz" dedi.

Tarihi Önemi Vurgulayan Arkeolog Görüşü

Arkeolog Mehmet Ali Cihan ise, Selinos Antik Kanalı'nın Bergama için büyük bir değer taşıdığını, Helenistik, Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerinin izlerini barındıran bu sit alanının korunmasının önemine dikkat çekti. Cihan, "İZSU ekiplerinin çalışmaları öncesinde gerçekleştirdiğimiz arkeolojik sondajlarla, bölgenin tarihi dokusuna zarar vermeden ilerliyoruz" şeklinde konuştu.

* Dikili'nin Bademli Mahallesi'ndeki cennet koylarından Pisa Koyu'nda yer alan parselin SİT derecesi ise iki yıl önce üçüncü dereceye düşürülerek yapılaşmaya açılmıştı.

Egedesonsöz'den Metehan Ud'un haberine göre; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, İzmir’in Dikili ilçesi ile ilgili önemli bir imar planı değişikliği kararı yayımladı.

1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı’nda; ‘Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri, Doğal Sit Alanı, 3. Derece Arkeolojik Sit Alanı, Turizm Tesis Alanı ve Tarım Arazisi’ bölgesinde kalan Bademli Mahallesi’ndeki 230 ada, 1 parsele yönelik hazırlanan 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı Değişikliği askıya çıkarıldı.

Askıya çıkan planla birlikte kıyı kenar çizgisinin ilk 50 metresi ve ikinci 50 metresinde yol hattı, cephe hattı ve imar hattında düzenlemeleri yapıldı.

Haber: Metehan UD (Egedesonsöz)

Plan değişikliği ile ilgili plan açıklama raporunda; “Plan değişikliğine konu alana dair ‘1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı Revizyonu’ Kültür ve Turizm Bakanlığınca 08.06.2011 tarihinde onaylanmıştır. Kıyı Kenar Çizgisi Tespitinin değişmesi sonucu, Kıyı Kenar Çizgisinin yer aldığı onaylı ‘1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı Revizyonu’nun kıyı kısmında 3621 sayılı Kıyı Kanunu ve ilgili Yönetmelikleri kapsamında plan değişikliği zorunlu hale gelmiştir” ifadeleri yer aldı.

EGE YAPI'YA AİT

Söz konusu parsel ise tapuda Dikili Pissa İnşaat Gayrimenkul Şirketi’ne ait. Şirketin sahibi olan İnanç Kabadayı aynı zamanda Ege Yapı yönetim kurulu başkanlığı görevini de yürütüyor.

(Dikili Pissa İnşaat Gayrimenkul Şirketi'nin sahibi olan İnanç Kabadayı)

SİT DERECESİ DÜŞÜRÜLMÜŞTÜ

Parselin bulunduğu alan SİT statüsü iki yıl önce birinci derece doğal SİT’ten üçüncü derece doğal SİT’e düşürülmüştü. SİT değişikliği ile birlikte yapılaşmanın önü açılmıştı. SİT sınırının parsel sınırı ile birebir olması da dikkat çekti. Plan alanının içinde Dikili'nin cennet koylarından Pisa Koyu da yer alıyor.

PARSEL HAKKINDA

Parselin 32 bin 392 metrekarelik alanı, 69 bin 61 metrekarelik alanı turizm tesis alanı, 38 bin 129 metrekarelik alanı park ve 14 bin 691 metrekarelik alanı ise yol alanında kalıyor.

Bergama Belediyesi'nin Eylül ayında, kendisine kaynak yaratmak için meranın bir bölümünü GES için kiraya verdiğini öne süren Engel, "Güneş paneli dikebilmek için şu an bölgede ağaç kesimleri başladı" dedi. Engel, bu alanda açılmış bir dava olmasına rağmen kesimlerin başlamasını hukuksuzluk olarak değerlendirdi. Bergama'nın Sarıcalar Köyü'nde, köylülerin hayvanlarını otlattığı ve Bütünşehir yasasıyla Bergama Belediyesi'ne aktarılan mera içinde binlerce meşe palamudu bulunuyor.

“KENDİNİZE AĞAÇ KATİLİ BAŞKAN DEDİRTMEYİN”

Bergama Adliyesi önünde basın açıklaması yapan Bergama Çevre Platformu Sözcüsü Erol Engel, meranın bugün ve gelecek kuşaklar için oldukça önemli olduğunu vurguladı. Engel; “Geçtiğimiz Ağustos ayında Bergama Belediyesi Sarıcalar Merası’nda 283 meşe palamudu ve kızılçam ağaçlarını kesim ihalesine çıkardılar. Bunların birçoğu da anıt ağaçtı. Bu ihaleyi alan firma dün ağaçları kesmeye başladı. Seçilmiş bir belediye başkanının sıfatlarının yanına artık ağaç katili başkan sıfatı da eklenmiş olacaktır”

“Köyün merası Bütünşehir yasası ile Bergama Belediyesi’ne aktarılmıştı. Bergama Belediyesi gelir kaynağı yaratmak için maalesef bu ağaçlara göz dikti. Buradan alacağı para çok büyük bir para değil. Biz ihalede ‘bu parayı aramızda toplayalım size verelim, yeter ki siz bu ağaçları kesmeyin’ diye teklifte de bulunduk ama kabul görmedi. O mera köylülerin geçim kaynağı, hayvanlarını otlattığı bir bölge. Ayrıca bu alan Soma Termik Santral’inden gelen kötü havayı emen bir yutak alanı. Yani Bergama’nın temiz havasını orada filtre eden bir bölge. Bu nedenle üç kuruş para hesabı için ağaçları katleden Bergama Belediye Başkanı’nı protesto ediyoruz. Bu yanlıştan dönmelerini bekliyoruz"

"O mera ilçemizin, köylülerimizin, çocuklarımızın geleceği. Bu mera köylünün kendi arasında para toplayarak Bölcekli bir ağadan satın aldığı bir mera. Burası köylünün Ata toprağı olarak gördüğü bir yer. Ama ne var ki belediye köylüyü dinlemeden, halkı dinlemeden Ata topraklarındaki ağaçları Orman İdaresi eşliğinde katlettiriyor. Buradan tekrarlıyorum. ‘Ağaç Katili’ olarak anılmak istemiyorsanız derhal bu kesimlere son verin" dedi.

Daha önce Bergama’da hayata geçirmek istediği maden projesi mahkeme tarafından iptal edilen ancak daha sonra ÇED olumlu kararı verilen firma bu kez de İzmir’in dikkat çeken tatil beldelerinden olan Dikili ilçesi Gökçeağıl Mahallesi mevkiinde altın madeni açmak için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na başvuruda bulunarak ÇED sürecini başlatmıştı.

Orman ve zeytinlik vasfındaki 12,28 hektarlık alanda kurulması planlanan maden ocağıyla ilgili önemli bir gelişme yaşandı. Bakanlık, 2 milyon 775 bin TL'lik bütçeye sahip projeyle ilgili ÇED sürecinin sonlandırıldığını duyurdu.

Bakanlığın duyurusunda “İlimiz, Dikili İlçesi, Gökçeağıl Köyü mevkii, tapunun 109 ada, 2 parsel, 112 ada, 1,2 parselinde Koza Altın İşletmeciliği A.Ş. tarafından yapılması planlanan “S:200707791 Altın- Gümüş Madeni Açık Ocak İşletmesi” projesine esas hazırlanarak Müdürlüğümüze sunulan Proje Tanıtım Dosyasına ilişkin devam eden ÇED süreci 29.07.2022 tarih ve 31907 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ÇED Yönetmeliğinin 5.Maddesi 2.bendi a. fıkrası gereği sonlandırılarak iptal edilmiştir” denildi.

Ayvalık ve Midilli’nin su havzası

Dikili, Altınova, Ayvalık ve Midilli’nin su ihtiyacının karşılandığı 94 kilometrelik su havzası üzerine kurulacak maden sahasının, yer altında bulunan suyun yönünü değiştirme tehlikesi de bulunuyor. Hem su havzasının yönünün değişecek olması hem de doğada yaşayan canlıların yok olacağı tehlikesi nedeniyle projeye tepkiler sürüyor. Dikili Kültür ve Çevre Platformu üyesi Ekolojist Hüseyin Demirdal, maden sahasının yaratacağı tehlikelere dikkat çekmişti.

“Yaşam kaynağı su yok ediliyor”

Madenin sadece Gökçeağıl’ı değil tüm bölgeyi etkileyeceğini vurgulayan Demirdal, “Sadece insan olarak görmemek lazım. Bütün canlılar bu durumdan etkilenecek. Maden çalışmalarında şirketler, ‘Yerel halka size iş vereceğiz. Taşınmanız için kamyon tesis edeceğiz’ diyorlar. Bu şekilde toplumsal muhalefetin önüne geçmeye çalışıyorlar. Fakat unuttukları şey var, bugün su petrolden daha değerlidir. Çünkü su yaşam kaynağıdır. Yaşam kaynağı yok ediliyor” diye belirtmişti.

“Çukuralan’da 20 yıldır doğayı sömürüyorlar”

Şirketin Çukuralan bölgesinde de 3 yıllık izin almasına rağmen 20 yıldır doğayı sömürdüğüne dikkat çeken Demirdal; “Tarımsal üretimin olduğu toprak yapılan işlemden sonra binlerce yıl geçtikten sonra bitki yetişecek duruma gelir. Orada kazı yapıldığında aynı toprak yerine gelmiş olmayacak. Sonuçta ölü toprak geliyor, içindeki mineraller yok olmuş oluyor. Kazı yaparken kullanılacak kimyasal maddelerde var. Burada su gidecek, yaşam alanlarımız daralacak, doğa felaket olacak” dedi.

Yerel yönetimler sessiz!

Doğaya yönelik saldırılara karşı mücadeleyi sürdüreceklerini söyleyen Demirdal; “Doğa mücadelesi gelgitli bir süreçtir. Dur demek lazım. Kamuoyunu aydınlatma adına çalışmalarımızı sürdürüyoruz. AKP dışında bütün siyasi partilerle görüştük ve yaşananlara ilişkin bilgilendirmelerde bulunduk. AKP randevu talebimize olumlu bir yanıt vermedi. Bu yaşananlara yerel yönetimlerin de tepki vermesi lazım” diye belirtti.

“Bu proje bölgeyi tamamen bitirir”

Gökçeağıl Köyü’nde maden ocağı açılmasına yönelik Bergama Çevre Platformu dönem sözcüsü Erol Engel, yaptığı açıklamada, “Bölgede tarım yoğun bir şekilde yapılıyor. Bu bölgede şirket üçüncü ocağını açılmak isteniyordu. Bu proje bölgeyi tamamen bitirir. Burada şirket daha önceki projeleri bölgeye ciddi zararı oldu. Bölgedeki maden ocakları, taş ocakları, altın madeni faaliyetleri; doğal hayatı doğrudan etkiliyor. Hava ve su kirliliğine sebep oluyor” sözlerine yer vermişti.

GazeteDuvar'dan Cihan Beşikçioğlu'nun haberine göre; Sarıcalar köyünde daha önce tepkilere neden olan ve ÇED toplantısı yaptırılmayan Güneş Enerjisi Santralı (GES) projesi için AK Parti’li Bergama Belediyesi, ağaç kesim ihalesi yapılacağını duyurdu. Şirkete 30 yıllığına kiraya verilen 45 bin metrekarelik alanda 236'sı meşe 47'si ise çam olmak üzere 283 ağaç kesilecek. Kesim yapılacak bölgede asırlık ağaçlar da bulunuyor.

Toplam bedeli 86 bin 902 TL olan ihale duyurusunda, kesilecek bir ağacın bedeli ise 307 TL'ye tekabül etti. Duyuruda yapılacak iş ise şu şekilde tanımlandı: "Mülkiyeti kurumumuza ait ilçemiz Sarıcalar mahallesinde bulunan yukarıdaki tablolarda tapu kaydı, cinsi ve diğer bilgileri yer alan parsel üzerinde tanımlı bulunan cins, adet ve metreküpü verilen ağaçlar dikili olarak, 2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 45'inci maddesi gereğince Açık teklif (arttırma) usulü ihale ile satışı yapılacaktır. İşin mahiyeti ağaçların ve ağaççıkların kesilmesi, köklerin sökülmesi, oluşan kök çukurlarının doldurularak tüm emvalin sahadan kaldırılmasıdır."

'300-400 YILLIK AĞAÇLAR BULUNUYOR'

Duyurunun ardından bölgedeki yaşam savunucuları harekete geçti. GES'e karşı verilen mücadelede önemli rol oynayan Bergama Çevre Platfomu, 18 Ağustos günü yapılacak ihalede orada olacaklarını ve ağaç katliamına geçit vermeyeceklerini ifade etti. Bergama Çevre Platformu Sözcüsü Erol Engel, Akbelen'de yaşananlara da değinerek, "Ülkenin dört bir yanında olduğu gibi Ege'de de ciddi bir talan ve yağma var. Bugünlerde Bergama'da da bir ağaç katliamı söz konusu. Bu GES firmasının çalışma yapacağı ormanda 300-400 yıllık ağaçlar bulunuyor. Meşe palamutları ve kızılçamlar var. Bu bölge Soma ile Bergama sınırı arasında kalan bir bölge. Burası GES firmasına nisan ayında yapılan ihale ile adrese teslim edildi. Ayrıca belirtmek gerekir ki burada çalışma yapmak isteyen firma Binali Yıldırım'ın oğlunun da ortakları arasında bulunduğunu öğrendiğimiz bir firmadır" dedi.

'YOK OLUŞA KARŞI DİRENECEĞİZ'

Yöre halkı ile birlikte ağaç katliamına izin vermeyeceklerini vurgulayan Engel, "Köylülerimiz şu an ağaç kesimi için yapılacak ihaleye karşı öfkeliler. Sarıcalar köyüne ola ki ağaç kesmeye gelecek olurlarsa ellerinde baltalarla bekliyorlar ve 'Önce bizi kessinler ondan sonra ağaçları kesebilirler' diyorlar. Dolayısıyla Bergama'da yeni bir Akbelen yaratma projesine karşı, saray düzeninin ve onun yerel yönetimlerinin dayattığı bu yok oluşa karşı yöre halkıyla direnişimizi sürdüreceğiz" ifadelerini kullandı.

Dikili’de uzun yıllardır faaliyet gösteren, kapasite artışı ile bölgede tarım ve hayvancılığın yanı sıra su kaynaklarını tehdit ederek ekolojik sistem üzerinde olumsuz etkilere neden olan Çukuralan Altın Madeni'ne yönelik hukuk mücadelesi sürüyor. Dikili’nin eski belediye başkanı Osman Özgüven’in de müdahil olduğu davalarda Koza Altın İşletmeleri Anonim Şirketi en son Çukuralan Altın Madeni Kırma Eleme Tesisi projesi ile ilgili Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na başvurmuştu.

Başvurunun ardından İzmir Valiliği proje için “ÇED gerekli değildir” kararı verdi. Bunun üzerine Ege Çevre Platformu (EGEÇEP), Dikili Kültür ve Çevre Platformu (DİKÇEP), Bergama Çevre Platformu ve Dikili Emek ve Demokrasi Platformu üyelerinin de bulunduğu 19 yurttaş kararın iptali için 7 Eylül 2020’de İzmir 6. İdare Mahkemesi’nde dava açtı.

TUNÇ SOYER DE MÜDAHİL OLDU

10 Mart 2021’de davaya İzmir Büyükşehir Belediyesi de Belediye Başkanı Tunç Soyer’in verdiği talimat ile müdahil oldu. İzmir Büyükşehir Belediyesi, Koza Altın İşletmeleri tarafından işletilen Çukuralan Altın Madeni’nin, üçüncü kapasite artırımına yönelik Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nca verilen Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) olumlu kararının iptaline yönelik İzmir 4. İdare Mahkemesi’ne başvurdu.

Açılan davada “Çam fıstığının anavatanı olan Kozak Yaylası’nda artan çevre sorunlarıyla birlikte yüksek oranda bir rekolte düşüşü yaşandığı, bu durumun doğrudan halkın ekonomik gücüne yansıdığı ve yapılacak faaliyetten İzmir halkına ait su kaynaklarının olumsuz etkileneceği” ileri sürülerek yürütmeyi durdurma kararı istendi.

Danıştay 6. Dairesi, İZSU Genel Müdürlüğü ile çevrecilerin müdahil olduğu davada, kararı bozarak dosyayı yerel mahkemeye iade etti.

TUNÇ SOYER: “SEVİNÇLİYİZ, UMUTLUYUZ”

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, sosyal medya hesabından paylaştığı mesajla Dikili, Çukuralan Altın Madeni’nin 3.kapasite artışı hakkındaki ÇED olumlu kararına yaptıkları itirazın haklı bulunduğunu duyurdu.

Soyer; “Sevinçliyiz, umutluyuz… Dikili, Çukuralan Altın Madeni’nin 3.kapasite artışı adı altında ekolojiyi altüst eden ÇED olumlu kararına yönelik itiraz, Danıştay 6.Dairesi tarafından haklı bulundu.

YERALTI OCAKLARINDA KEŞİF YAPILMAMIŞ

İzmir Büyükşehir Belediyesi, Danıştay’a maden sahasında bulunan yeraltı ocaklarında keşif yapılmadığı yönünde de itirazda bulundu. İZSU Genel Müdürlüğü de Çukuralan Mahallesi'ni besleyen su kaynağının, kapasite artırımı nedeniyle yapılacak susuzlaştırma işlemi sonrası azalacağı veya kuruyacağını belirtti. Yine galerilerde personelin çalışabilmesi için yeraltı suyunun uzaklaştırılması gerektiği, bunun da mevcut yeraltı suyu akiferinin tamamen dengesinin bozulmasına neden olacağı, yeraltı suyu akış yönünde bulunan kaynakların beslenmesine engel olacağı gerekçesini ileri sürdü.

YENİDEN İNCELEME YAPILMASINI İSTEDİ

Dosyayı inceleyen Danıştay 6. Dairesi, itirazları haklı buldu. Yeraltı ocaklarında keşif yapılmadığına yönelik iddiaları değerlendiren Danıştay, kararında yerel mahkemenin bu konulara yönelik değerlendirme yapmadığına ve keşif tutanağında yeraltı ocaklarında keşif yapılıp yapılmadığına yönelik bir bilgi bulunmadığına dikkat çekti. Daire, ek bilirkişi raporu alınması veya bölgede yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmasına hükmetti.

25 Temmuz Salı günü, İstanbul’dan Fatsa’ya, Çanakkale’den Sinop’a ülkenin farklı noktalarında basın açıklamaları düzenlendi. Edremit’te Orman İşletme Müdürlüğü önünde gerçekleştirilen basın açıklamasında Akbelen’deki ağaç katliamının acilen durdurulması istendi.

Haber: Özgür Duygu Durgun

25 Temmuz’da Ayvalık Tabiat Platformu, Ayvalık Koruma Girişimi, Burhaniye Çevre Platformu, Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği tarafından Edremit’te yapılan basın açıklamasında İki yıldır Akbelen’de sürdürülen çadırlı direniş nedeniyle kesim için girilemeyen Akbelen Ormanı’na 24 Temmuz’da saat 05.30’da TOMA’larla ve yoğun jandarma gücüyle girilmesi protesto edildi.

Basın açıklamasında Akbelen köylülerinin, Yeniköy ve Kemerköy Termik Santrallarına kömür sağlamak için açılmak istenen kömür ocaklarına karşı uzun süredir direndiği hatırlatıldı.

Açıklamada, bölgedeki orman ekosisteminin Ören-Yoğunoluk istikametindeki kısmının geçtiğimiz yıllarda ülkemizde yaşanan orman yangınlarında tamamen yok olduğu belirtilerek Hüsamlar, Çakıralan, Sekköy, Bağdamlar bölgesindeki orman alanlarının IC Enerji-LİMAK Enerji tarafından işletilen Yeniköy ve Kemerköy Termik Santralleri için kömür elde etmek amacıyla kesilmiş olduğuna dikkat çekildi. Kömür sahasından Kuzeybatı istikametindeki son doğal orman olan Akbelen Ormanı’nın kesilmesi durumunda işlevini büyük bir ölçekte orman yangınları ve kömür madenciliği ile kaybetmiş durumda olan ve bölgenin en önemli su kaynağı olan yüzey suyu havzasının işlevini tamamen kaybedeceği belirtildi.

Basın açıklamasında şu ifadeler yer aldı;

"Kömür ocakları çok sayıda köyü yuttu ve yutmaya da devam ediyor. Akbelenliler artık köylerini, tarlalarını, ormanlarını kömüre vermek istemiyor. IC Enerji ve Limak Enerji ortaklığında işletilen termik santrallar yıllardır bölge halkını zehirledi, hasta etti, öldürdü. Köyleri yuttu. Ormanları yok etti. Akbelenliler daha fazla hasta olmak, topraklarını, ormanlarını kaybetmek istemiyor. Ormandaki canların yok olmasını istemiyor.

İçinde bulunduğumuz cehennem sıcaklarına yol açan iklim değişikliğinin başlıca nedenlerinden olan termik santrallar ve kömür havzalarındaki bu ısrar neden?

İnsanlar hayatlarından, yaşam alanlarından, geçim kaynaklarından olurken, orman ekosistemleri yok olurken, enerji şirketleri iktidar eliyle her gün daha da palazlanıyor. Karlarına kar katıyor.

Anayasa’ya göre ormanları koruması gereken devlet, kendi eliyle ormanları yok ediyor. Yangın bahanesi  ile Kazdağı Ekofest’e ormanı yasaklayan iktidar, müştereğimiz olan ormanı kendi kesiyor. Enerji ve maden şirketleri ormanlarımızda, yaşam alanlarımızda kol geziyor.

Kazdağları’ndan Akbelen’e, Munzur’dan Cerattepe’ye, Madra’dan Bergama’ya, ülkemizin her yanı yangın yeri. Bir yandan hayat pahalılığı ile, zamlarla boğuşan halk, diğer yandan iktidarın yaşam alanlarını, tarlalarını ellerinden almak için yaptıkları saldırılara karşı direniyor. Direnenler gözaltına alınıyor, tutuklanıyor, hak ihlallerine uğruyor.

Artık yeter!  Enerjiniz batsın! Madeniniz batsın! Bizler sağlıklı bir çevrede yaşamak istiyoruz!

İktidara sesleniyoruz:

Daha fazla yanmak istemiyoruz! Daha fazla ölmek istemiyoruz! Uluslararası taahhütlere de uyarak, kömürden acil olarak çıkın ve emekçilerin haklarını koruyarak Yeniköy-Kemerköy Santrallarını ve  tüm diğer santralları  tüm kömür havzaları ile birlikte kapatın.

Tarım ve Orman Bakanlığı’na sesleniyoruz:

Ekiplerinizi geri çekerek Akbelen’de devam eden orman kesimini acilen durdurun! Akbelen’deki ablukayı kaldırın.

Bizler, yaşam savunucuları olarak, Akbelen’de direnen dostlarımızın yanındayız. Tüm ülke kamuoyunu Akbelen direnişine destek olmaya çağırıyoruz"

Basın açıklamasının ardından Tarım ve Orman Bakanlığı’na iletilmek üzere hazırlanan vatandaş dilekçeleri Edremit Orman İşletme Müdürlüğü’ne bırakıldı.

Geçtiğimiz günlerde gerçekleşen orman yangınları ile büyük ölçekte tahrip olan Ören – İkizköy hattındaki ormana bağımlı türler için sığınak işlevi de görmekte olan Akbelen Ormanı, yerleşimler, tarım alanları ile maden sahaları arasında kalan son doğal yaşam ortamı olduğu için özellikle Türkiye’nin taraf olduğu Bern Sözleşmesi Ek Liste II Kesin Korunacak Hayvan Türleri listesinde bulunan ve alanda en az bir defa gözlemlenen veya sesi duyulan bazı kuş türlerinin üreme, beslenme, barınma ve dinlenme amacıyla kullandığı doğal yaşam ortamı olma özelliği taşıyor.

Ören-İkizköy hattı ile İkizköy-Tuzabat ile İkizköy-Çamlıca-Bağyaka hattındaki doğal ormanları birbirine bağlayan doğal bir koridor işlevi sağlayan Akbelen Ormanı’nın ortadan kaldırılmasının, Milas’ın güneyi ile kuzeyini birbirinden ayırarak büyük bir doğal yaşam ortamının parçalanmasına sebep olacağı belirtiliyor.

Toplantıda söz alan yöre sakinleri 'Atalarımızdan miras kaldı, biz torunlarımıza nasıl miras bırakacağız?' sorusunu sordu.

Köylülerden Türkan Can, "Ben bu köyde doğma büyüme 70 yaşında bir vatandaşım. Çocukluğumun bu büyük meranın ağaçların altında toplanıp nevruzlar yaptığımız, düğünler, şenlikler yaptığımız bir yerimizdi. Atalarımız bize orayı miras bıraktı. Biz torunlarımıza nasıl miras bırakacağız? Bu ağaçlar bizim, niye kesilsin. Kestirmek istemiyoruz" dedi.

Macit Turgut, "Bizim dedemiz, ninemiz bu mera için kimi öküzünü satıyor, kimi evindeki altını bozduruyor. Bu yer satılırsa yarın dedem bana ne diyecek" dedi.

Abdullah Akkaya, "Ben bu merada 26 sene koyun güttüm. Benim dedem, ninem öküzünü satan küpesini satan buraları almıştır. Biz buraları kestirmiyoruz" dedi.

Mustafa Kaya, "Köylülerimizden tek istediğimiz şey birlik ve beraber olmaktır. Biz bu meramızı onlara teslim etmeyeceğiz hepimiz birlik ve beraberlik olacağız. Mücadelemize devam edeceğiz" diye konuştu.

"3-5 kişi zengin olacak diye köylünün geleceği kararıyor"

Toplantıda konuşan Bergama Çevre Platformu dönem sözcüsü Erol Engel: "Bu mücadele Soma ile Bergama'nın ortak mücadelesidir. Köylümüz de buradaki sorunu birlikte, tartışmak istiyoruz. Bu konuda neler yapılabilir diye çünkü daha yolun başı. Bu konuda hiçbir şey bitmiş değil. Buralar ihaleye verirse de buraların ihalesini iptal ettirmek de mümkün dediler hukukçular. Önemli olan meralarımız. Hayvanlarını beslediğimiz alanlar olarak gözden çıkardığımız an Türkiye'nin geleceği de kararıyor. Türkiye'yi büyük şirketlere endüstriyel hayvancılık yapan şirketlere teslim edilmiş oluyor. Bu merayı nasıl yaşatırız, yeter ki köylümüz merasına sahip çıksın. Bir firma sahibi, 3-5 kişi zengin olacak diye köylünün geleceğini kimsenin karartmaya hakkı yoktur. Burada köylülerimizi dinleyelim. Ne yapalım nasıl yapalım da bu haramileri köyümüzden uzaklaştıralım" dedi.

"Burası fiilen orman arazisi"

Türkiye Ormancılar Derneği İzmir Temsilcisi Kenan Özkan; "Bu olayı Bergama Belediyesi'nde el altından yürütüyorlar. Bilgileri dışarıya sızdırmama konusunda büyük bir çaba var. Biliyorlar ki hukuken bu konunun önünde durulursa yapmaları mümkün değil. El altından yürütmeye çalışıyorlar. Bu konuda kendilerine fırsat vermeyeceğiz. Burada Sarıcalar köyünün iki tane kusuru var. Birincisi; zamanında ya burayı mera olarak tescil ettireceklerdi ya da orman olarak tescil ettireceklerdi. Köy tüzel kişiliğine girdiği için, orman statüsüne girdiği orman olarak köyün olacaktı. Ama palamut meşesi bir orman ağacı. Dolayısıyla böyle olunca biz konuya müdahil oluruz. Burası elbet tarım arazisi görülüyor olabilir ama fiilen üzerinde orman var. O zaman burası orman statüsüne tabi tutulmalıdır. Orman gibi işlem görmelidir" dedi.

"Tesisler doğru yere yapılsın"

Türkiye Ormancılar Derneği İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Üyesi Sabahattin Bilge; "Küresel iklim krizi dünyada en önemli gündem olması lazım. Görüldüğü gibi yangınlar seller salgın hastalıklar... Bunlar gündemde olduğu halde bu tür yerlere gözümüz gibi korumamız gerekirken bu tür tesisleri açmanın hiçbir alemi yok. Bu tesisler yapılsın mı, elbette diğerlerine göre fosil yakıtlara göre bu enerjiler faydalı fakat doğru yerde yapılsın. Şimdi burası köy tüzel kişiliğine ait bir arazi iken çıkarılan yasa ile bu mal belediyeye gitti. Ne alakası var? Belediye de burayı keyfi şekilde değerlendiriyor. Burada güneş enerji sisteminin kurulabilmesi için burada örtünün bir bölümünü kaldırılması gerekiyor. Arazinin çıplaklaştırılması gerekiyor. Bunun içinde müracaat edilmiş" dedi.

'Buradaki yerler sadece bu bölgeye değil ekosisteme ait'

Yüksek çevre mühendisi Helin Kınay; “Bu süreci doğru yönetemezsek, doğru planlayamazsak, etkilerini doğru yönlendiremezsek bu bize zarar olarak geri dönüyor. Sadece insan olarak değil doğal yaşamın varlığına zarar olarak dönüyor. Bizim enerjiye ihtiyacımız var, tarıma ihtiyacımız var. Gıdaya ihtiyacımız var, suya ihtiyacımız var. Konuta ihtiyacımız var, ulaşıma ihtiyacımız var. Tarım alanlarımızı koruyamazsak, zeytin alanlarını koruyamazsak, köylüyü köyde tutamazsak, köylünün elinden üretim alanlarını alırsak bunlar tersine döner. Doğa ekosistem içerisinde adaletle yürüyor. Bunlara doğal olarak ormandan, meradan, zeytinden başka faaliyetlere açıyorlar. Buradaki meranın güneş enerji santrali projesine baktığımız zaman enerjiye ihtiyacımız var. Güneş enerjisi yenilenebilir bir enerji kaynağı, temiz bir enerji kaynağı buraya kadar hiçbir sıkıntı yok. Fakat bunu yaptığınız yer bir tarım arazisi ise, orman arazisi ise bir mera ise o zaman orada bir problem yaşamaya başlıyoruz. Köyün nefes alanı olan sadece buranın değil bu bölgenin, İzmir'in, Manisa'nın, Soma'nın bir nefes alınan bir alanından bahsediyoruz. Buradaki yerler sadece bu bölgeye ait değildir bütün ekosisteme aittir" dedi.

'Hukukta çareler tükenmiyor, vazgeçmeyin'

Avukat Muradiye Kavut Savran; "Hukukta çareler tükenmiyor. Mücadelede çareler tükenmiyor. Ya onların gösterdiği yoldan gideceğiz ya da kendimize bir yol açacağız. İhaleler olduğu süreler doldu, süreler kaçtı diye düşünmeyin hala çok az da olsa azaltılmış da olsa mahkemede hakimler var, vicdanlı davranabilecek bürokratlar var. Sizler daha iyi bir yerdesiniz. Yolun başındasınız. Vazgeçmeyin diyorum" dedi.

'Belediyesi Meclis üyeleri olarak kandırıldık'

Avukat ve Bergama Belediyesi Meclis Üyesi Olgu Altuğ Kemaller: "2019 senesinden beri Bergama Belediyesi Meclis Üyesi olarak görev yapıyorum. Bizler 2019 senesinden beri köylerin malını savunmak için davalar açıyoruz, bir mücadele içerisindeyiz. Bu mücadelenin temelinde kadınlarımız her zaman başı çekiyor. Kadınlarımızın sahiplendiği bir sürecin olumsuz ve başarısız sonuçlanması bence imkânsız. İktidarıyla, muhalefetiyle Bergama Belediyesi Meclis üyeleri kandırıldık, kandırıldı. Meclis'e getirildiğinde buranın kıraç kurak kullanılmayan bir alan olduğu anlatılarak Meclis'ten bu şekilde geçmesi sağlandı. Oy veren vermeyen herkes kandırıldı. Bu süreçte ben hem başkan hem yönetiminin görevi kötüye kullandığını üzülerek söylüyorum" dedi.

Proje kapsamında halen kısmi olarak işletmede olan 5 ünite kapasiteli Çandarlı Rüzgâr Enerji Santraline ek olarak 1 ünite kapasiteli güneş enerji santrali kurulması planlanıyor. Projede güneş santralleri, Karagöl Göleti’nin yanı başına kurulacak ve 68 milyon 715 bin TL’ye mal olacak.

DOĞAL SİT ALANI’NDA YER ALIYOR  

Projenin geçtiği bölge “Tarım Alanı” ve “Orman Vasıflı Alan” statüsüne sahip. Projede güneş santralleri ise Dikili’nin eşsiz doğal güzelliklerinden olan Karagöl’ün yanı başına kurulacak. Burası Sit Alanları Yönetim Sistemi (SAYS) kapsamına göre Doğal Sit Alanı’nda yer alıyor.

Ayrıca proje Ayvalık Adaları Tabiat Parkı, Ayvalık Sulak Alanı, Gediz Deltası, Bakırçay Deltası ve Foça Yarımadası Özel Çevre Koruma Alanını kuşların göç yolları nedeniyle yakından ilgilendiriyor.

Ayrıca proje alanı ve yakın çevresine ait flora listesi de mevcut. Bölgede Euphorbiaceae (Sütleğengiller) ve Orchidaceae (Ordike) familyalarına bağlı türler de bulunuyor.

Proje sahasının büyük kısmı hazine arazilerinden oluşurken, bölgede az sayıda da tapulu tarım arazisi bulunuyor. Şirket tarafından hazırlanan ÇED raporunda, bu alanlara zorla kamulaştırma kapsamında el konulacağı da ortaya çıktı.

TERMAL KÜLTÜR VE TURİZM KORUMA VE GELİŞİM BÖLGESİ

Bahse konu olan bu alan, İzmir-Dikili Termal Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi’nin yanı başında yer alıyor. Proje alanı “İzmir Manisa Planlama Bölgesi” 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı’na göre “Tarım Alanı” ve “Orman Vasıflı Alan” statüsüne sahip.

Yine Sit Alanları Yönetim Sistemi (SAYS) kapsamına göre GES alanı Doğal Sit Alanı’nda yer alıyor.

Şirketin proje tanıtım dosyasında 1 Ağustos günü toplanacak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İnceleme-Değerlendirme Kurulu'nda (İDK) ele alınarak karara bağlanacak.

1 Ağustos'ta Ankara'da toplantısı yapılacak olan proje için Bakanlık tarafından, 2 Temmuz 2020'de “Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Olumlu” kararı verildi. Bakanlığa sunulan ÇED raporunda, proje kapsamında 143 milyon kilowatt (kWh) elektrik üretimi sağlanması planlanıyor. Ayrıca RES için yardımcı kaynak olarak kurulması planlanan GES ise, 33 hektarlık alanı kapsayacak.

KUŞ ALANINA YAKIN

Ayrıca sahaya en yakın koruma alanı kuş uçuşuna 39 kilometre (km) mesafede yer alan Ayvalık Adaları Tabiat Parkı, 34 km mesafede Ayvalık Sulak Alanı, 33 km mesafede Gediz Deltası, 27 km mesafede Foça Yarımadası ÖÇK (Özel Çevre Koruma Alanı) bulunuyor.

9 km mesafede resmi bir koruma statüsü bulunmayan fakat ÖKA (Önemli Kuş Alanı) niteliği taşıyan Bakırçay Deltası bulunuyor. RES türbinlerinin kuşların göç yollarını etkilediği ve bu yolları değiştirdiği düşünüldüğünde bölge için önemli bir değişiklik yaşanması bekleniyor.

FLORA VE FAUNAYA ETKİLERİ

Proje alanı ve yakın çevresine ait flora listesi, Nesli Tehlike Altındaki Türlerin Ticaretine İlişkin Sözleşmesi (CITES) açısından değerlendirildiğinde, santral alanı çevresinde Euphorbiaceae (Sütleğengiller) ve Orchidaceae (Ordike) familyalarına bağlı türlerin bölgede bulunduğu tespit edildi.

Ancak ÇED raporunda, bu iki familyaya ait olan türlerin bölgedeki popülasyon durumları geniş ve yaygın olduğu tespit edilmekle birlikte bunlara yönelik bir tehdit olmadığı iddia edildi. Bununla birlikte raporda, projenin inşaat ve işletme aşamasında santralden kaynaklı toz, gürültü, kullanılan teknoloji ve malzemelerden kaynaklanabilecek kaza, personelden kaynaklanacak atıklar, kullanılacak ekipmandan kaynaklanacak atık yağlar, tehlikeli atıklar vb sebeplerle ekolojik yapı ve ekosistem dengesinin olumsuz etkilenebileceği tespiti yapıldı.

Bu etkinin faaliyet alanında yaşayan canlılarda üreme faaliyetinin aksaması, yaşama ortamlarına yapılan müdahale sonucu yaşam alanlarının daralması, o ortamda yaşayan türlerin yaşamlarının tehlike altına girmesi sonucunu doğuracağı belirtiliyor.

KORUNAN TÜRLER BULUNUYOR

Raporda, santral alanı çevresinde tespit edilen türlerden Cyclamen hederifolium Aiton’ın (tavşan kulağı) BERN Sözleşmesi’nin EK-I listesinde yer aldığı bu sözleşme kapsamında türün Avrupa kıtası ölçeğinde korunmasının taahhüt edildiği belirlendi. Bu türde bölgede yaygın olarak bulunan bir tür. Proje sahası sınırında yer alan Karagöl ise, Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği Madde 5/3 (Sulak alan niteliği taşımasına rağmen, Ramsar Alanı, Ulusal Öneme Haiz Sulak Alan veya Mahalli Öneme Haiz Sulak Alan olarak tescili yapılmamış alanlar Diğer Sulak Alanlar olarak nitelendirilir ve bu alanlarda bu Yönetmelik hükümleri uygulanır) kapsamında yer alıyor.

ZORLA KAMULAŞTIRMA İTİRAFI

Proje sahasının büyük kısmı hazine arazilerinden oluşurken, bölgede az sayıda da tapulu tarım arazisi bulunuyor. Şirket tarafından hazırlanan ÇED raporunda, bu alanlara zorla kamulaştırma kapsamında el konulacağı ortaya çıktı. Rapora göre şirket, şahıs arazileri için öncelikle arazi sahipleri ile satın alma süreci için uzlaşma yoluna gidecek, uzlaşma sağlanamazsa enerji projelerinin kamu yararı bulunan projeler kapsamında yer alması nedeniyle 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu gereği kamulaştırma prosedürü işletilecek. Böylece proje hakkında daha karar verilmeden bölgedeki tarım alanları kamulaştırmanın yasal dayanağı oluşturulmuş olundu.

KÜLTÜR VE TURİZM KORUMA VE GELİŞİM BÖLGESİ NEDİR?

Tarihî ve kültürel değerlerin yoğun olarak yer aldığı ve/veya turizm potansiyelinin yüksek olduğu yöreleri korumak, kullanmak, sektörel kalkınmayı ve plânlı gelişimi sağlamak amacıyla değerlendirmek üzere sınırları Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın önerisi ve Cumhurbaşkanı onayı ile ilân edilen bölgeler olan Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri (KTKGB) bölgesel ve yerel kalkınmayı hedefleyen, büyük ölçekli planlama, alternatif yönetim ve işletme modelleri oluşturmayı amaçlayan bir çalışmadır.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın verdiği üçüncü kapasite izni ile faaliyet alanını 192 hektardan 392 hektara çıkaran Koza Altın İşletmeleri A.Ş; Dikili’de tamamı orman arazisi olan alanda yeni bir maden daha açıyor. ÇED süreci başlatılan Dikili Gökçeağıl Mevkiindeki altın ve gümüş madeni açık ocak işletmesi 12,28 hektarlık alanı kapsayacak.

112.7 TON CEVHER ÇIKARILACAK

ÇED dosyasında, “Proje kapsamında madenin ekonomik ömrü yaklaşık 36 ay (3 yıl) olarak planlanmıştır. Projede yıl yıl üretim miktarı değişmekle birlikte maksimum üretim 1. yılda gerçekleştirilecek olup 1. yılda yaklaşık 112.702 ton cevher ve yaklaşık 126.728 ton pasa olmak üzere toplam kazı miktarı yaklaşık 239.430 ton olarak planlaması yapılmıştır” ifadeleri yer aldı.

PATLATMA YÖNTEMİ KULLANILACAK

ÇED dosyasında ayrıca şu bilgiler de verildi: “Proje kapsamında açık ocak işletmeciliği yöntemiyle gerçekleştirilecek olan üretimde gevşetme patlatma yöntemiyle saha topoğrafyasına uygun olarak kademeler oluşturularak malzeme alımı yapılacaktır. Gerçekleştirilmesi planlanan proje ile söz konusu alandan çıkarılacak tüvenan cevher, açık ocak işletmeciliği yöntemi ile çıkartılacaktır. Madencilik faaliyeti süresince üretilecek olan tüvenan cevher, öncelikli olarak sahada belirlenen geçici cevher depolama alanında depolanacaktır. İş bu proje kapsamında herhangi bir zenginleştirme tesisi kurulmayacak olup, tüvenan cevher tüm izinleri alınan Koza Altın İşletmeleri A.Ş. bünyesinde yer alan Ovacık Altın Madeni’ne sevk edilecektir” ifadeleri dikkat çekti.

ÇEVRECİLERİN KAZANDIĞI MAHKEME KARARLARI DA DURDURAMADI

Koza Altın’ın taş ocaklarına karşı bölge halkı pek çok kez eylem yapmış, projelerin halkın katılım toplantısını yaptırmamıştı. Yine aynı şekilde Bakanlık tarafından verilen ÇED kararları mahkemeye taşınmıştı. Ancak çevreciler tarafından kazanılan mahkeme kararlarının ardından yeni başvurularla ocakların önü açılmıştı. Son olarak Koza Altın’ın Çukuralan altın madenine mahkemenin "iptal" kararlarına rağmen 3’üncü kez kapasite artışı için "ÇED olumlu" kararı verilmişti.

ÇUKURALAN'DA FAALİYET ALANI İKİ KATINA ÇIKARILDI

Gelişmelerden sonra firma ÇED sürecini yeniden başlatırken, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı nihai kararı duyurdu. Buna göre 3. Kapasite Artırımı Projesi ile Çukuralan Altın Madeni İşletmesi’nin 192 hektarlık mevcut ÇED alanının 324 hektara çıkarılacağı, 2 açık ocaktan birinin genişletileceği ve projeye 3 yeni ocak ekleneceği belirtildi. Ayrıca üretime devam edilen yeraltı ocağının da genişletileceği ve 2 yeni yeraltı ocağı açılacağı açıklandı.

Firmanın yaklaşık 13 yıl sürecek madencilik faaliyetleri ile 5.82 milyon ton altın ve gümüş cevheri çıkarmayı planladığı da ÇED raporunda yer aldı.

YERİN ÜSTÜ DAHA DEĞERLİ

BirGün'e demeç veren Bergama Çevre Platformu Başkanı Erol Engel, “Bölgede tarım yoğun bir şekilde yapılıyor. Bu bölgede şirket üçüncü ocağını açılmak isteniyor. Bu proje bölgeyi tamamen bitirir. Burada şirket daha önceki projeleri bölgeye ciddi zararı oldu. Yerin üstü yerin altından daha önemli”

“Bölgedeki maden ocakları, taş ocakları, altın madeni faaliyetleri; doğal hayatı doğrudan etkiliyor. Hava ve su kirliliğine sebep oluyor. Her geçen gün şirketler bölgede madencilik faaliyetleri konusunda yeni bir girişimde, ÇED başvurusunda bulunuyor. Bakanlık bu talana artık göz yummamalı. Bizler doğamızı korumak için mücadelemizi sürdüreceğiz” dedi.

MİLYARLAR KAZANIYOR

Öte yandan Koza Altın İşletmeleri’nin sahibi firari Akın İpek’in FETÖ’den hüküm giymesi üzerine 2015 yılında şirkete kayyum atandı. İktidarın desteğiyle her geçen gün büyüyen Koza Altın, 2022 yılında 4,1 milyar TL net kâr sağladı. Şirketin, önceki sene kârı 3 milyar TL olarak açıklandı.

Balinalar İzmir çevresinde ilk kez görülmüyor. 1995 yılının Şubat ayında, ispermeçet (kaşalot) cinsi biri yavru 2 balina, yollarını şaşırıp İzmir Körfezi'ne girmişti.

Yine 4 sene önce ise Çeşme açıklarında tekne ile geziye çıkanlar, yavrusuyla yüzen balinayı farketmişti. Balinanın dans edercesine denize dalışı, vatandaşlar tarafından ilgiyle izlenmişti.

Çeşme açıklarında görülen balina ile ilgili açıklamalarda bulunan uzmanlar suların ısınması ya da bir besinin peşinden gidiyor olması nedeniyle kuzeye doğru yönlenmiş olabileceğini kaydetmişti.

KAŞALOT TÜRÜ

Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Avlama Teknolojisi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof.Dr. Okan Akyol, yavrusuyla birlikte yüzen balinanın Ege Denizi açıklarında görülebilen 'Fisetar Makrosefalus' denilen bir kaşalot türü olduğunu söyledi. Prof. Dr. Akyol, "Dişi balinalar içerisinde en büyük olan tür budur. Dişileri 12 metre boya ve yaklaşık 20 ton ağırlığa kadar ulaşır. Erkekleri ise 20 metre boy ile 50 ton ağırlığı bulabilir. Bu tür zaman zaman Fethiye açıklarında Güney Ege'de rastlanan bir türdür. Açık sularda, Güney Ege'den Doğu Akdeniz'e geçip tekrar Batı Akdeniz arasında seyahat eden bu tür, suların ısınması ya da bir besinin peşinden gidiyor olması nedeniyle kuzeye doğru yönlenmiş olabilir. Bizim için çok şaşırtıcı değil" dedi.

Akyol, bu türün balıkçılık ya da insanlar için zararlı olmayan, yalnız seyahat eden sessiz balinalar olduğunu vurguladı.

arşiv fotoğtaf

İzmir Büyükşehir Belediyesi, geçim sıkıntısı çeken köylü için 2016 yılında Bergama’daki kıraç topraklarda yetişen ve hiçbir ekonomik değeri bulunmayan binlerce Menengiç ağacını aşılama yöntemiyle Antep fıstığı ağacına dönüştürme projesini başlatmıştı. Aşıların tutmasıyla birkaç yılın ardından bugün menegiçler, yılda 25 – 50 kilogram arasında meyve veren Antep fıstığı ağacına dönüşmüştü.

Aliağa’da bir firma ise geçen yıl, Bergama’nın İsmailli, Atçılar ve Seklik Mahalleleri mevkiinde Güneş Enerji Santrali (GES) için proje hazırladı. Tarlaları ve meraları ellerinden alınarak 10 bin fıstık aşılı Menengiç ile 400 yıllık tarihi Palamut ağaçları kesilmek istenen köylüler ise durumu öğrenince soluğu Bergama Adliyesi’nde alarak itiraz dilekçesi vermişti.

Aradan bir yıl geçti, köylünün tüm itirazlarına rağmen Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, İnceleme Değerlendirme Kurulu’ndan projeye olumlu görüş verdi. Yöre köylüsü soluğu tekrar adliyede aldı. İtiraz dilekçesi veren köylüye Bergama Çevre Platformu’nun yanı sıra Bergama’nın önceki dönem Belediye Başkanı Mehmet Gönenç, CHP İlçe Başkanı Mehmet Ecevit Canbaz, meclis üyeleri ve kadın kolları ile birlikte destek verdi.

 “MERALARIN HALKIN ELİNDEN ALINMASINI KABUL ETMİYORUZ”

Adliye önünde açıklama yapan Bergama Çevre Platformu Sözcüsü Erol Engel; “10 bini aşkın aşılı Menengiç ile 400 yıllık tarihi Palamut ağaçlarının kesilmesi söz konusu. Bunların halka rağmen zorla halkın elinden alınmasını kabul etmiyoruz. Bir yıl önce çevre bakanlığı bu süreci başlattığında itirazlarımızı yapmıştık. Bir yıl sonra bakıyoruz ki değişen hiçbir şey olmamış. Çevre bakanlığı, Bergama’nın en yoksul köylerdeki halkın, merada besledikleri üç beş hayvana, tarım yaptıkları alanlara ve birkaç yıldır ürün vermeye başlayan Menengiç ağaçlarına göz dikmiştir” dedi.

“MİLLETVEKİLLERİNİ GÖREVE ÇAĞIRIYORUZ”

“Halkın olanın halka verilmesi gerekir, sermayeye değil. Bütünşehir yasası ile halkın elinden bir bir alınan bu yerlerin Bergama’da da sermayenin eline aktarılmanın yolları aranıyor. 34 yıllığına yöre köylülerinin elinden alınacak. Ve 34 yıl boyunca yöre köylüsü kaderine terkedilecek. Çevre bakanlığını bir kez daha uyarıyoruz. Dosyada artık son günlere gelindi. Bu yanlışı düzeltmek için bölge milletvekillerini hangi partiden olursa olsun göreve çağırıyoruz. Bölgedeki belediye başkanlarını göreve çağırıyoruz” dedi.

“KÖYDE HAYVANCILIK VE ANTEP FISTIKÇILIĞI BİTER”

Atçılar mahalle Muhtarı Rasim Akdeniz ise; “Biz köylüler olarak GES’lere, RES’lere itirazımız yok. Bunlar bir yerlerde yapılacak. Ama bizim burada tek geçim kaynağımız olan meralarımızın, Menengiç ağaçlarının, Antep fıstıklarının elimizden alınmasına itiraz ediyoruz. 2004 yılında köylünün elinden tapulu alanları alındı. Tamamı ormana kaldı. Sadece köy civarında tapulu yerlerimiz vardı, onlarda GES için elimizden alınmak isteniyor. Yörede salma hayvancılık yapılıyor. Bizim köyde hayvancılık biter. Antep fıstıkçılığı biter. Biz buna itiraz ediyoruz. Bu köylüyü hiçe saymasınlar, bu yapılan yanlıştan biran önce geri dönsünler” dedi.

“PROJEDEN MEMNUN DEĞİLİZ, İSTEMİYORUZ”

Maruflar Mahalle muhtarı Hüseyin Palaz ise; “Bu projeden memnun değiliz. Her şeyimizi alıyorlar. 30 palamut ağacını kesecek oldular. Orman dairesi kesimi onaylamış. Böyle bir şey yok. Bana getirdiler, itiraz ettim imzalamadım. Belediye başkanı yardımcısı imzalamış, belediye başkanı imzalamış. Çok sıkıntımız var. Bütün köylü bu projeyi istemiyor” dedi.

KÖYLÜ İTİRAZ DİLEKÇESİ VERDİ

Dilekçeleri ile Bergama Kaymakamlığı’nda gelen köylülerin, Çevre, Şehircilik ve İklim Bakanlığı’na iletilmek üzere verdikleri itiraz dilekçesinde ise şu satırlar yer aldı:

* Köylerimiz’de en önemli geçim kaynaklarımızdan biri aşılanmış Antep fıstığıdır. İzmir Büyük Şehir belediyesi tarafından Antep fıstığı aşılanan 10 bini aşkın Menengiç ağacımız proje sahasında kaldığından kesilecek olmasına itiraz ediyoruz.

* Köylerimiz de yerli ırk büyükbaş hayvanlarımızı salma usulü meralarımızda beslemekteyiz. Meralarımız proje sahasında kaldığından bu durum köylerimiz için büyük bir ekonomik yıkım olacaktır.

* Proje sahasında kalan meramızda ata yadigârı 400-500 yıllık tarihi Palamut ağaçlarımız var, bu ağaçlarımızın kesilecek olması vicdanen bizleri yaralıyor. Bu nedenle projeyi kabul etmiyor, itiraz ediyoruz.

* Meramızda ki sayıları 300 aşkın yabani atlarımız başta olmak üzere yaban hayatımız da tehlike altındadır.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ülke genelinde 478 adet maden sahasını ihaleye açtı. 75’i deprem bölgesinde olan maden sahasının 3 tanesi ise İzmir’de bulunuyor. Biri Bergama’da, ikisi Ödemiş sınırları içinde olmak üzere 4 bin 366 hektarlık üç maden sahasının ihaleye çıkarıldığı duyuruldu. Maden ve Petrol Genel Müdürlüğü (MAPEG) resmi internet sayfasında yayımladığı ihale listesine göre 6 Şubat depremlerinden etkilenen illerden Maraş’ta 29, Malatya’da 26, Adıyaman’da 24 adet toplam 75 adet alan ihaleye çıkarıldı.

Ödemiş’te toplam 2 bin 618 hektarlık alanda açılmak istenen maden sahası, bölgedeki ormanlık alan başta olmak üzere tarım alanlarını tehdit ediyor. Açılmak istenen maden sahalarından biri Türkmen Yörük kültürü ile bilinen Horzum Köyü’nü de içine alıyor. Bir diğer maden sahası içinde kalan yer ise Çobanlar Köyü. Bölgede meşe ağacı türleri, kestane, menengiç ve kızılçam ağaçları bulunuyor.

UNESCO DÜNYA MİRASI LİSTESİNDE

Bergama’daki Hacıhamzalar ve Terzihaliler köylerini içine alan bin 780 metrekarelik alan ihaleye açıldı.

UNESCO Dünya Mirası listesine 2014 yılında giren, “Ekolojik hassas bölge” ilan edilen alanda endemik bitki türlerine fıstık çamlarına kapalı orman ve tarım arazilerine sahip. Bölgede faaliyetini sürdüren maden ocaklarına yenilerinin eklenmesi tarımla geçimini sağlayan ve taş ocaklarına direnen köylüleri olumsuz etkileyeceği tahmin ediliyor.

Fotoğraf: Yücel Tunca-2019

Halka ait olması gereken plajın ranta teslim edildiğini belirten çevre gönüllüleri, plajın tam ortasından geçen beton yol başta olmak üzere, sahilin çevre düzenlemesi adı altında betonlaştırıldığını ve kumsaldaki doğal yaşam ve endemik bitki örtüsünün yok edilmekte olduğunu savunuyor. Balıkesir Büyükşehir Belediyesi ise konuya dair açıklamasında Sarımsaklı plajında herhangi bir yapılaşma projesinin olmadığını belirtiyor. Ancak şu günlerde Sarımsaklı’yı ziyaret edenlerin gördüğü manzara bunun aksini gösteriyor.

Haber: Özgür duygu Durgun

Ayvalık’ın ünlü Sarımsaklı plajında, "Sarımsaklı Sahili Peyzaj Düzenleme" adıyla Balıkesir Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülmekte olan proje, çevre örgütleri tarafından tepkiyle karşılandı.

Ayvalık Tabiat Platformu, Nisan ayından bu yana yapımı devam eden proje ile her yıl yüzbinlerce tatilcinin ziyaret ettiği Sarımsaklı plajının halkın elinden alınıp rantın eline teslim edileceği görüşünü savundu. Ayvalık Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Girişimi ise proje tamamlandığında, ‘’Dünyanın en güzel 15 kumsalı, Türkiye’nin ise en temiz 10 plajı arasında gösterilen’’ Sarımsaklı sahiline halkın özgürce ulaşımının engelleneceği görüşünü dile getirdi. Çevre örgütleri, Sarımsaklı kumsallarının ekolojik dengesinin alt üst edilmekte olduğuna, kumsala beton dökülerek gözle görünen ve görünmeyen milyonlarca canlının yok edildiğine dikkat çekti.

Türkiye’nin en uzun kumul ekosistemleri arasında yer alan Sarımsaklı plajı, Madra Çayı’nın Kozak yaylasından taşıdığı granit kumuyla milyonlarca yılda oluşmuş doğal bir alan. Çevre gönüllüleri, kumsalda yetişen ve Ayvalık’a özgü olması nedeniyle “Ayvalıkensis’’ adıyla literatüre giren endemik bir bitki türüne ev sahipliği yapan Sarımsaklı Plajı’nın doğal yapısının yapılaşma nedeniyle zarar görmesinden endişeli.

"Sarımsaklı Sahili Peyzaj Düzenleme Yapım İşi" adıyla yürütülen projede Sarımsaklı kumsalında yürüyüş yolu, oturma birimleri, sahne, çocuk oyun alanı, plaj voleybolu, tenis, futbol ve bisiklet aktiviteleri için özel alanlara yer verileceği görülüyor. Plajdaki doğal kumul üzerine beton dökülerek oluşturulan ara yürüyüş yolları ve yine doğal alanda kullanılan kilit parke taş ve beton bordür gibi uygulamalara başvurulması ise kumsalın kendine has florasını bozacağı gerekçesiyle çevre örgütleri tarafından eleştiriliyor.

Kapalı kapılar ardında alınan kararlar

Konuyla ilgili bilgi veren Ayvalık Tabiat Platformu sözcüsü Nebahat Dinler, "Sarımsaklı Plajı her yaz on binlerce insanın ziyaret ettiği eşsiz bir kumsal. Doğal bir ortam olarak varlığını sürdüren Sarımsaklı kumulları, insanlar, hayvanlar ve bitkiler tarafından yıllardır mevcut haliyle kullanabilirken, her yıl lodos fırtınasıyla sular altında kalacak olan bu çaplı büyük bir projenin gerekliliğine dair bir ön çalışma yapılmış mıdır merak ediyoruz. İlçemiz turizmine önemli girdiler sağlayan bu doğal yapıyı koruyarak sadece tuvalet duş, kabin gibi portatif ünitelerle hizmet vermek mümkünken, ÇED muafiyetinin arkasına sığınarak, meslek kuruluşlarının, sivil toplum kuruluşlarının, üniversitelerin ve halkın görüşüne başvurulmadan kapalı kapılar ardında alınan kararlarla sahil şantiye alanına çevrildi. Plaj kumu taş ve betonla kaplanarak büyük bir yıkım yaratılıyor" dedi.

Balıkesir Büyükşehir Belediyesi: Yapılaşma ve doğal yaşama müdahale yok

Konuyla ilgili görüş aldığımız Balıkesir Büyükşehir Belediyesi ise, bu projeye neden gerek duyulduğu, çalışma öncesinde sivil toplum ve uzman görüşlerine başvurulup başvurulmadığı ve çevre düzenlemesi sonucunda plajların halka ücretsiz olarak açık olup olmayacağına dair sorularımızı yazılı açıklama ile yanıtladı. Açıklamada şu ifadelere yer verildi;

"Balıkesir Büyükşehir Belediyesi olarak; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığımız ile birlikte yapmış olduğumuz plan ve proje kapsamında; 2022 yılı Temmuz ve Ağustos aylarında Ayvalık, Edremit ve Burhaniye ilçeleri; 2023 yılı Nisan ayında ise Küçükköy bölgesini kapsayan geniş bir alanda saha araştırmaları yapılmış, bölgedeki vatandaşlarla bire bir görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Benimsediğimiz ‘katılımcılık’ ilkesi gereği; süreç içerisindeki tüm plan ve proje çalışmaları, vatandaşlarımızın talep ve önerileri göz önüne alınarak şekillendirilmiştir.

Yapılan çalışmayla plaj ve çevresinde herhangi bir yapılaşma yapılmamakta; sadece alanda var olan ve yıprandığı için tehlike arz eden duvarın revizyonu yapılmaktadır.

Ayrıca düzenleme çalışmaları kapsamında planlanan tuvalet ve soyunma kabinleri gibi öğeler çevrenin doğal dokusuna tamamıyla uygun olacak ve portatif halde hizmet verecektir. Dolayısıyla kumsal yüzeyde yetişen türlerin doğal yaşam alanına müdahalede bulunulması söz konusu olmamakla birlikte mevcut sahil bandı ve gerisinde bulunan Sarımsaklı Kumu da alan içerisinde muhafaza edilecektir.

Balıkesir Büyükşehir Belediyesi, bünyesinde bulunan halk plajlarından bugüne kadar herhangi bir ücret almadığı gibi Sarımsaklı Plajı’nı da ücretsiz olarak vatandaşların hizmetine sunacaktır"

Rekreasyon Alanı adı altında yapılaşmanın önü açıldı

Öte yandan projenin kıyı yasasına, planlama ve şehircilik ilkeleri ve kamu yararına aykırı olduğu görüşünü ifade eden Ayvalık Tabiat Platformu yetkilileri, "Halk için değil, halka rağmen yürütülen bu projenin amacı sermayeye yeni talan alanları yaratmak" görüşünde ısrarcı. Platform sözcüsü Nebahat Dinler, söz konusu projenin ilk tanıtımının 2015 yılında yapıldığını ancak Ayvalık halkının tepkisi nedeniyle beklemeye alındığını belirtti.

Dinler şöyle devam etti; "Sarımsaklı sahilinde 230 dönümlük bu alan 2014 yerel seçimleri sonrası Hazine’den Balıkesir Büyükşehir Belediyesine kiralandı. Büyükşehir’in Ayvalık’ı dünya markası yapmak, turizmi geliştirmek söylemlerinin arkasında burayı ranta açarak pazarlama hayallerinin olduğu açığa çıktı. 2015 yılında tanıtımı yapılan ilk proje, Ayvalık halkının tepki vermesi ve alanın 'Kamuya Açık Plaj Kumsal'” olarak kayıtlı olması nedeniyle beklemeye alındı. 2021 yılına geldiğimizde ise bölge Doğal Sit- Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı olarak tescil edildi ve mevcut plan hükümsüz kılındı. Böylece Rekreasyon Alanı kullanımı kapsamında yapılaşmaların önü açıldı ve büyük bir planın son aşamasına geçilmiş oldu. Dolayısıyla bu çalışmanın niteliğini kaybetmiş kumsal alanda yapıldığı söylemi gerçeği yansıtmamaktadır"

(Sarımsaklı Sahili endemik bitkiler)

Ayvalık’a özgü bitki türü tehdit altında

Platform sözcüsü Nebahat Dinler, bölgede son yıllarda keşfedilen endemik bitki türünün de yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu vurgulayarak şöyle devam etti;

"Sarımsaklı plajı uzun zamandır kavgaların, hak ihlallerinin yaşandığı bir alan. Turizm açısından en önemli kumsallarımızdan biri, ortadan ikiye bölünerek betonla kaplanıyor. Öte yandan, Sarımsaklı kumsalı endemik türlerin yaşam alanı. 2017 yılında Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü’ne bağlı 7. Bölge Müdürlüğü Balıkesir Şube Müdürlüğü tarafından yürütülen 'Balıkesir İlinin Karasal Biyolojik Çeşitlilik ve İç Su Ekosistemleri Biyolojik Çeşitlilik Envanter ve İzleme' projesi ile Sarımsaklı Plajı’nda yeni bir endemik tür keşfedildi. Mart, Nisan aylarında çiçek açan, kumsalda yetişen bu bitkiye Ayvalık’a özgü olması nedeniyle "Ayvalikensis” adı verildi. Bilim insanları Prof.Dr. Gülendam Tümen, Prof.Dr. Fatih Satıl ve Doç.Dr. Selami Selvi bu keşfe bilimsel bir makalede yer verdiler ve bu sayede bu bitki Ayvalık Çemeni ya da 'trigonella coerulescens subsp. ayvalikensis (Fabaceae)' ismiyle literatüre girdi. Şu anda yürütülen yapılaşma projesi nedeniyle Ayvalıkensis bitkisinin doğal yaşam alanı taşeron firmanın kamyonları ve kepçeleri altında ezilip yok ediliyor. Ayrıca bölgemizde zeytin ve çam gibi önemli yöresel ağaçlar varken plaj düzenlemesi adı altında palmiyeler tercih ediliyor. Hazırladığımız raporda kumsal ekosistemindeki biyoçeşitliliğe dikkat çektik ancak uyarılarımıza rağmen dikkate alınmadı. Büyükşehir Belediyesi tarafından hazırlatılmış olan 1/1000 ölçekli koruma amaçlı uygulama imar planında biyoçeşitlilik bahsi bile geçmiyor. Kumsal ekosisteminin, biyoçeşitliliğinin ve kentimize özel isimle tescillenen Ayvalikensis’in eko-kırıma uğratılması kabul edilemez"

Ayvalık halkının söz hakkı hiçe sayıldı

Bölgedeki sivil toplum kuruluşlarından Ayvalık Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Girişimi tarafından kamuoyuna yapılan açıklamada ise "Bilim dışı, adeta doğaya karşı vandallık içeren Sarımsaklı Plajları rant projesinin derhal AKP’li Balıkesir Büyükşehir Belediyesi tarafından durdurulmasını istiyoruz. Ayvalık Belediyesi’ni de hukuki, siyasi ve sivil müdahaleye, bir kez daha göreve çağırıyoruz. Ayrıca kent hakkında halkın karar alma, söz sahibi olma katılımı bu proje ile de pek çok kentsel projede olduğu gibi hiç sayılmıştır. Bizler gerek yerel gerek merkezi yönetimlerden gerçek anlamda katılımcı ve demokratik bir Ayvalık kent yönetimi istiyoruz. Planlar bu işin bu doğa katliamının bahanesi, belgesi olamaz. Uzağa değil karşımızdaki Midilli adasına bakalım; tüm dünyadan turistlerin geldiği adada bütün kumsallar doğal bırakılmış, yapılaşmaya açılmamıştır ve doğaya dokunmadan verilen hizmetler ücretsizdir. Ve bizler oralara gidip doğayı yaşayabildiğimiz için mutlu oluyoruz. Bu nasıl bir çelişkidir? Ayvalık’ı Türkiye’de ve dünyanın her yerinde seven, bu nadir güzellikteki doğanın korunmasını isteyen herkesi Sarımsaklı kumsalını yok eden bu projeye karşı çıkmaya ve tepki vermeye çağırıyoruz" denildi.

Ancak karar Ayvalık Belediye Başkanlığı ve Ayvalık Tabiat Derneği tarafından yargıya taşınmış, dosyayı inceleyen İzmir 6’ıncı İdare Mahkemesi bilirkişi raporu doğrultusunda ÇED iznini iptal etmişti.

EGEDESONSÖZ'den Metehan Ud'un haberine göre; Bilirkişi raporundaki jeoloji mühendisi bilirkişinin, alan ve çevresinin benzersiz özelliklerde jeolojik ve jeomorfolojik niteliğinin bulunduğu yönündeki görüşüne dikkat çekmişti. Mahkeme heyeti, oy birliğiyle verdiği kararında alanın jeopark niteliğinde olduğunu belirterek faaliyetin yer altı sularını kirletme tehlikesine de vurgu yapmıştı. Mahkeme kararında mutlak koruma altında bulunan nesli tehlike altındaki canlı türlerin korunmasına dönük ÇED raporunda bir çalışmanın olmadığının da altını çizmişti.

Mahkemenin kararından sonra tekrar Bakanlığa başvuran şirket kapasite artışı için yeni izin talep etti. Bakanlığın ÇED sürecini yeniden başlattığı 40 hektarlık ocak sahasındaki yıllık üretim miktarının 10 bin 534 tondan 189 bin 466 tona çıkarılması planlanıyor.

Hammaddenin ise patlatma yöntemiyle çıkarılması hedefleniyor. Şirket kırma eleme tesisi kurma projesinden ise vazgeçtiğini belirtiyor.

Proje Alanı İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100000 ölçekli Çevre Düzeni Planı'nda "Tarım Arazisi" alanı içerisinde yer alırken ocağın bin 500 metre güneyinde Aşağıcuma mahallesi ve bin 800 metre doğusunda ise Hacıhamzalar Mahallesi yer alıyor. Ocak sahasının etrafında tarım arazilerinin yanı sıra fıstık çamları ile kaplı ormanlar da yer alıyor.

1. Ege Ekoloji Buluşması, 14 Nisan’da katılımcıların konuşmaları ve Geniş Merdiven Orkestrası ile İlkay Akkaya’nın birlikte verdiği konserle gerçekleştirilen açılış etkinliğinin ardından, 15 ve 16 Nisan tarihlerinde atölyeler ve forum ile devam etti.

Seferihisar Belediyesi’nin de desteklediği 1. Ege Ekoloji Buluşması’nın ikinci günü “Ekoloji Mücadelesinde Hukuk” atölyesi ile başladı. Hukuk atölyesinde ekoloji mücadelesine aktif destek veren hukukçulardan Hande Atay, Arif Ali Cangı ve İsmail Hakkı Atal birer konuşma gerçekleştirirken, Kazdağları’ndan Milas’a ekoloji ve çevre mücadelesi veren yaşam savunucuları karşılaştıkları sorunları paylaştı.

Hukuk atölyesinde özellikle çevre davalarının kamu davası sayılarak giderlerinin hazineden karşılanması, ekokırım yasası gibi doğayı korumaya dönük ceza yasaları için mücadelenin geliştirilmesi, halkın hukuk süreçlerine katılımının sağlanması, çevre davalarında zaman aşımının kaldırılması gibi noktalara vurgu yapıldı.

Her ekoloji aktivisti biraz hukukçu, biraz gazeteci…

Hukuk atölyesinin ardından ekoloji mücadelesi verenlerin sesinin daha geniş bir kesime ulaşabilmesi için medyanın daha etkin kullanımı üzerine, ekoloji alanında çalışan gazetecilerin katıldığı medya atölyesi gerçekleştirildi.

Belgeselci-gazeteci Gökmen Ulu’nun kolaylaştırıcılığında Yeşil Gazete’den Dilan Ela Pamuk, BirGün Gazetesi’nden Özgür Gürbüz ve Ajans Bakırçay’dan Oben Ulu birer sunuş yaptı. Doğadan ve yaşamdan yana taraf olmanın gazeteciler için bir kamusal sorumluluk olduğu, bunun gazetecinin tarafsızlığından ayrı bir tavır olduğu dile getirildi. Oturumda gazeteciler fotoğraf ve video çekiminden basın bülteni hazırlamaya bir dizi pratik öneri paylaştı. Mücadelenin her ekoloji aktivisitini biraz hukukçu, biraz gazeteci olmak durumuna getirdiği yönünde değerlendirmelerle birlikte yurttaş gazeteciliği üzerine görüşler paylaşıldı.

Buluşmanın üçüncü atölyesi olan “Ekoloji Mücadelesinde Bilimsel Dayanaklar” Prof. Dr. Ali Osman Karababa ve Ekosfer Derneği Yönetim Kurulu ve Nükleer Karşıtı Platform üyesi gazeteci Özgür Gürbüz ve jeofizik yüksek mühendisi Erhan İçöz eşliğinde gerçekleşti. Açılan davaların güçlü bilimsel dayanaklarla desteklenmesinin karar aşamasında çok önemli olabildiği vurgulandı. Nükleer enerjiden termik santrallere, doğanın yıkımına yol açabilecek projelerin sonuçlarının bilimsel olarak ve herkesin anlayacağı şekilde ifade edilmesinin, halkın katılımı ve tepkisi bakımından etkili olduğu deneyimlerle ifade edildi. Şirketlerden yana ve doğayı tahrip edecek projelerin önünü açan bilirkişi raporlarını hazırlayan bilim insanlarının teşhirine vurgu yapıldı.

İkizköy’ün çığlığı Orhanlı Köyü’nde yankılandı

İkinci günün sonunda Kazdağları’ndan İkizköy’e ekoloji mücadelesi verenler Orhanlı Köyü’nün geleneksel iftar imecesine katıldı. İkizköy direnişçileri adına Seferihisar’da düzenlenen 1. Ege Ekoloji Buluşması’na katılan Nejla Işık, 640 gündür ormanları, zeytinleri için direnen İkizköy halkının selamını Orhanlı Köyü’ne iletti.

Dayanışmayı büyütme çağrısı

Ege Ekoloji Buluşması’nın son günü deneyimlere ayrıldı. Orhanlı Köyü Derneği adına Galip Ener ve Doğa Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Dicle Tuba Kılıç, Orhanlı Köyü’nün jeotermal elektrik santrallerine karşı mücadelesini ve kazanımlarını anlattı. Ardından Kazdağları Kardeşliği’nden Ferzan Aktaş Kirazlı’da altın madeni arama çalışmalarına karşı başlattıkları ve ülke çağında çığ gibi büyüyen mücadelenin deneyimlerini paylaştı. Atölye Salihli’den, Efes Selçuk’tan, Marmaris’ten, İkizköy’den katılımcıların deneyim aktarımlarıyla ve karşı karşıya oldukları ekolojik tehditlere ilişkin bilgilendirmeleriyle son buldu.

KEÇİ Kültür Ekoloji Çevre ve İletişim Derneği’nin ev sahipliğinde gerçekleşen 1. Ege Ekoloji Buluşması her yıl düzenlenecek.

Kazdağları’ndan Akbelen’e ekoloji mücadelesi verenlerin bir araya geldiği 1.Ege Ekoloji Buluşması’nın ilk günü, Seferihisar Çağan Irmak Kültür Merkezi’nde düzenlenen muhteşem bir konserle başladı. İlkay Akkaya ve Geniş Merdiven Grubu’nun birlikte sahne aldığı konser öncesi ise Kazdağları, Akbelen, Orhanlı Köyü, Burhaniye, Bergama ve Deştin Köyü’nden mücadele edenlerin konuşmaları yer aldı.

İNADIMIZ VE UMUDUMUZ VAR

Seferihisar Belediye Başkanı İsmail Yetişkin’in gönderdiği mesajın okunmasından sonra konuşan Keçi Derneği Başkanı Baha Okar; “Sadece kendi türümüzün değil, tüm canlıların ve bu canlıların kaynağı olan doğanın derdiyle dertlenenler, zeytini savunanlar, kurdun kuşun derdiyle dertlenenler bir aradayız. Bizi biraraya getiren en güçlü şey, bu canlılığı savunmaktaki inadımız ve umudumuz. Buradayız çünkü hayata karşı inadımız ve umudumuz var” dedi.

EGE’Yİ KORUMAK; YAŞAM ALANLARIMIZI VE DÜNYA MIRASI KORUMAKTIR

Okar konuşmasında ayrıca; “Kar hırsıyla dünyanın bütün yaşam kaynaklarını kendisi için sömürülecek bir zenginlik kaynağı olarak gören bir sistem var. Üstüne üstük yaşadığımız bölge aynı kar hırsı yüzünden maden ve taş ocaklarının, bölgeye zarar veren enerji santrallerinin, rant için uygulanan imar politikalarının ve turizm amaçlı yapılaşmanın tehtidi altında. Ege deyince akla turizm, tarih geliyor. Bölgemizin arkeoloji, tarih ve turizm bakımından değeri sadece ülkemiz için değil, tüm dünya için önemli. Ama bu değer hiç bir durumdan, doğal varlıklardan ayrı tutulamaz. Yüzlerce yıldır doğayla uyumlu şekilde varlığını sürdüren geleneksel üretimden, kültürden ayrı tutulamaz. Lüks oteller, enerji, madenler uğruna ormanları, kıyıları, tarım alanlarını, köyleri yok etmek Ege’yi yok etmektir. Ege’yi korumak hem yaşam alanlarımızın, hemde dünya mirasının korunmasıdır” sözlerine yer verdi.

Okar’ın ardından Orhanlı Köyü Kültür, Doğa ve Spor Derneği adına Raif Ener, Bergama Çevre Platformu Başkanı Erol Engel, Kaz Dağları Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği Başkanı Süheyla Doğan, Deştin Çevre Platformu Sözcüsü Haluk Özsoy, Burhaniye Çevre Platformu’ndan, Ege Çevre ve Kültür Platformu’nun sözcüsü Süleyman Eryılmaz birer konuşma yaptılar.

EKOLOJİ MÜCADELESININ SIYASETINI BIZ YAPMAK ISTIYORUZ

Ege Çevre ve Kültür Platformu (EGEÇEP) sözcüsü Süleyman Eryılmaz konuşmasında; “Ekoloji mücadelesi politik bir mücadeledir. Biz ekoloji mücadelesi yürüten aktivistler, yaşam savunucuları artık siyasetin içinde yer almak istiyoruz. Ekoloji mücadelesinin siyasetini biz yapmak istiyoruz. Milletvekili seçiminde hayalkırıklığı içindeyiz. Havasını suyunu, toprağını ormanını koruyan ekoloji aktivistleri siyasi partiler tarafından niye görülmek istenmiyor. Biz bunun politikasını, siyasetini yapmaya kararlıyız” dedi.

AKBELEN ORMANI SAVUNUCULARINA ÖDÜL

Konuşmaların ardından; Muğla’nın Milas ilçesine bağlı İkizköy’de iki termik santral için maden ocağı açılmak istenen Akbelen Ormanı ve bölgedeki zeytin ağaçları için mücadele eden yore köylülerine Keçi Derneği tarafından ödül verildi.

Ödül töreminde İkizköy Çevre Komitesi’nden Nejla Işık, Akbelen Ormanı'nın kesilmesine karşı direnen İkizköylülerin avukatları Arif Ali Cangı ve İsmail Hakkı Atal da birer konuşma yaparak, mücadeleyi bırakmayacaklarını belirtti.

1. Ege Ekoloji Buluşması’nın ilk günü İlkay Akkaya ve Geniş Merdiven Grubu’nun birlikte sahne aldığı konser ile sona erdi.

Kazdağları’ndan Akbelen’e ekoloji mücadelesi verenlerin bir araya geleceği buluşmada hukuk, medya, bilim alanlarında atölyeler düzenlenecek, ekoloji mücadelesinin geleceğinin tartışılacağı bir forum gerçekleştirilecek.

Seferihisar Çağan Irmak Kültür Merkezi'nde yapılacak olan 1. Ege Ekoloji Buluşması, 14 Nisan Cuma günü saat 19.30'da başlayacak.

Açılış konuşmasıyla başlayacak olan program ödül töreni ve Kazdağları, Akbelen, Orhanlı Köyü, Burhaniye, Bergama ve Deştin Köyü’nden mücadele edenlerin konuşmaları ile devam edecek.

Program sonunda ise İlkay Akkaya'nın konuk sanatçılığıyla Geniş Merdiven Grubu sahne alacak.

1.Ege Ekoloji Buluşması'nı sosyal medyadan www.instagram.com/keci_dernegi adresinden takip edebilirsiniz.

Şirketin başvurusunu karara bağlayan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı onay verdiğini duyurdu. Duyuruda “İzmir İli, Bergama İlçesi, Kocaköy, Bekirler ve Rahmanlar Mahalleleri, Kınık İlçesi, Örtülü ve Bademalanı Mahallelerinde, RN: 25960 (ER: 1037376) no’lu Ruhsat Sahasında İPM İperlit Mad. ve İnş. A.Ş. tarafından, yapılması planlanan “RN: 25960 (ER: 1037376) No’ lu IV Grup Perlit Ocağı Kapasite Artışı (775.000 ton/yıl Kapasiteli) Projesi” ile ilgili olarak hazırlanan ve Müdürlüğümüze e- ÇED sistemi üzerinden sunulan Proje Tanıtım Dosyası 29.07.2022 tarih ve 31907 sayılı Resmi Gazete' de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin Geçici 1.Maddesi kapsamında incelenip değerlendirilerek Yönetmeliğin 17. Maddesi uyarınca 04.04.2023 tarih ve E.2023107 numaralı belge ile 'Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir' kararı verilmiştir.” denildi.

Haber: Metehan UD - Egedesonsöz

ÇED başvurusunun onaylanması halinde şirketin 216 bin 600 tonluk olan yıllık üretim kapasitesi 558 bin 400 tona çıkacak. Şirket kapasite artışı için 3 milyon 100 bin TL’lik bir yatırım yapacak. Ocak alanı ise 529 hektara çıkacak.

KÖYE 300 METRE UZAKLIKTA

Perlit çıkarılacak alan İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı “Orman Alanı ve Tarım Arazisi” içerisinde kalıyor. Projenin hayata geçmesi durumunda binlerce kızılçam ağacı kesilme tehlikesi ile karşı karşıya kalacak. Proje alanı Kocaköy’e 300 metre uzaklıkta kalıyor. Proje ömrünün ise 521 yıl olarak hesap edilmesi dikkat çeken ayrıntılar arasında. Proje dosyasında kesilmesi beklenen kızılçam sayısının 105 bin olduğu ifade edildi.

BÜYÜKŞEHİR'DEN OLUMSUZ GÖRÜŞ

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı İklim Değişikliği ve Çevre Koruma Kontrol Dairesi Başkanlığı tarafından dosyaya sunulan görüş yazısında “Değerlendirme: 1/25000 ölçekli İzmir Kuzey Bölgesi Nazım İmar Planı, plan notları ve raporunda; Tarım alanlarının, orman alanlarının, makilik alanların, mera alanlarının ve tüm çevresel değerlerin korunması, ekolojik dengenin devamlılığının ve bu kaynakların gelecek nesillere aktarılmasının sağlanması ana hedeflerden birisi olarak belirlenmiştir. Bu tür alanlarda proje faaliyeti süresince ağaç ve bitki dokusunun zarar görmesiyle birlikte doğal yapının bozulacağı, söz konusu alanların rehabilite edilecek dahi olsa tahribata maruz kalacağı düşünülmektedir. Sonuç olarak, Bergama İlçesi, Kocaköy, Bekirler ve Rahmanlar Mahalleleri, Kınık İlçesi, Örtülü ve Bademalanı Mahalleleri, RN: 25960 (ER: 1037376) no'lu Ruhsat Sahasında İPM İperlit Mad. ve İnş. A.Ş. tarafından yapılması planlanan "RN: 25960 (ER: 1037376) No' lu IV Grup Perlit Ocağı Kapasite Artışı (775.000 ton/yıl Kapasiteli) Projesi" hakkında sunulan, ÇED proje alanı Kocaköy, Kocahaliller, Bekirler Yerleşimlerine yakın konumda, ağaç dokusuyla kaplı, içerisinden dere güzergahı geçmekte olup, söz konusu projenin ruhsat sahasının, Kocaköy Köy Yerleşik Alanına yaklaşık 100 metre mesafede yer aldığı tespit edilmiş olup, üretim sürecinde oluşacak hava kirliliğinin özellikle proje alanının yakın çevresinde bulunan Kocaköy yerleşimini olumsuz etkileyeceği değerlendirilmiştir.” ifadeleri yer aldı.

İklim Adaleti Koalisyonu bünyesinde, Ekokırım Çalışma Grubu tarafından hazırlanan yasa teklifi hakkında bilgi veren hukukçu Arif Ali Cangı, "Geldiğimiz aşamada eldeki hukuksal düzenlemeler ve uygulamalar, doğal ve kültürel varlıkların korunmasını, bugünkü ve gelecek nesillerin sağlıklı yaşamlarını güvence altına alamıyor. Bu yüzden artık hukukun da ekolojik hale getirilmesi mücadelesi veriyoruz" dedi.

Kampanyanın Kuzey Ege’de ilk örgütlendiği merkezlerden biri de Ayvalık. Bölgede Ayvalık Tabiat Platformu tarafından koordine edilen kampanyaya dair bilgi veren Platform sözcüsü Nebahat Dinler, "Ekokırımın suç kapsamında yasalaşmasına yönelik sorumluluk artık tüm yurttaşların omuzlarında" dedi.

Haber: Özgür Duygu Durgun

İklim Adaleti Koalisyonu bünyesinde, Ekokırım Çalışma Grubu tarafından koordine edilen "Yurttaş ekokırım yasası yapıyor" kampanyası 14 Mayıs’taki Cumhurbaşkanı ve 28. Dönem Milletvekili Genel Seçimi öncesinde, 1 milyon imza hedefiyle Türkiye’nin farklı kentlerinde hızla örgütleniyor.

Yurttaşın sesini Meclis’e taşımayı hedefleyen kampanyanın amacı, doğaya karşı işlenen suçların Türk Ceza Kanunu’nda yerini bulması.

Yasa teklifini hazırlayan hukukçulardan Arif Ali Cangı, "Doğal veya kültürel çevrede insan veya diğer canlıların hayatını tehlikeye atan, doğal veya kültürel varlıklar üzerinde ağır tahribata yol açan, bütün bir ekosistemde kısa vadede telafisi mümkün olmayacak zarara yol açma tehlikesi doğuran hukuka aykırı eylemler…" olarak tanımlanan ekokırımı bir ekosistemde kısa vadede telafisi mümkün olmayacak zarara yol açma tehlikesi doğuran hukuka aykırı eylemler olarak tanımladıklarını belirtti.

"Doğal varlıkları bir hammadde olarak, kendisini de doğanın sahibi gören anlayış, kapitalist, endüstriyel   sistem  yerküreyi bu hale getirmiş durumda.Bu tehlikeli gidişi durdurmak için  alınacak önlemler bütün dünyada tartışılmaya başlandı. Bunun bir parçası da, ekokırım suçunun tanımlanması ve  iç hukukun yanı  sıra  uluslararası hukukun parçası haline getirilmesi" diyen Cangı, "Yurttaş ekokırım yasasını yapıyor" kampanyasının yurttaştan yurttaşa bir çalışma olduğunun altını çizdi. "Kampanyanın muhatabı da yürütücüsü de yurttaştır. Bizler bu işin hamallarıyız, en fazla koordine edenleriz" diyen Cangı, İklim Adaleti Koalisyonu kapsamında oluşturulan Ekokırım Çalışma Grubu tarafından koordine edilen kampanyanın İstanbul, İzmir, Muğla, Çanakkale, Bursa, Eskişehir, Kırklareli, Manisa, Kocaeli, Amasya, Balıkesir, Zonguldak, Aydın, Denizli, Ankara’da sürmekte olduğunu; tüm ülkeye yayılması için çalıştıklarını sözlerine ekledi.

1 milyon imzalı yasa teklifi Meclis’e gidecek

14 Mayıs seçimler sonrasına kadar yurttaştan yurttaşa yapılacak çalışmalarla yasa teklifine ıslak imzalar toplanacağını belirten Arif Ali Cangı, ekokırımı toplumun ve siyasetin gündemine getirmek için örgütlenen kampanya kapsamında, "Yeni meclisin başkanının seçilmesinden sonra toplanan yasa teklifi metinleri toplu halde TBMM Başkanlığına kayıtlı olarak verilecek. Seçim döneminde milletvekili adaylarından Meclise girdikleri zaman bu teklifi yasalaştırmaları istenecek,  seçimden sonra da takibi yapılacak.  Bu sayede, bir yandan ekokırım suçu toplumun ve siyasetin gündemine getirilmiş, diğer yandan ilk kez yurttaşın yasama faaliyetine katılması örneğini deneyimlemiş olacak" dedi.

Kuzey Ege kıskaç altında

“Yurttaş ekokırım yasası yapıyor” imza kampanyasının yerelde sürdüğü noktalardan biri de Ayvalık.  Kampanyanın koordinasyonunu yürüten Ayvalık Tabiat Platformu’nun sözcülerinden Nebahat Dinler’den bölgedeki ekokırım alanları hakkında bilgi aldık. Buna göre,  Kuzey Ege ve Ayvalık’ta çevre tahribatına yol açmaya devam eden başlıca projeler arasında, ÇED muafiyetinden yararlanıp, tarım alanlarına sulama suyu veren Madra Barajının sıfır noktasında faaliyet gösteren Bilfer Maden Ocağı ve Bilfer Madencilik’in  Karaayıt Köyü merasına yaptığı demir zenginleştirme tesisi, Ayvalık’ı ve ilçedeki Nikita Deresini kirleten pirina fabrikası, Altınova kumsalında kıyı kenar çizgisi içerisinde yapımına izin verilen 5 katlı 5 bloktan oluşan beton yapı ve izin için sırada bekleyen diğer turizm tesisleri, çam fıstıklarıyla ünlü Kozak’ta derin yaralar açan taş ocakları, Madra dağında yeraltı sularını tüketen TÜMAD altın madeni, ormanlık alanda altın- gümüş ocağı, zeytinlikler içinde JES sondaj arama izinleri, sulak alanları ve Ayvalık Tabiat Parkını rant olarak gören inşaat projeleri, dağlardan derelerden sonra denizde maden arama projesi, hassas su alanı olan Edremit Körfezi sahilinde balık çiftlikleri, Tabiat Parkı için planlanan RES projeleri başta geliyor.

Altınova’da denizden demir cevheri çıkarmaya çalıştılar!

Geçtiğimiz senelerde DENSAN Madencilik şirketi tarafından Ayvalık-Altınova sahilinde denizden demir cevheri çıkartılmak istendiğini ve bölge halkının üç yıl süren direnişi ve itirazları sonucu bu projenin 2020’de iptal edildiğini hatırlatan Dinler,  "Ekokırımın suç kapsamında yasalaşmasına yönelik sorumluluk artık tüm yurttaşların omuzlarında" diyor.

"Ekosistemin bütüncüllüğüne yönelik yapılan saldırılar bir kırım halini aldı. İklim krizinde varılan aşama gezegende yaşama olanaklarının sınırına dayandığımızı gösteriyor. Hızla artan enerji, inşaat, madencilik faaliyetleri başlı başına yıkım oluşturuyorlar ve bunlar hukuktaki boşluklardan yararlanarak, daha büyük felaketlere yol açmak üzere faaliyetlerine devam ediyorlar. Ayvalık Tabiat Platformu 2010 yılında; Ayvalık Adaları Tabiat Parkının biyolojik- ekolojik ve kültürel değerlerinin korunması için yola çıktı. Ancak bölgemizde birçok ekolojik sorunla karşı karşıyayız" diye devam eden Dinler, tüm gezegenin zarar gördüğü bu ekolojik tahribatların engellemesi için insan merkezli suç tanımından; doğayı merkezine koyan suç tanımına geçilmesi gerektiğini belirterek; "Bileşeni olduğumuz İklim Adalet Koalisyonunca hazırlıkları yürütülen Yurttaş Ekokırım Yasasını Yapıyor kampanyasını önemsiyoruz. Ayvalık Tabiat Platformu olarak biz de “Yurttaş Ekokırım Yasasını Yapıyor” kampanyamızı 23 Mart Perşembe günü Ayvalık merkezden başlattık. Talatpaşa caddesinde açtığımız imza standında bilgilendirme broşürleri dağıtıp, “Ekokırım” ın suç sayılması ve Türk Ceza Yasası’nda bu konuda düzenleme yapılarak, insanlığa karşı işlenen suçlarla birlikte gezegene karşı işlenen suçların da cezalandırılması için hazırlanan yasa değişikliği teklifi dilekçelerine imza toplamaya başladık. Kampanyamıza Armutçuk, Altınova, Sarımsaklı pazaryerleri ve Cunda’da açacağımız stantlarla devam edeceğiz" dedi.

----------------------------------------

Yasa teklifi ile ilgili daha fazla bilgi için:

Ekokırım Yasası - Ekokırım Yasası (ekokirimyasasi.org)

@ekokirimyasasi, @endecocidetr

İzmir Büyükşehir Belediyesi Ağustos ayı meclis toplantısında, İzmir İl Özel İdaresi tarafından 2013 yılında Bergama ilçesindeki Çalıbahçe köyü mevkiinde 'sanayi bölgesi' ilan edilen alana ilişkin planı bazı değişikliklerle onayladı. Yaşanan gelişme karşısında çevreciler, alanın 15 köyü etkilediğini belirterek imar planı değişikliğine karşı dava açtı. Konu Bergama Belediyesi’nin Şubat ayı meclis toplantına getirildi.

DÖRT KİŞİ RET OYU KULLANDI

Toplantıda ise gündeme gelen planlar AKP, MHP ve CHP’li meclis üyelerinin oy çokluğuyla onaylanırken, CHP’li Meclis Üyesi Hüseyin Coşkun, CHP’li Meclis Üyesi Ali Kural, İYİ Partisi Meclis Üyesi Olgu Altuğ Kemaller ve Deva Partisi Meclis Üyesi Nezih Özuyar ret oyu kullandı.

BOR: “SANAYİ BÖLGESİ DEĞİL, SANAYİ ALANI”

Bergama Belediyesi İmar Komisyonu ve İBB İmar Komisyonu üyesi olduğunu belirterek toplantıda söz alan CHP Meclis Üyesi Ali Bor; “Öncelikle kamuoyunda buranın sanayi bölgesi olarak ilan edildiğine dair yaratılmış olan bir algı var. Sanayi bölgesi ilan edilme durumu kanunlar tarafından Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle belirlenmektedir. Bugün konusunu tartıştığımız alan sanayi alanı olarak belirlenmiş bir alandır. Yani bölgesi değil, plan sınırı içinde, plan değişikliğini getiren mülkiyetin olduğu alanda bir sanayi alanından bahsediyoruz” dedi.

Tarım alanının yeni sanayi alanına açılması bilgisinin doğru olmadığını belirten Bor; “Bu alanın imar planı 2013 yılında İl Özel İdarisi tarafından İl Genel Meclisinde onaylanmıştır. Bu tarihte onaylanmış 1/5 ve 1/10 ölçekli plan, üst ölçekli planla tamamı sanayi alanı, alt ölçekli olarak 1/1000 ölçekli uygulamalı imar planında da özelleşmiş sanayi alanı olarak kireç fabrikası ve kireç madeni olarak belirlenmiş bir alandı. 2022 yılında büyükşehir belediyesi tarafından da uygun görülen plan değişikliği için alan sınırında herhangi bir büyütme veya benzeri herhangi bir değişiklik bulunmamaktadır. Planda alanın ortasına denk gelen kireç madeni ve kireç fabrikası kaldırılarak o alanın sanayi alana dönüşümü öngörülmüştür” ifadelerini kullandı.

COŞKUN: “GRUP KARARINA RAĞMEN RET KULLANACAĞIM”

CHP Meclis Üyesi Hüseyin Coşkun ise ret oyu kullanacağını belirterek; “Her ne kadar grup başkan vekilim Ali bey grubumuz adına ‘evet’ diyeceğimiz şeklinde bir beyanda bulunmuşsa da ben şahsen bu görüşe katılmıyorum. Ben ret oyu kullanmayı düşünüyorum. Böyle bir doğal ortamda sanayi faaliyetlerinin yapılması düşünülmek yerine, burada zorunlu olarak sanayide kullanılacak olan maden yada benzeri cevher varsa, bunların bu tarz faaliyetlere uygun olan bölgelere taşınarak kullanılması mümkündür. Çevrenin birçok bakımdan varlığını sürdürebilmesinde, her türlü menfaati tartışma götürmez bir doğa parçasına böyle bir sanayi imar planı getirmenin benzer durumlarda da kapıların açılacağına ön ayak olacağı düşüncesiyle ret oyu veriyorum” dedi.

ENGEL: “İBB YANLIŞ YÖNLENDİRİLİYOR”

Bergama Belediyesi’nin Şubat ayı olağan meclis toplantısında planların onaylanmasına tepki gösteren Engel; “Çalıbahçe köyümüzde zeytinlik arazilerin ortasında 233 dönümlük alanı sanayi alanı ilan eden meclis kararının ardından, İBB meclisini yanlış yönlendiren CHP'li Bergama Meclis Üyesi aynı tutumunu Bergama meclisinde de sürdürerek maalesef ikinci kez büyük bir yanlışa onay verilmiştir. Bu oylama da CHP grubu ‘evet’ oyu kullanacağını belirtmesine karşın; bu vebale ortak olmak istemeyen iki üye ‘hayır’ oyu kullanarak CHP grubunun onurunu kurtarmıştır.  Ayrıca İYİ Parti ve Deva Partisi meclis üyelerini de duyarlılıklarından dolayı kutluyorum. Bu yanlış karara karşı yöre köylülerinin açmış olduğu dava ile bu yanlıştan dönüleceğine inanıyoruz. Bergama Çevre Platformu bu davaya, bir önceki belediye başkanımız Mehmet Gönenç ile birlikte köylülerin yanında yer alarak davaya müdahil olduk” dedi.

ÇALIBAHÇE'DEN AYTAÇ AKÇAY; "BU YANLIŞTAN DÖNÜLECEĞİNE İNANIYORUM"

Açılan davaya müdahil olan ve duruma itiraz eden Çalıbahçe Köyü'nden Aytaç Akçay; "Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü’nde Sürdürülebilir Tarım ve Gıda Sistemleri üzerine yüksek lisans çalışmalarımı sürdürürken aynı zamanda Çalıbahçe Köyü’nde zeytincilikle uğraşmaktayım ve bu köyde yaşamaktayım. Bergama’nın bu bölgesi; toprak yapısı, yeraltı su kaynakları, biyoçeşitliliğin zengin olduğu ormanları ve denize yakınlığıyla beraber iklimin verime en elverişli olduğu yerlerden birisidir. Bu köy ve civar köylerde hanehalkının en büyük geçim kaynağı tarımdır. Bu bölgede halen mevsimine göre toplayıcılık yapılmakta ve sürdürülebilir yöntemlerle ekolojiyi destekleyen bir kırsal yaşam süren insanlar yaşamaktadır. Bölgede kültürümüze ait endemik bitkiler her baharda bolca bulunur ve toplanarak pazarlarda yerini alır. Ayrıca her yağmur sezonu sonrası yabani mantarlar civar çam ormanlarında bolca bulunur. Ayrıca çok çeşitli bir yaban hayvanları bölgesidir. Bunun yanı sıra zeytincilik en doğal yöntemlerle devam etmektedir. Çalıbahçe Köyü ve civarındaki köyleri de kesin olarak etkileyebilecek bu projeye tek bir bilim insanından olumlu görüş alınamamış ve yapılması halinde tüm bölgenin fauna ve florasını geri dönüşü olmayan bir felakete sürüklemesi muhtemel olan bu projeye evet oyu veren meclis üyelerini vicdana davet etmek istiyorum. ‘Başka Bir Tarım Mümkün’ sloganıyla biz çiftçilere umut veren İzmir Büyükşehir Belediyemizin acilen bu yanlıştan dönülmesi için müdahale etmesi gerektiğine inanıyorum. Umarım hem ülkemizin hem de dünyamızın geleceğinin tarımda olduğunu başımıza felaketler gelmeden anlar ve hep birlikte buna göre adımlar atabiliriz" dedi.

GÜNEŞ; "85 YAŞINDAYIM, SONUNA KADAR MÜCADELE EDECEĞİM"

Davaya müdahil olan yöre köylüsü Mehmet Güneş (85) ise; "Alınan karar doğru değil. Çok üzüldüm. Bu çevreye çok büyük bir zulumdür. Bu bölgede çok naranciye ağacı var. Buradan çok verim alıyoruz. Ekonomimiz ve çocuklarımızın geleceği buraya bağlı. Bu planlar bölgemize çok zarar verir. Çevremize sahip çıkmalıyız. Ben 85 yaşındayım ve sonuna kadar mücadele edeceğim" dedi.

Dikili'nin Merdivenli Mahallesi Seyret Tepe Mevkii’nde bulunan ve 1. Derece Arkeolojik Sit alanı olarak tescilli alan için Çandarlı RES Elektrik Üretim A.Ş yeniden değerlendirme talep etti. Alanın statüsünü yeniden değerlendiren 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, seramik buluntuların yer aldığı Merdivenli Mahallesi, Seyret Tepe mevkii ile Hasanlar Tepesi Devlet Ormanı sınırları içerisinde kalan 1. Derece Arkeolojik Sit alanı olarak tescil edilen Manastırtepe'nin derecesi düşürülerek; 3. Derece Arkeolojik sit alanı olarak tescillenmesine karar verdi.

ÇİVİ DAHİ ÇAKILMASI YASAKLANMIŞTI

Daha önce Kültür ve Turizm Bakanlığı, İzmir 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu üyesi uzmanları tarafından yapılan inceleme sonucunda antik dönem mimari ve seramik parçaları bulunmuş, hazırlanan rapor doğrultusunda "Manastır Tepe (Seyrettepe) Arkeolojik Buluntu sahası" adı ile birinci derece arkeolojik SİT ilan edilmişti.

12 Ekim 2022 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan kararla birlikte Dikili Termal Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi sınırları kalan bölgeye çivi dahi çakılması yasaklanmıştı.

RES’E KOMŞU

Arkeolojik SİT ilan edilen bölgenin yanı başında Çandarlı RES Elektrik Şirketi'ne ait bir rüzgar türbini bulunuyor. Yine şirket bu parselin yakınlarına güneş enerji santrali yapmak için çevresel etki değerlendirme süreci başlatmıştı.

ŞİRKETTEN BAŞVURU

Ancak, Çandarlı RES Elektrik Şirketi’nin başvurusu üzerine İzmir 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu bölgeye dair verdiği arkeolojik SİT kararını gözden geçirdi. Yeni kararla birlikte üzerinde arkeolojik SİT alanındaki üzerinde seramik parçaların bulunduğu bölgenin derecesi 1’den 3’e düşürüldü.

Resmi Gazete’de yayımlanan karar şu şekilde:

İzmir İli, Dikili İlçesi, Merdivenli Mahallesi, Seyret Tepe Mevkiinde bir bölümü 164 ada, 4 parselde kayıtlı, bir bölümü Hasanlar Tepesi Devlet Ormanı sınırları içerisinde kalan İzmir 2 NUnaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 27.09.2022 tarihli ve 16748 sayılı kararı ile 1. Derece Arkeolojik Sit alanı olarak tescil edilen Manastırtepe (Seyrettepe) Arkeolojik Alanının sit statüsünün yeniden değerlendirilmesinin talep edildiği Çandarlı RES Elektrik Üretim AŞ nin 28.11.2022 tarihli başvurusunun iletilerek söz konusu başvurunun 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve ilgili mevzuat kapsamında İzmir 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünce ivedilikle incelenerek gerekli işlemlerin yapılmasının sağlanması, yapılan işlemler hakkında başvuru sahibine ve Bakanlığımız Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğüne bilgi verilmesi talebine ilişkin Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün 30.11.2022 tarihli ve 3200756 sayılı yazısı; Kurulumuzun başvurunun alanın yerinde incelenmesi sonrasında değerlendirilmesine ilişkin 13.12.2022 tarihli ve 17213 sayılı kararı; Kurul Müdürlüğü uzmanlarınca hazırlanan 12.12.2022 tarihli ve 1770548 sayı ve 26.12.2022 tarihli ve 1797513 sayı ile ile kayıtlı raporları okundu, ekleri incelendi, yapılan görüşmeler sonunda;

İzmir İli, Dikili İlçesi, Merdivenli Mahallesi, Seyret Tepe Mevkiinde bir bölümü 164 ada, 4 parselde kayıtlı, bir bölümü Hasanlar Tepesi Devlet Ormanı sınırları içerisinde kalan İzmir 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 27.09.2022 tarihli ve 16748 sayılı kararı ile 1. (birinci) derece Arkeolojik Sit olarak tescilli alanın Kararımız eki 1/5000 ölçekli sit paftasında gösterildiği şekli ile Mimari kalıntıların bulunduğu bölümünün 1. Derece Arkeolojik sit ve yüzeyde mimari kalıntı bulunmayan seramik buluntuların yer aldığı bölümünün 3. Derece Arkeolojik sit olarak tesciline; Bundan böyle alanda yapılacak her türlü uygulamada kararımız eki sit paftasının geçerli olduğuna karar verildi.

2 bin 500 yıllık Pers Mezar Anıtı’na çok yakın olmasının yanısıra, zeytinlikler, arıcılık, hayvancılık, tarım alanları ve doğal SİT alanı içinde kalan bölgede taş ocağı açılmaması için yüzlerce kişinin katıldığı bir eylemle basın açıklaması yapıldı. Katılımcılar attıkları sloganlar, taşıdıkları döviz ve pankartlarla taş ocağının asla kabul edilmeyeceğine dair tepkilerini ortaya koydular.

İlçe merkezine 6 kilometre mesafedeki Pers Mezar Anıtı önünde yapılan basın açıklamasına Foça Belediye Başkanı Fatih Gürbüz, bazı belediye meclis üyeleri, muhtarlar, siyasi partilerin ilçe başkanları, Foça Kent Konseyi, İzmir ve Ege Kent Konseyleri Birliği ile Ege Bölgesi Çevreci Platform ve Meclislerinin üyeleri, bazı meslek odaları ve sendikaların temsilcileri ve yüzlerce Foçalı katıldı.

Haber: Seyfi Gül

ŞİNCİK BALTAYI TAŞA VURDUNUZ

Katılımcılar "Foça’nın Kalbi Taşlaşmasın", "Foçamızın Zeytin Ağaçlarına ve Tarihine Sahip Çıkıyoruz", “Doğa İnsansız Yaşar İnsan Doğasız Yaşayamaz”, “Havama Suyuma Toprağıma Dokunma”, “Doğanın Tarihin Talanına izin Vermeyeceğiz”, “Taş Ocağına Hayır”, “Taş Ocağı İstemiyoruz”, “Zeytinime Dokunma”, “Kültür Mirasımızı Savunuyoruz”, “Tarihin Üzerine Taş İstemiyoruz”, “Bağrımıza Taş Basmıyoruz”, “Şincik Baltayı Taşa Vurdunuz”, “Tarihi Hor Gören Geleceği Zor Görür”, “Foçada Taş Ocağına Hayır”, “Zeytini Bitirince Taş Yirsiniz Gari”, “Foçanın Kalbi Taşlaşmasın” yazılı döviz ve pankartlar taşıdı.

Basın açıklamasını; “Foçada Doğa ve Tarih Talanına Hayır Platformu” adına Ömer Atilla okudu. Son yıllarda ülkemizin yer altı ve yer üstü zenginliklerinin acımasızca talan edildiğini iddia eden Ömer Atilla, insana dair her şeyin yok sayıldığını, bu talanın Hes, Taş Ocağı vb. adlarla karşımıza çıktığını söyledi.

DOĞAL VE TARİHİ SİT ALANININ YANI

Ömer Atilla; “Geçtiğimiz günlerde Çevre Şehircilik Bakanlığı tarafından, çevresel etki değerlendirme (ÇED) süreci başlatılan, taş ocağı yapılmak istenen yerin hemen yanı başındaki dünya mirası 2500 yıllık Pers Mezar Anıtında bir basın duyurusu yapmak üzere toplandık. Bu yapılmak istenen taş ocağı Pers Mezar Anıtı’nın da içinde bulunduğu doğal ve tarihi sit alanı sınırlarının hemen yanında yer alıyor. 98,63 hektarlık alan (başka bir deyişle 980 dönüm) içerisinde 19.97 hektarlık alanda tüf taşı çıkarılması planlanıyor. Dosyada yer alan bilgilerde yılda 25 bin ton tüf taşı çıkarılması hedeflenen ve bu hıza göre de kapasitesinin 610 yıl olarak hesaplandığı bir alana T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 10 yıl süre ile 20.12.2022-20.12.2032 tarihli II-B grubu İşletme Ruhsatı alınmış ve Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından ÇED süreci başlatıldığı ilan edilmiştir.”

GÖZÜNÜZÜ TAŞ DOYURSUN

Plana hem teknik açıdan hemde yurtsever insanlar olarak karşı olduklarına vurgu yapan Ömer Atilla; “ Proje Alanı İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı Haritasına göre “Orman Alanı ve Tarım Arazisi” sınırları içerisinde kalmaktadır. Orman Alanı ve Tarım Arazisi olarak kullanılan ve planlanan alanın Maden Faaliyetine konu edilmesi planlama ve yer seçim ilkelerine aykırıdır. Planlama ve Yer Seçim İlkeleri Açısından Değerlendirilmesi yapılmaksızın, Bölgenin Kapasite Sorunu Açısından değerlendirilmesi yapılmaksızın, Kültürel Varlıklara Etkileri Açısından Değerlendirilmesi yapılmaksızın ve Alanın niteliğine, Zeytinlik Alanlarına ve Tarım Alanlarına, Su kaynaklarına, etkisi değerlendirilmeksizin hazırlanan Proje Tanıtım Dosyası ve ÇED sürecine itiraz ediyoruz. Burası Gediz Havzası Drenaj Alanı içinde yer alıyor. Sulak alanlar, su havzası, zeytinlikler ve tarım alanlarının içinde kalıyor. Yurtsever olarak, İzin Vermeyeceğiz. Her türlü hukuki yola başvuracağız. Ruhsat İptal davası açacağız.. Kısaca “Gözünüzü taş doyursun” Artık yeter. Suyumu toprağımı havamı tarihimi rahat bırakın, dokunmayın “ dedi.

NE YAPACAKLARINI ŞAŞIRDILAR

Ömer Atilla’dan sonra konuşan Foça Belediye Başkanı Fatih Gürbüz sözlerine ne yapacaklarını şaşırdılar artık diyerek başladı. Fatih Gürbüz; Ama Foçada yaşayanlar tepkisiz yada uyuşmuş insanlar değil. Toprağını, denizini, havasını, suyunu seven insanlar. Memlekette yer kalmadı, geldiler, dünya mirası tarihin arkasına taş ocağı yapmaya çalışıyorlar. Yeter be kardeşim. Belediye olarak açtığımız davaların hepsinin takipçisiyiz. Burada günlerce beklemeye hazırız. Taş ocağı istemiyoruz. Taş ocağını açtırmayız” dedi.

BURASI DÜNYA KÜLTÜR MİRASI BİR ALAN

İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi Deniz ve Kıyı Alanları Koruma Komisyonu Başkanı Hakan Barçın da dünya kültür mirası yapılara sahip bölgeye taş ocağı açılmasına karşı olduklarını söyledi. Hakan Barçın; "Bakın arkamızda 2 bin 500 yıllık tarihi bir miras var. Pers Mezar Anıtı. Hemen onun sağı solu zeytinliklerle dolu. Her taraf bir doğa mucizesi. Doğanın çok cömert davrandığı bir yere taş ocağı yapmak isteniyor. Böyle fütursuzca, böyle bilinçsizce, böyle saldırgan bir tavırla daha nerelere varılacak çok merak ediyoruz. Foça çok önemli bir coğrafya, coğrafyanın cömertçe davrandığı br alan. Her tarafı orman ve yeşil alanlarla çevrili, içeride kültürel bir miras var. Dünya mirası. Bize ait bir şey değil. Dünyaya ait bir şey. Bunun yanıbaşına taş ocağı açılmak isteniyor. Buna kesinlikle karşıyız. Sonuna kadar mücadele edeceğiz" dedi.

PAMUK NİNE: ÇADIR KURUP BEKLEMEZSEM HARAM OLSUN KALAN ÖMRÜM

Bağarası köylülerinden Pamuk Nine olarak tanınan 84 yaşındaki Müşerref Munar ise Egenin en güzel yerine taş ocağı yapılmaması için kurulacak çadırda elinde silahla beklemeye hazır olduğunu söyledi. Müşerref Munar; “ Zeytinciyim. Tarımcıyım. Foça Egenin en güzel yeri. Allah Aşkına lütfen Foça’ya kesnlikle dokunmayın. Foçaya böyle insanlar girmesin bile. Kötü insanlar Foçaya girmesin. Foçanın kıymetini bilelim. Kesinlikle taş ocağı yapılmasın. Böyle doğal olarak kalsın. Ben Allah’tan başka kimseden korkmayan, Bağarasında yaşayan Pamuk Nine’yim. Buraya bir çadır kurun. Birde silah verin elime. Beklemezsem, bundan sonraki ömrüm haram olsun bu Türkiye’ye” dedi.

Basın açıklaması katılımcıların slogan atması ve alkışlı protestolarının ardından olaysız sona erdi.

Egedesonsöz'den Metehan UD'un haberine göre; Sondaj ve fizibilite çalışmaları sonucunda, çam ağaçlarıyla kaplı Kozak Yaylası’nda, dört ayrı yer belirleyen şirket, sadece Çukuralan’da üretime başlayabildi.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 2009 yılında 'ÇED olumlu' kararı verdiği Bergama’daki Gelintepe Altın Madeni Açık Ocak İşletmeciliği projesi EGEÇEP, Kozak Çevre Derneği, DİSK, TMMOB ve Bergama Çevre Platformu tarafından yargıya taşınmış ve İzmir İzmir 3. İdare Mahkemesi, Bergama ilçesindeki Gelintepe ve Ovacık altın madenlerinin ÇED olumlu kararını iptal etmişti.

Kararda, "ÇED raporlarının alanın gerçek flora, fauna ve diğer canlı grupları bakımından tür çeşitliliği, popülasyon zenginliği, Türkiye’deki dağılışı, yok olma durumu belirlenmeden hazırlandığı" tespiti yer almıştı.

SONDAJ ÇALIŞMALARI BAŞLADI

Ardından 2018 Ağustos ayında verilen ikinci 'ÇED olumlu' kararı ile birlikte Kozak Yaylası’nda Kapıkaya ve Gelintepe mevkilerinde altın aranmasının önü açılmıştı. Ancak üzerinden 4 yıllık geçmesine rağmen bölgede adım atılamamıştı. Edinilen bilgilere göre Gelintepe bölgesinde sondaj çalışmaları başlamış durumda. ÇED dosyasında yer alan bilgilere göre Gelintepe bölgesinde çalışmalarda 51 bin 499 ton cevher çıkarılması ve üretilecek olan cevherin Ovacık Altın Madeni’ne taşınması planlanıyor. Madenin çıkarılması patlatma yöntemi de kullanılacak.

"NE DEĞİŞTİ DE VAZGEÇTİLER?"

Egedesonsöz’e açıklamalarda bulunan Bergama Çevre Platformu Sözcüsü Erol Engel şirketin ilk sondaj çalışmalarının beklentileri karşılamadığını ifade ederek "Cevherin yetersiz olması gerekçesiyle çalışmaları başlatmadılar. Şimdi sondaj çalışmaları ile tekrar karşımıza çıktılar. Ne değişti de bu kararlarından vazgeçtiler? Gelintepe mevkisi köylülerin yayla olarak kullandığı ve hayvancılık yaptığı bir bölge. O bölgede bir çalışma başladığında köylüler bize bilgi veriyorlar. Çalışmalar bölge halkından kaçırılmaya çalışılıyor. Anlaşılır gibi değil. Biz yargı mücadelemiz ile ilk sürece engel olmuştuk. Kozak Yaylası’na Çukuralan’dan sonra Yukarıbey tarafından da girmeye çalışıyorlar. Koza Altın Madeni Kozak’a girme derdinde. Biz de aynı endişe ve korkuları yaşıyoruz. Bu çalışma o bölgenin yok edilmesi anlamına gelir. Koza’nın kayyumu tarafından dayatılan hukuksuzca yasadışı sondajları kabul etmiyoruz. Bu konuda sağlıklı bilgiye de erişmekte zorlanıyoruz" dedi.

Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Karaayıt köyünde, bir yılda iki kere pasa sahası çöken madenin yeni alanı için tüm tepkilere rağmen ‘ÇED gerekli değildir’ kararı verilmesine tepki gösteren CHP Balıkesir Milletvekili Ensar Aytekin, şunları söyledi:

“Bakanlık Ayvalık’ta çevre katliamına onay verdi. Bu karar, birilerinin sırtını sıvazlamadır. Yaşanacak katliama ortak olmadır. Aldıkları ruhsatın ÇED yönetmeliği öncesinden geçerli olduğunu söyleyen BİLFER madencilik şirketi, istediği gibi işlem yapmayı kendine reva görüyor. Mahallede yaşayan köylülerin meralarına el koymakta beis görmeyen işletme, yalnızca Ayvalık'ı değil; Dikili'ye kadar uzanan geniş bir hattaki su kaynaklarını da kirletiyor. Bakanlık ise bu katliamı onaylıyor.”

“PASA ALANLARI, BU İŞLETME İÇİN 500 METRE İLE SINIRLI”

Geçen yıl, pasa havuzu çöken ve yerinde inceleyip gündeme taşıdıkları Ayvalık'taki maden işletmesinin skandallarının bitmek bilmediğini belirten Aytekin, “Yerleşim yerine bin 500 metre mesafede olması gereken pasa alanları, bu işletme için 500 metre ile sınırlı. Dolayısıyla köyde yaşayan vatandaş, ağır metalden doğrudan etkileniyor” ifadelerini kullandı.

“MAHKEMELER HALKI DEĞİL, ÇEVRE DÜŞMANI ŞİRKETİ HAKLI GÖRDÜ”

Konuyu gündeme getirdikten sonra, çeşitli yasal girişimlerde bulunulduğuna dikkat çeken Aytekin, şöyle konuştu:

“Şirket, işletmenin ÇED yönetmeliği öncesinde yapıldığını gerekçe gösteriyor. Adeta ‘köyü başka yere taşıyın' deme cüretini kendinde bulabilen şirket, sunulan kolaylıklar nedeniyle rahatça hareket ediyor.

Oysa kendileri de biliyor ki, bugün böylesi bir işletmeye bu şartlar altında ruhsat falan verilemez. Burada yaşanan sızıntı, Madra barajına ardından Altınova'dan Dikili'ye uzanıyor. Yöredeki tarımı zehirliyor, insanları mağdur ediyor.

Konu mahkemeye taşındığında, nasıl oluyorsa mahkeme de Danıştay da şirketi haklı bulup, davayı reddediyor. Bu katliam yargı eliyle de onaylanmış oluyor”

“BAKANLIK MADEN ŞİRKETİNE ‘SAHAYI DA PATLATABİLİRSİNİZ’ DİYOR”

Şirketin son adımının ise tesise patlatma ünitesi eklemesi olduğunu dile getiren Aytekin, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bölgenin zeminindeki yumuşama yüzünden fazla biriktirmeyle birlikte aşırı yağışta pasa havuzu çökmüştü. Şimdi şirket, alanda yaptığı katliamı yetersiz görmüş olacak ki patlatma ünitesi de eklemek istiyor.

Konu Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na intikal ediyor. Bakanlık, patlatma için ‘ÇED gerekli değildir' kararı veriyor. Yani ‘gidin, doğayı zehirlemeye devam edin, sahayı da patlatın.' diyor. Böyle bir aymazlık görülmemiştir. Bu kararı vermek yaşanacak katliama ortak olmak demektir.

İktidar için Kazdağları, Madra, Cerattepe, Muğla fark etmiyor. Birileri Ankara'da masa başında oturuyor ve söz konusu bölgelerdeki katliamları tek tek onaylıyor. Bir kez daha söylüyoruz, kazanacağınız para, kaybedeceğiniz geleceği kurtarmaz.

Bu kararlar, bu dönemin yarattığı bürokratların, hakimlerinin utanç kolyesi olarak boyunlarında duruyor. Vatandaş ise yaşamak için mevzuat ve şirketler arasında sıkışıp kalıyor. Bu kararlara susmak, vicdanın sağır olmasından başka bir şey değildir!”

Ne Olmuştu?

12 Aralık’ta Ayvalık-Karaayıt köyüne 300 metre mesafedeki Bilfer Madencilik A. Ş. tarafından işletilen demir cevheri zenginleştirme tesisinin atık sahasında bir maden felaketi yaşandı.

Yağışlarla ağırlaşan maden atıkları çökerek çevreye ve su kaynaklarına aktı. Vahşi madencilik anlayışıyla biriktirilen tonlarca atığın içerisinde bulunan ağır metaller derelere ve bu derelerin döküldüğü Madra Barajı’na ulaştı.

Bu yılın başında yine aynı madende atık depolama alanı çökmüş ve zehirli atıklar Madra Barajı’na bağlanan dereye dolmuş, şirket atık depolama alanının çevresine beton bloklar koyarak önlem aldığını iddia etmişti. Gerekli olan denetimler ve cezai yaptırımlar uygulanmadığı, yaşanan ikinci felaketle ortaya çıktı.

Geçtiğimiz hafta Çandarlı Körfezi’ne dökülen Bakırçay’da yaşanan balık ölümleri, yöre halkında endişeye neden olmuştu. Tarım alanlarının sulanmasının da sağlandığı nehrin üzerini binlerce balık ölüsü ve bölgeyi ağır bir koku kaplarken, çürümüş balık leşlerini ise sineklerin sardığı görülmüştü.

ÇANDARLI HALK MECLİSİ HAREKETE GEÇTİ

Henüz sebebi belirlenemeyen olayın ardından, balık ölümlerinin bir yenisi de Dikili’nin Deliktaş Mahallesi’nde bulunan sulama göletinde yaşandı. Kefal, sazan, levrek gibi birçok balık cinsinin ölümü ise Çandarlı Halk Meclisi’ni harekete geçirdi.

Çandarlı Halk Meclisi tarafından yapılan ilk incelemelere göre, su seviyesinin küp biçimindeki betonun altına indiği, suyun bu seviyeye gelmeden önce önlem alınmadığı belirlendi. Göletteki balıkların yaşayabilmesi için bırakılması gereken sudaki yetersizliğin ise balıkların oksijensiz kalarak ölmesine neden olduğu iddia edildi.

Çandarlı Halk Meclisi tarafından yapılan açıklamada, yaşanan ölümlerle ve neden olunan kuraklıkla ilgili yetkilerden harekete geçilmesi ve suçluların tespit edilmesi istenildi.

Bergama RES Enerji Üretim Anonim Şirketi tarafından, Bergama’nın İsmailli, Atçılar ve Seklik Mahalleleri mevkiinde kurulması planlanan Güneş Enerji Santrali (GES) projesi yöre köylüsünü harekete geçirdi. Durumdan haberdar olan köylü soluğu Bergama Adliyesi’nde alarak, projenin kurulması ve işletilmesine dair Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporuna itiraz etti. Yöre köylüsüne Bergama Çevre Platformu da destek verdi.

“GES’LERE DEĞİL, PROJE YERİNE KARŞIYIZ”

Adliye önünde açıklama yapan Bergama Çevre Platformu Sözcüsü Erol Engel; projeyle, köylülerin tarlaları ve meralarının ellerinden alınacağını, yoksullukla mücadele kapsamında İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından dikilen 10 bin fıstık aşılı Menengiç ile 400 yıllık tarihi Palamut ağaçlarının kesileceğini söyledi.

Bölgedeki 300 civarındaki yaban atının hayatlarının da tehlike altında olduğunu belirten Engel; “Biz doğru yerlere dikildikten sonra RES’lere, GES’lere karşı değiliz. O yöredeki köylülerin rızası olduktan sonra da itirazımız yok. Biz birileri para kazanacak diye, köylülerin hayatını söndürecek olan bu projeye karşıyız. 2015 yılında Büyükşehir Belediyesi, yoksullukla mücadeleye karşı yöreye 10 bin tane Menengiç ağacına Antep fıstığı aşıladı. Bu fıstıklardan şuan verim alınıyor. Köylülerin ekonomisine ciddi katkısı var. Ancak bu projeyle hem bu ağaçlar kesilecek, köylünün yüzde 80’inin kullandığı meralar ellerinden gidecek. Tarım bitecek, yabani yaşam zarar görecek” dedi.

“İZMİR BÜYÜKŞEHİR BİZE BÜYÜK DESTEK VERDİ”

Atçılar mahalle Muhtarı Rasim Akdeniz ise; “Benim köyüm tarihi ve çok eski bir köy. Bilinen 800 yıllık tarihi var. Tek geçim kaynağı hayvancılık ve yeni başlayan Antep fıstıkçılığı. Büyükşehir bizeAntep fıstıkçılığı ile ilgili büyük destek verdi.  Beş, altı yıl süren aşılama çalışması yaptı. Ama bu proje yüzünden bu fıstıklık alanlar elimizden gidiyor. Yani köylü bitiyor. Bu köylüye dokunmayın” dedi.

KÖYLÜ İTİRAZ DİLEKÇESİ VERDİ

Dilekçeleri ile Bergama Kaymakamlığı’nda gelen köylülerin, Çevre, Şehircilik ve İklim Bakanlığı’na iletilmek üzere verdikleri itiraz dilekçesinde ise şu satırlar yer aldı:

* Köylerimiz’de en önemli geçim kaynaklarımızdan biri aşılanmış Antep fıstığıdır. İzmir Büyük Şehir belediyesi tarafından Antep fıstığı aşılanan 10 bini aşkın Menengiç ağacımız proje sahasında kaldığından kesilecek olmasına itiraz ediyoruz.

* Köylerimiz de yerli ırk büyükbaş hayvanlarımızı salma usulü meralarımızda beslemekteyiz. Meralarımız proje sahasında kaldığından bu durum köylerimiz için büyük bir ekonomik yıkım olacaktır.

* Proje sahasında kalan meramızda ata yadigârı 400-500 yıllık tarihi Palamut ağaçlarımız var, bu ağaçlarımızın kesilecek olması vicdanen bizleri yaralıyor. Bu nedenle projeyi kabul etmiyor, itiraz ediyoruz.

* Meramızda ki sayıları 300 aşkın yabani atlarımız başta olmak üzere yaban hayatımız da tehlike altındadır.

Çukuralan köy kahvesinde yapılan toplantıya bakanlık temsilcilerinin yanı sıra EGEÇEP, Dikili Emek ve Demokrasi Platformu, Bergama Çevre Platformu, Dikili Kültür ve Çevre Platformu, Dikili Kadın Platformu, Çandarlı Halk Meclisi, maden çalışanları ve yöre halkı katıldı. Dikili’nin eski belediye başkanı Osman Özgüven ile Bergama’nın önceki dönem belediye başkanı Mehmet Gönenç’te toplantıya katılarak çevrecilere destek verdi. Toplantıda, Koza Altın İşletmelerinin sunumunun ardından, maden çalışanları ile çevreciler arasında tartışmalar yaşandı.

Daha önce Çukuralan Altın Madeni'nde yapılması planlanan 360.000 ton/yıl kapasiteli kırma eleme tesisi için İzmir Valiliği'nin vermiş olduğu ‘ÇED Gerekli Değildir’ kararına çevreciler tarafından dava açılmıştı. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin de müdahil olduğu davada mahkeme, projeyi iptal etti ve iptal kararı Danıştay tarafından onanıp kesinleşti. İptal kararının gerekçesi ise yeraltı sularının ve dolayısıyla Madra Barajı'nın olumsuz yönde etkileneceğine dayandırıldı.

Ancak şirket, mahkeme kararına rağmen kırma eleme tesisi kapasitesini 500.000 ton/yıla çıkarttı, bakanlık ise yeniden ÇED süreci başlattı. Yaşanan gelişmelerin akla mantığa uymadığını belirten çevreciler ise ‘Proje kapasitesini yükseltince çevresel riskler, olumsuz etkiler sona mı erecek?’ diye sordu.

“KÖYLÜNÜN GELİRİ KÜÇÜLECEK”

Firma yetkililerinin yaptığı açıklamaların ardından söz alan Bergama Çevre Platformu sözcüsü Erol Engel; “Maden açıldığı yıldan bu yana bölgede bulunan çamfıstıklarında 10’da 9 kayıp var. Bu 500 bin tonluk kırma eleme tesisinden sonra bölgede tarım ile uğraşmak daha da zorlaşacak. Köylünün geliri daha da küçülecek. İçme suyumuz, dünyada suyun bu kadar değerli olduğu zaman diliminde zarar görecek. Şirket bir gün gidecek ve yöre halkını kaderine terk edecek. Bu sebeple projeye karşıyız” dedi.

Dikili Emek ve Demokrasi Platformu Üyesi Hüseyin Acar; “Buraya halkı ikna etmeye gelmişler. Ama bizler biliyoruz ki Kaz Dağları’ndan buraya, bu firmalar yeraltı kaynaklarını yağmalıyorlar. Heba ediyorlar. Zenginleşen onlar, yağmalanan bizim yeraltı kaynaklarımız oluyor. Bir süre bu madenin işçiliğinden faydalanıyor olabilirsiniz. Ama 10 yıl sonrası bu gidişle yeni kuşaklara bu doğayı bırakamayacaksınız” dedi.

Platform üyesi Hüseyin Öğe ise; “Önceki gün Bakırçay’da toplu balık ölümleri yaşandı. Geçen yıl mandıra atıkları ile Salihleraltı’ndaki derelerde balıkların öldüğünü gördük. Denizin içindeki kirlenmeyi gördük. Mesele sadece çalışmak değil, yaşam gidiyor. Biz gidiyoruz, insanlık gidiyor. Burada kimyasal atık kullanılmadığını mı sanıyorsunuz? Bizde isteriz sizin çalışmanızı, bizim sizin çalışmanıza karşı olduğumuzu mu düşünüyorsunuz? Biz sizin ekmek parası kazanmasını istemiyor muyuz? Hepimiz istiyoruz” dedi.

Çandarlı Halk Meclisi Üyesi Eyyüp Sabri Gamsız; “Firma bir süre sonra gidiyor ama bu bölgede yaşayan insanlar sefaleti yaşıyor.  Siz gittikten sonra bunun acısını bizler, torunlarımız yaşıyor. Ben Çandarlı’da yaşıyorum. Buradaki yeraltı sularını içiyoruz. Torunlarımız, evlatlarımız zehirlenmesin” dedi.

BAKANLIK YETKİLİSİNE UYARI; “TARAF TUTUYOR GİBİ KONUŞUYORSUNUZ”

Toplantıda söz alan Çukuralan köylüsü bir vatandaş; “Bu proje sonrası her şeyimiz, suyumuz, meyvemiz işimiz engelleneceğine göre, maden bu halka ne yardımında bulunacak? Bu köyün halkı neyle idare olunacak? Buna bir çare düşünülüyor mu? Bugüne kadar hiçbir yardımda bulunulmadı” diye sordu.

Bakanlık görevlisi ise; “Her şeyin engelleneceğini nereden biliyorsun” diyerek, “zaten böyle bir durum olursa çalışmaya müsaade etmeyiz” dedi.

Dikili Emek ve Demokrasi Platformu üyesi Atilla Yıldırım yaşanan konuşmaya müdahale ederek; “Taraf tutuyor gibi konuşuyorsunuz. Bakanlık görevlisi olarak firmayı savunur gibi konuştunuz. İleride bu işin sonuçları belli olacak. Tedbirli konuşmakta fayda var” dedi.

Bakanlık görevlisi ise; “Ben mevzuatı anlatmak istemiştim. Öyle bir izlenim yarattıysam özür dilerim” dedi.

MADEN ÇALIŞANLARI İLE ÇEVRECİLER ARASINDA TARTIŞMALAR YAŞANDI

Çevreci vatandaş Akif Yalın ise; “Burada olan sorumlulara sormak istiyorum; Bu doğal yapı kaç milyon yılda bu hale geldi? Siz onu 10 senede talan ediyorsunuz ve yaşanmaz hale getiriyorsunuz” dedi. Bu konuşmanın ardından ise ortam gerildi. Maden çalışanı olduğu belirtilen bir kişi konuşmalara sert sözlerle müdahale etmek isteyince bakanlık ve firma yetkilileri tarafından uyarıldı.

“MADEN KAMYONLARI TRAFİĞİ ENGELLİYOR, YOLLARA ZARAR VERİYOR”

Nebiler Mahalle Muhtarı Safa Eşit; “Burada 500 bin ton malzeme kırılacak dendi. Bu zaten kırılıp geliyor buraya. Bu buraya kamyonla geliyor, kamyon lastik eskitiyor, mazot yakıyor. Bu köyün içinden 500 ton malzeme geçmesi, buranın trafiğini engelliyor. Yollara zarar veriyor. Burada birçok çalışan var, kapanırsa kim ekmek verecek bunlara? Buranın bekçisi de çevrecisi de bizleriz” dedi.

Tartışmalar eşliğinde süren toplantı, bakanlık yetkileri tarafından tutulan tutanakların ardından sona erdi.

Başta balıkçıllar olmak üzere çok sayıda kuş ve farklı hayvan türlerinin barındığı Bakırçay’daki kefal, sazan, levrek gibi birçok cinsin ölüsü yöre halkında büyük endişeye neden olmuştu. Önceki gün meydana gelen olayda tarım alanlarının sulanmasının da sağlandığı nehrin üzerini binlerce balık ölüsü kaplarken, çürümüş balık leşlerini ise sineklerin sarmış olduğu görülmüştü.

Nehir yatağı, haziran ayında suyun tarım amaçlı kullanılması için her yıl olduğu gibi set ile kapatılmıştı. Ancak görevi üstlenen Bergama Belediyesi tarafından buraya cüruf döküldüğü, bir mermer ocağından alınan cürufun ise kimyasal işlem görmüş ve yaşama tehdit olduğu iddia edilmişti.

VATANDAŞ UYARMIŞTI

Önceki gün meydana gelen olayda ise vatandaşlar biran önce yetkililerin harekete geçip balık ölümlerinin sebeplerinin araştırılmasını ve çürümüş balıkların leşlerinin toplanarak sorun tespit edilmeden deniz yolunun açılmamasını istemişlerdi.

Çandarlı Halk Meclisi’nden Muhammed Çekiç bu kaygısını; “Balık ölümlerinin bilimsel nedenleri araştırılmadan denize salınması, bu denizde yüzen, bu denizden beslenen bizlerin sağlığını da tehdit etmez mi? Bu sularda yaşayan diğer canlılar için tehdit değil mi? Yetkililere soruyorum; ‘Seti yık, ölü balıkları denize sal, görüntü yok olsun’ mu? diyeceksiniz, yoksa derhal olaya el koyup, süreci aklın ve bilimin gereğince mi yürüteceksiniz?” sözleriyle dile getirmişti.

BU BİR FELAKET

Ancak Çandarlı Halk Meclisi üyelerinin tüm uyarılarına rağmen yapılan set bugün Dikili Belediyesi görevlileri tarafından yıkıldı. Çandarlı Halk Meclisi, yıkımın Çandarlı Muhtarlığı öncülüğünde gerçekleştiğini iddia etti. On binlerce çürümüş balık leşinin bulunduğu sular denize salındı. Olay yerinde konuşan ve yapılan uyarıların dikkate alınmadığını belirten Muhammed Çekiç; “Pazartesi günü burasının açılacağı belirtilmesine rağmen, bu görüntünün yok edilmesi için Çandarlı Muhtarı’nın öncülüğünde kepçe geldi ve burayı açtı. Görüntü yok edilecek ama ölü balıklar ve balığı öldüren nedenler, ağır metaller denize akıtılacak. Bu bir felaket” dedi.

Çandarlı Halk Meclisi üyesi Eyyüp Sabri Gamsız ise; “Kamuoyu oluşmasın diye yapılan bir şey bu. Sorun belli. Burada çim üreten büyük firmalar var. Onlar bu sudan yararlanmak istiyor. Koskoca derenin önü betonla kapatılmış. Milyonlarca balığın ölümüne neden oldular. Çandarlı Halk Meclisi olarak konunun üzerine gideceğiz” dedi.

"BÜYÜK SIKINTI YARATABİLİR"

Berna Taşdelen ise; “Burası Bakırçay’ın uzantısı. Çok fazla derecede balık ölümü var. İnanılmaz kötü kokuyor. Belediyenin aracı o bağlantıyı açıyor. Denize karışmasına sebep olacak. Bu balıkların neden öldüğü araştırılmadan denize salınması büyük sıkıntı yaratabilir” dedi.

Türk Öğer Koç ise; “Burada daha kötü bir olay var. Menfezlerin tıkalı olması, yağmur sezonunun başlayacak olması daha büyük felaketlere neden olabilir. Bu sorunlara acilen sorun getirilmezse, yarın afet çığlıkları hiçbir işe yaramayacak” dedi.

Çevre örgütleri daha önce defalarca Soma’dan gelen kömür suları, bölgedeki fabrikaların kimyasal atıkları, evsel atıklar ve salça fabrikalarından akan asitli suların Bakırçay’ı kirlettiğini de iddia etmişti.

Başta balıkçıllar olmak üzere çok sayıda kuş ve farklı hayvan türlerinin barındığı Bakırçay’daki balık ölümleri insan sağlığını tehdit ediyor. Tarım alanlarının sulanmasının da sağlandığı nehrin üzerini binlerce balık ölüsü kaplarken, çürümüş balık leşlerini ise sinekler sarmış durumda. Vatandaşlar biran önce yetkililerin harekete geçip balık ölümlerinin sebebinin araştırılıp, bulunmasını istiyor.

TARIM ALANLARI SULANIYOR

Yazlık sitelerin yoğun olarak bulunduğu bölgede henüz ölüm sebepleri belirlenmeyen on binlerce balık leşinin yarattığı koku tüm bölgeyi sararken, çevredeki tarım alanlarının buradan sulanması endişe yarattı. Ölümlerde birçok sebebin olabileceği düşünülüyor. Bunlardan biri de denize giden yollarının kesilmesi ve balıkların sanayi atıkları ile dökülen cüruf arasında kalması.

Nehir yatağı, haziran ayında suyun tarım amaçlı kullanılması için her yıl olduğu gibi set ile kapatılmıştı. Ancak görevi üstlenen Bergama Belediyesi tarafından buraya cüruf döküldüğü, mermer ocaklarından alınan cürufun ise kimyasal işlem görmüş olduğu iddia edilmişti. Kefal, sazan, levrek gibi birçok balık cinsinin bu cüruf önünde toplanması, deniz ile ilişkisi kesilen balıkların sanayi atıkları nedeniyle oksijensiz kaldıkları yorumlarına da neden oldu.

BÖLGE YILLARDIR TEHDİT ALTINDA

Daha önce defalarca sanayi atıklarının Bakırçay’a bırakıldığı ve bu atıkların bölge yaşamını olumsuz etkilediği de dile getirilmişti. Çevre örgütleri Soma’dan gelen kömür suları, bölgedeki fabrikaların kimyasal atıkları, evsel atıklar ve salça fabrikalarından akan asitli suların çevreyi kirlettiğini iddia etmişti.

2021 yılında ise Manisa'daki Soma Devlet Hastanesi'nin kanalizasyonunun 300 metre ileride atık su arıtma tesisi olmasına rağmen doğrudan Bakırçay’a bağlandığı ortaya çıkmıştı. En son geçtiğimiz haziran ayında ise Soma’da faaliyet gösteren bir firma kömür yıkama-eleme işlemleri nedeniyle Bakırçay’da kirliliğe neden olmuş, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bu firmanın faaliyetlerine son vermişti.

“TÜM YETKİLİ KURUMLAR ACİLEN HAREKETE GEÇMELİ”

Bölge sağlığı ile ilgili endişesini dile getiren ve bölgede ikamet eden Çandarlı Halk Meclisi üyesi Muhammet Çekiç, balık ölümlerini; “Bakırçay'ın denize ulaşmasına 2,5 - 3 km kala, çim ekili alanların hizasına set yapılmış; deniz tarafına ve ovaya giden doğu koluna su geçmiyor. Setin gerisinde, deniz yönünde balık ölümü yok, ölüm setin önünde, suyun geliş yönünde. Bakırçay boyunca, gidebildiğim yerde, set önündeki yoğunlukta olmasa da balık ölüleri var” sözleriyle duyurdu.

Çekiç; “Bakırçay birçok canlının yanı sıra balıkların yaşadığı, ürediği alanlardır. Ama ne yazık ki bu alanlarda birkaç yıldır sürekli olarak balık ölümleri yaşanıyor. Geçen yıl bu kolun deniz tarafında çok sayıda balığın öldüğü olay yaşandı. Denize kanal açılarak balıklar kurtarılmaya çalışıldı. Daha bir ay kadar önce Çandarlı Tatil Köyü’nün oradaki nehrin yan kolunda da balık ölümleri oldu. Oradaki ölümlerin havasızlıktan, oksijen yetersizliğinden olmuş olabileceği varsayılabilir. Ancak buradaki ölümlerin sadece oksijen eksikliğinden olmadığı, yukarıdaki zehirli atıklardan olabileceği bir olasılıktır. Çünkü sürekli olarak su geliyor ve gelen su buradaki yüzlerce dönümlük çim alanı suluyor. Onlarca boru tarafından Bakırçay’ın suyu sürekli olarak emiliyor” dedi.

“SETİ YIK, ÖLÜ BALIKLARI DENİZE SAL, GÖRÜNTÜ YOK OLSUN” MU DİYECEKSİNİZ?

Yapılan setin 26 Eylül Pazartesi günü yıkılacağını öğrendiğini belirten Çekiç; “Yani ölü balıklar, nedenleriyle birlikte denize salıncak. Balık ölümlerinin bilimsel nedenleri araştırılmadan denize salınması, bu denizde yüzen, bu denizden beslenen bizlerin sağlığını da tehdit etmez mi? Bu sularda yaşayan diğer canlılar için tehdit değil mi? Yetkililere soruyorum; ‘Seti yık, ölü balıkları denize sal, görüntü yok olsun’ mu? diyeceksiniz, yoksa derhal olaya el koyup, süreci aklın ve bilimin gereğince mi yürüteceksiniz?” dedi.

Titaş Madencilik geçtiğimiz aylarda Çevre, Şehircilik ve İklim Bakanlığın'na başvuruda bulunarak Bergama'nın Cevaplı Köyü'nde kalker ocağı açmak istediğini belirtmişti. Şirketin proje tanıtım dosyasını inceleyen bakanlık kararını açıkladı.

Bakanlık 24,67 hektarlık ormanlık alana kurulmak istenen ve yıllık 1 milyon 200 bin ton kapasiteli çalıştırılması planlanan kalker ocağı projesine veto verdiğini duyurdu.

ZEYTİNLİKLER Mİ ETKİLİ OLDU?
Bakanlık ÇED sürecinin sonlandırıldığını açıkladı. Bakanlık itiraza gerekçe mevzuatın uygun olmamasını gösterirken bu kararın alınmasında çevredeki zeytinliklerin etkili olduğu tahmin ediliyor. Kararla birlikte ÇED alanındaki yüzlerce kızılçam ağacı da kurtulmuş oldu.

Haber: Metehan UD (EGEDESONSÖZ)

Bakanlığın duyurusunda “İlimiz, Bergama İlçesi, Cevaplı Köyü (İR:88608 No.lu Saha) mevkiinde, Titaş Metal Hafriyat Nakliye İnşaat Madencilik Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından yapılması planlanan "Kalker Ocağı (24,67 hektar ve 1.200.000 ton/yıl)" projesine esas hazırlanarak Valiliğimize (Müdürlüğümüze) sunulan Proje Tanıtım Dosyasına ilişkin devam eden ÇED süreci ÇED Yönetmeliği'nin Madde 5.(2)(a) hükmü gereğince iptal/iade edilerek sonlandırılmıştır” denildi.

‘MEVZUATA UYGUN OLMADIĞININ...’

Bakanlığı iptal gerekçesi olarak açıkladığı maddede “Bu Yönetmelik hükümlerine göre karar (ÇED Olumlu/ÇED Gerekli Değildir) tesis edilmeden önce; Projenin gerçekleştirilmesinin ilgili mevzuat bakımından uygun olmadığının tespiti halinde, ÇED süreci aşamasına bakılmaksızın sonlandırılır. ÇED sürecinin sonlandırıldığı Bakanlık ve il müdürlüğü internet sayfasından ilan edilir.” ifadeleri yer alıyor.

KÖYLÜLER OCAK İSTEMİYOR

Ayrıca ocağın sınırları içerisinde bulunan Cevaplı Köylüleri daha önce kurulmak istenen başka bir taş ocağına karşı çıkmış, projenin halkın katılım toplantısında itirazlarını dile getirmişti.

Söyleşiye, Bergama Çevre Platformu dönem sözcüsü Erol Engel, Kozak Çevre Derneği dönem sözcüsü Gülden Karabudak ve Kozak’ta atalık tohumlardan temiz gıda üretimi ve hayvancılıkla uğraşan Şenol Taşdelen konuşmacı olarak katıldı.

Kozak Yaylası’ndaki eko kırımın konuşulduğu söyleşide, altın madenleri ve taş ocaklarının yarattığı tahribata dikkat çekilirken, arazilerden rant elde edenlerin yarattığı ve gelecekte yaratabileceği sorunlara da değinildi.

Resmi Gazete’de yer alan duyuruya göre Dikili’de yer alan Nebiler Şelalesi ve Mağaraları’nı kapsayan bir bölge Bakanlığın onayı ile ikinci derece doğal SİT’e denk gelen 'Nitelikli Doğal Koruma Alanı' olarak ilan etti. Bölgedeki ‘kesin korunacak hassas alan’a ilişkin tescil işlemleri ise sürüyor.

Bakanlığın duyurusu şu şekilde:

İzmir ili, Dikili ilçesinde yer alan, Nebiler Şelalesi ve Mağaraları Potansiyel Doğal Sit Alanı aşağıdaki haritada gösterildiği şekliyle Bakanlık Makamının 01.09.2022 tarih ve E.4462060 Olur'u ile "Doğal Sit-Nitelikli Doğal Koruma Alanı" olarak tescil edilmiştir. "Doğal Sit-Kesin Korunacak Hassas Alan" kısmının tesciline ilişkin idari süreç ise devam etmektedir.

27 Ekim 2017 tarihli ve 30223 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Korunan Alanları Tespit, Tescil ve Onayına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik"in 2. Maddesinin (1) bendinde yer alan "Anit ağaçlar hariç, tabiat varlıklarının ve doğal sit alanlarının tescil kararları Resmi Gazete'de yayımlanır ve Bakanlığın internet sayfasında bir ay süre ile duyurulur." hükmü gereği ekteki haritada belirtilen doğal sit alanının tescili tebliğ olunur.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yapılan duyuruya göre tesiste kırma eleme tesisi kurulması için çevresel etki değerlendirme (ÇED) süreci başlatıldı. Aynı bölgede daha önce yapılmak istenen Dikili Çukuralan Altın Madeni 3. Kapasite Artırımı projesine ilişkin de ÇED olumlu kararı iptal edilmiş, kısa bir süre önce de karar Danıştay tarafından onanmıştı.

"BUNA BİR SON VERİN"

Tüm hukuksal kazanımlara ve "Burada maden işletmesi olamaz" diyen bilirkişi raporlarına rağmen, gelişmelere ilişkin Dikili Kültür ve Çevre Platformu (DİKÇEP) tarafından yapılan açıklamada; "Bilim insanlarının raporuna göre kabul edilemez olan çevresel riskler; Madra Barajı'na ve Nebiler Şelalesi'ne ilişkindi. Bilimsel raporlarla kanıtlanmış olan çevresel riskler sona mı erdi? Suyumuz, havamız, denizimiz tehdit altında. Maden durup, durup arkadan dolaşıp, yeniden harekete geçiyor. Dikili'de talan günleri yaşanıyor. Artık buna bir son verilsin. Çocuklarımızın geleceği için mücadelemize devam edeceğiz" denildi.

"AKLA MANTIĞA UYAR YANI YOK"

Yaşanan gelişmeyle ilgili görüş belirten EGEÇEP eş dönem sözcüsü ve davanın avukatı Doğu Işık; "Proje kapasitesini yükseltince çevresel riskler, olumsuz etkiler sona mı erecek? Bunun akla, mantığa uyar yanı yok. Yeni başlayan ÇED sürecine ilişkin olarak gelişmeleri yakından takip edip gerekli hukuki adımları atmaya devam edeceğiz. Çukuralan'da, Ovacık'ta, Efemçukuru'nda, Çaldağı'nda, Kışladağ'da, her yerde sağlıklı çevrede yaşam mücadelesini büyüterek, güçlenerek devam ettireceğiz" dedi.

MAHKEME TARAFINDAN İPTAL EDİLMİŞTİ

Daha önce mahkeme tarafından iptal edilen ÇED dosyasında kırma eleme tesisinin yıllık 360 bin tondan 500 bin tona çıkarıldığı görüldü. Şirket tesisi için 5 milyon 650 bin Türk Lirası bütçe ayırdı. Projenin halkın katılım toplantısının tarih ve saatinin önümüzdeki günlerde duyurulması bekleniyor.

Proje dosyasında tesisle ilgili “500.000 ton/yıl kapasiteli Kırma – Eleme Tesisi kapsamında yeraltı madencilik faaliyetleri tamamlanan galeriler için geri dolgu malzemesi hazırlanmasında kullanılmak üzere Kırma – Eleme Tesisi yapılması planlanmaktadır. Tesiste Çukuralan Altın Madeni’nde gerçekleştirilen madencilik faaliyetleri neticesinde oluşan pasa (EOK) malzemesi kullanılacak olup, mevcut ÇED sınırları içerisinde yer alan GB2 (Güney Batı 2) portal bölgesi içerisinde yer alacaktır. Kırma – Eleme tesisi, Çukuralan Altın Madeni madencilik faaliyetleri süresince kullanılacaktır.” denildi.

BÜYÜKŞEHİR DE MÜDAHİL OLMUŞTU

Koza Altın İşletmeleri Anonim Şirketi, Çukuralan Altın Madeni Kırma Eleme Tesisi projesi ile ilgili olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na başvurdu. Başvurunun ardından İzmir Valiliği proje için “ÇED gerekli değildir” kararı verdi. Bunun üzerine EGEÇEP ve 19 yurttaş kararın iptali için 7 Eylül 2020’de İzmir 6. İdare Mahkemesi’nde dava açtı. 10 Mart 2021’de İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin de müdahil olduğu davada “Çam fıstığının anavatanı olan Kozak Yaylası’nda artan çevre sorunlarıyla birlikte yüksek oranda bir rekolte düşüşü yaşandığı, bu durumun doğrudan halkın ekonomik gücüne yansıdığı ve yapılacak faaliyetten İzmir halkına ait su kaynaklarının olumsuz etkileneceği” ileri sürülerek yürütmeyi durdurma kararı istendi. İlk olarak yürütmeyi durdurma kararı veren İzmir 6. İdare Mahkemesi ‘çevresel etki değerlendirme gerekli değildir’ kararını da iptal etmişti. Danıştay 6. İdare Dairesi de temyize taşınan kararı onamıştı.

‘EKOLOJİK DENGENİN TAHRİBİNE’

Danıştay 6. Daire tarafından verilen kararda şu ifadeler yer aldı: “Dosyada yer alan PTD ve eki belgeler ile bilirkişi raporunun bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda; dava konusu proje için su kaynakları ile drenaj durumunun, baraj rezervuarının ve yeraltı sularının olumsuz etkilenme potansiyelinin, yörenin hidrojeolojik özellikleri, yeraltı suyu derinlikleri, kaynaklar, kuyular vb. oluşturabileceği çevresel etkilerin, toz-gürültünün çevredeki bitki örtüsü ve doğal yaşam açısından çevre üzerindeki olumsuz etkilerinin projenin uygulanması, izlenmesi ve kontrolünde sürdürülecek çalışmalarla alınacak önlemlerin ilgili mevzuat ve bilimsel esaslara göre kabul edilebilir düzeylerde olmadığı, projenin bu hali ile işletilmesi durumunda fiziksel ve biyolojik çevresel değerlerin ve ekolojik dengenin tahribine, bozulmasına ve yok olmasına neden olacağı, çevreye olabilecek olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da zararın çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için gerekli önlemlerin proje özelinde uygun ve yeterli olmadığı, proje alanında yürütülecek faaliyetin işletme kapasitesi, kullanılacak teknik donanım ve yöntem gözetildiğinde, dava konusu işleme dayanak alınan PTD'de yer verilen bilgi ve tespitlerin yeterli olmadığı görülmüştür. Bu durumda, asgari gereklilikleri taşımadığı anlaşılan PTD esas alınmak suretiyle tesis edilen İzmir İli, Dikili İlçesi, Çukuralan Mahallesi Mevkiinde, davalı yanında müdahil tarafından yapılması planlanan "Çukuralan Altın Madeni 360.000 ton/yıl Kapasiteli Kırma – Eleme Tesisi" Projesi için verilen 24/07/2020 gün ve E:2020166 sayılı "ÇED Gerekli Değildir" (Ek-1) kararında hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmış ve ÇED Gerekli Değildir kararı iptal edilmiştir.”

KAPASİTE ARTIŞI DA İPTAL EDİLMİŞTİ

Aynı bölgede daha önce yapılmak istenen Dikili Çukuralan Altın Madeni 3. Kapasite Artırımı projesine ilişkin de ÇED olumlu kararı iptal edilmiş, kısa bir süre önce de karar Danıştay tarafından onanmıştı.

"YERALTI SULARINI OLUMSUZ ETKİLEYECEK"

Yaşanan gelişmeyle ilgili görüş belirten EGEÇEP eş dönem sözcüsü ve davanın avukatı Doğu Işık; "Çukuralan Altın Madeni'nde yapılması planlanan 360.000 ton/yıl kapasiteli kırma eleme tesisi için İzmir Valiliği'nin vermiş olduğu ÇED Gerekli Değildir kararı için dava açmıştık. Mahkeme, projeyi iptal etti ve iptal kararı da Danıştay tarafından onanıp kesinleşti. Proje, madenin 3. kapasite artırımı alanında bulunuyor. İptal kararının gerekçesi ile 3. kapasite artırımı hakkında verilen iptal kararlarının gerekçesi birbirine paralel. Bilirkişi raporunda ve iptal kararı gerekçesinde projenin, yeraltı sularını ve dolayısıyla Madra Barajı'nı olumsuz yönde etkileyeceği açıkça belirtildi" dedi.

"YAŞAM MÜCADELESİNE DEVAM EDECEĞİZ"

Işık ayrıca; "Bugün aldığımız habere göre Şirket, kırma eleme tesisi kapasitesini 500.000 ton/yıl'a çıkartıp ÇED süreci başlatmış. Proje kapasitesini yükseltince çevresel riskler, olumsuz etkiler sona mı erecek? Bunun akla, mantığa uyar yanı yok. Diğer yandan; kırma eleme tesisi projesi, 3. kapasite arttırımı alanında bulunduğundan bu iki proje hakkında ayrı ÇED süreçleri yürütülmeksizin entegre proje olarak tek ÇED süreci içerisinde değerlendirilmesi gerekmektedir. Yeni başlayan ÇED sürecine ilişkin olarak gelişmeleri yakından takip edip gerekli hukuki adımları atmaya devam edeceğiz. Çukuralan'da, Ovacık'ta, Efemçukuru'nda, Çaldağı'nda, Kışladağ'da, her yerde sağlıklı çevrede yaşam mücadelesini büyüterek, güçlenerek devam ettireceğiz" ifadelerine yer verdi.

Aliağa Çevre Platformu, Brezilya’dan Türkiye'ye gelen NAE Sao Paulo gemisine izin verilmemesine ilişkin bir duyuru yayınladı. Yayınlanan duyuruda, "Bugün Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yaptığı açıklama sonrası yüzen tehlikeli atık olarak nitelendirdiğimiz Brezilya donanmasına ait savaş gemisi Sao Paulo’ya verilen şartlı iznin iptal edildiğini ve ülkemiz karasularına alınmayacağını öğrendik. Yaklaşık bir buçuk senedir Aliağa Çevre Platformu olarak bu geminin Aliağa’mızda sökülmesine karşı verdiğimiz mücadelenin haklı gururunu sizlerle paylaşmak isteriz. Öyle ki henüz bu konu ülke gündemine girmemişken buradan yükselttiğimiz tepki, topladığımız imzalar, sosyal medya etkinlikleri ve yaptığımız basın açıklamaları ile en başından beri Aliağa’mızın ve ülkemizin dünyanın çöplüğü olmayacağını, bu konuda geri adım atmayacağımızı her platformda dile getirdik. Aliağa halkının zehirli gemiyi istemiyoruz haykırışına ses olmaya çabaladık." ifadeleri yer aldı.

Duyuru şöyle devam etti: "Alanda yetkin akademisyenlerin yani bilimin sözü sözümüz oldu. Sunulan Tehlikeli Madde Envanter Raporu’nun yeterli olmadığı, bu şartlarda geminin ülkemize sokulmasının gerek ulusal ve uluslararası sözleşmelerce yasal olmadığını, gerekse insan ve çevre sağlığına ciddi zararlar vereceğini söyledik. Süreç içerisinde İzmir Büyük Şehir Belediyesi’nin, İzmir Demokrasi Bileşenleri’ nin, Baroların, Türkiye Mimar ve Mühendis Odalarının, Tabibler Birliği’nin, sendikaların, çevre örgütlerinin, milletvekilleri ve siyasi partilerin, uluslararası çevre örgütlerinin, akademik çevrelerin de desteği ve sürece dahil olmasıyla beraber sesimiz milyonlara ulaştı. Desteklerinden ötürü saydığımız sayamadığımız tüm kurum ve kişilere buradan bir kez daha teşekkür ediyoruz. Geldiğimiz noktada bakanlığın yapmış olduğu açıklamanın yerinde ancak yetersiz olduğunu belirtelim. Bizler bu süreçle beraber daha fazla kamuoyunun bilgisine sunduğumuz gemi söküm tesisleriyle ilgili de somut adımlar görmek istiyoruz. Bu bağlamda; Gemi Söküm tesislerinde sökümlerin AB standartlarına uygun yapılmasını, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin esnetilmeden uygulanmasını, gemi sökümünün akademisyenler ve bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla denetlenmesini talep etmeye devam edeceğiz."

Son olarak; "Türkiye Dünya’nın Aliağa Türkiye’nin Çöplüğü Değildir" diyen, bu şiarla yola çıkan, az çok demeden bu süreçte bize destek olan Aliağa ve İzmir halkına teşekkür ediyor, sürecin bundan sonra da takipçisi olacağımızı deklare ediyoruz.

Haber Dikili'de de sevinçle karşılandı. Dikili Atatürk Meydanı'nda toplanan, Dikili Kadın Platformu üyleri sevinçlerini "Geleceğimizi savunduk ve kazandık" sözleriyle dile getirdiler.

İZMİR'DE ÇİFTE BAYRAM

Gelişmenin ardından yaptığı açıklamada İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, bunun Büyük Taaruz'un 100. yıl dönümünde yaşanmasına dikkat çekerek, “Bugün İzmir'in çifte bayramı kutlu olsun. Büyük Taarruz’un 100. Yılı ve ölüm gemisinin geri gönderilişi, bugün 26 Ağustos'ta gerçekleşti. Zehir yüklü, asbestli gemi NAE Sao Paulo’nun Aliağa'ya gelişine itiraz etmiş, İzmir dünyanın çöplüğü değildir, olmayacak demiştik” ifadelerini kullandı.

İZMİR'DE TEK YÜREK OLDULAR, BAKANLIĞA DAVA AÇTILAR

İzmir'deki meslek odaları, sendikalar, barolar, sivil toplum kuruluşları ve yurttaşlar tek yürek olarak zehir yüklü dev gemiye karşı yargıya başvuruda bulunmuştu.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, İzmir Büyükşehir Belediyesi, TMMOB Çevre Mühendisleri Odası, İzmir Tabip Odası, İzmir Barosu, Türkiye Barolar Birliği, EGEÇEP Derneği ve bir grup yurttaş İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'nde Brezilya'ya ait Sao Paulo gemisinin Aliağa'da sökümü işleminde yürütmenin durdurulması talebiyle dava açtı.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na karşı açılan davanın 34 sayfalık dilekçesinde söküm işleminin Anayasa, Türk Ceza Kanunu, Çevre Kanunu, Radyasyon Güvenliği Kanunu, İdari Yargılama Usulü Kanunu, Basel Sözleşmesi, İzmir Protokolü, Rio Bildirgesi ve diğer uluslararası antlaşmalara aykırılığı vurgulandı.

Gemideki asbest, madeni yağlar, arsenik, kurşun, krom, bakır, çinko, civa, nikel ve kadminyum gibi ağır metallerin ve radyoaktif kirliliğin toplum ve çevre sağlığına olumsuz etkilerinin altının çizildiği dilekçede, “Yaşam hakkına yönelik tehlikenin büyüklüğü ve sürecin geri döndürülemezliği de dikkate alınarak idarenin savunması alınmaksızın işlemin yürütmesinin durdurulmasına ve davanın esasına ilişkin işlemlerin daha sonra tamamlanmasına karar verilmelidir” ifadelerine yer verildi.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer de asbestli gemiye karşı bireysel olarak başvuru yapmıştı.

Dava başvurusu öncesinde yurttaşlar, meslek odaları, sendikalar, barolar ve sivil toplum kuruluşları temsilcilerinin katılımıyla yapılan İzmir Bölge Adliyesi önündeki basın açıklamasında İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, gemi için “Geldiği gibi göndereceğiz” demişti.

Soyer, “Ben İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı olarak söz veriyorum. Son nefesime kadar İzmir'in ağacını, denizini, Aliağa'sını korumak için canla başla çalışacağım. O gemiyi hep birlikte buradan geldiği gibi geri göndereceğiz” ifadelerini kullanmıştı.

Dikili'de kadınlar Atatürk Meydanı'nda kurulan stantta "Aliağa Çernobil olmasın", "Firmaya dolar, halka mezar", "Çocuklar ölmesin, denize de girebilsin", "Temiz çevre insanlık hakkıdır", "Kanser olmak istemiyoruz" yazılı dövizler açtılar. "Ölüm gemisini istemiyoruz", "Türkiye dünyanın çöplüğü değilidr" sloganları attılar. 

Dikili halkının kampanyaya destek vermesi için yapılan çağrıda, 2 Eylül tarihine kadar her akşam saat 19.30 - 22.00 arası imza toplanacağı belirtildi. 

İmza toplama kampanyası için yapılan açıklamada ise; “1963-2000 yılları arasında Fransız Donanmasında, sonrasında Brezilya Donanmasına kullanılıp hurdaya ayrılan Nae Sao Paulo adlı uçak gemisinin, İzmir’deki Aliağa Gemi Söküm Bölgesi’ne getirilmesine izin verildiğini öğrendik. Fransa’nın daha önce nükleer denemelerinde kullandığı bu uçak gemisinin yapım yılı da göz önünde bulundurulduğunda, asbest ve radyoaktivite dahil olmak üzere önemli miktarda tehlikeli ve zararlı atık içerdiği bilgilerini basında ve kamuoyunda üzüntü ve kaygıyla takip ediyoruz. Aliağa ve çevresinde yaşanan bu tehlike sadece Aliağa’da değil, söküm işlemi sırasında bu maddeler kontrolsüz bir şekilde çevreye yayılarak, geri dönüşü olmayan çevre ve sağlık riskleri yarattığı için hepimizi yakından ilgilendirmektedir. Birçok tehlikeli maddeyi içeren gemileri sökme işlemi, deniz ve karada yarattığı çevresel kirliliklerin yanı sıra, oksijen kaynağı ile kesme yöntemi ile yürütülen çalışmalarda hava kirletici bileşenler de atmosfere verilmektedir. Bu nedenle nükleer serpinti konusundaki ölçümlere dair elde net verisi olmayan, radyoaktivite ve asbest başta olmak üzere birçok tehlikeli ve zararlı maddeyi bünyesinde barındıran Nae Sao Paulo adlı uçak gemisinin ülkemize getirilmesini istemiyoruz” sözlerine yer verildi.

Dava başvurusundan önceki basın açıklamasında Başkan Tunç Soyer, "Ben İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı olarak söz veriyorum. Son nefesime kadar İzmir’in ağacını, denizini, Aliağa’sını korumak için canla başla çalışacağım. O gemiyi hep birlikte buradan geldiği gibi geri göndereceğiz” dedi. 

Brezilya donanmasına ait asbestli Nae Sao Paulo dev uçak gemisine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından Aliağa’da verilen söküm izni yargıya taşındı. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, İzmir Büyükşehir Belediyesi, TMMOB Çevre Mühendisleri Odası, İzmir Tabip Odası, İzmir Barosu, Türkiye Barolar Birliği, EGEÇEP Derneği ve bir grup yurttaş İzmir Bölge Adliye Mahkemesi’nde Brezilya’ya ait Sao Paulo gemisinin Aliağa’da sökümü işleminde yürütmenin durdurulması talebiyle dava açtı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na karşı açılan davanın 34 sayfalık dilekçesinde söküm işleminin Anayasa, Türk Ceza Kanunu, Çevre Kanunu, Radyasyon Güvenliği Kanunu, İdari Yargılama Usulü Kanunu, Basel Sözleşmesi, İzmir Protokolü, Rio Bildirgesi ve diğer uluslararası antlaşmalara aykırılığı vurgulandı. Gemideki asbest, madeni yağlar, arsenik, kurşun, krom, bakır, çinko, civa, nikel ve kadminyum gibi ağır metallerin ve radyoaktif kirliliğin toplum ve çevre sağlığına olumsuz etkilerinin altının çizildiği dilekçede, “Yaşam hakkına yönelik tehlikenin büyüklüğü ve sürecin geri döndürülemezliği de dikkate alınarak idarenin savunması alınmaksızın işlemin yürütmesinin durdurulmasına ve davanın esasına ilişkin işlemlerin daha sonra tamamlanmasına karar verilmelidir” ifadelerine yer verildi.

Basın açıklamasıyla duyuruldu 

Dava başvurusu öncesinde yurttaşlar, meslek odaları, sendikalar, barolar ve sivil toplum kuruluşları temsilcilerinin katılımıyla yapılan İzmir Bölge Adliyesi önündeki basın açıklamasında İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, gemi için “Geldiği gibi göndereceğiz” dedi.  Açıklamaya Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Parti Meclisi (PM) Üyesi ve Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, Gaziemir Belediye Başkanı Halil Arda, Türkiye Barolar Birliği Başkanı Erinç Sağkan, TMMOB Yönetim Kurulu Başkanı Emin Koramaz, DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu, Türk Tabipleri Birliği Merkez Komite Üyesi Nursel Şahin ve KESK Eş Başkanı Şükran Kablan Yeşil, İzmir Barosu Başkanı Özkan Yücel, İzmir Gemi Koordinasyonu, İzmir Emek ve Demokrasi Güçleri’nin yanı sıra çok sayıda sivil toplum örgütü temsilcisi ve yurttaşlar katıldı.

“Emperyalist şimdi zehirleriyle işgal ediyor ama geçit yok”

Gösterilen çevre duyarlılığına vurgu yapan Başkan Tunç Soyer, “Bu şehre hep birlikte sahip çıkmanın gururunu yaşıyorum. Biz ölüm gemisi diyoruz, toksik gemi diyoruz ama düzeltmeye ihtiyaç var aslında. Gelen gemi falan değil. Gemi olma özelliğini tamamen yitirmiş bir kargo geliyor. Zehir, çöp kargosu... Gelen binlerce tonluk bir çöp, zehir. Öncelikle bunu anlamamız lazım. Bu sabah 850 kardeşimizi İzmir’den Afyon’a yolcu ettik. Atatürk’ün ve ordumuzun yürüdüğü güzergahı yürüyecekler. Çünkü bugün büyük zaferin başladığı ilk gün. Emperyalist şimdi zehirleriyle, çöpleriyle işgal ediyor ülkeleri ama geçit yok. Emperyalizme, faşizme İzmir geçit vermeyecek. Geldikleri gibi geri göndereceğiz. Çünkü bu vatanı bize emanet edenler kanlarıyla, canlarıyla, özgürlüğün, barışın ve cumhuriyetin bedelini ödediler. Bir belediye başkanının asli görevi şehrini korumaktır. Diğer vazifeler sonra gelir. Ben İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı olarak söz veriyorum. Son nefesime kadar İzmir’in ağacını, denizini, Aliağa’sını korumak için canla başka çalışacağım. O gemiyi hep birlikte buradan geldiği gibi geri göndereceğiz” dedi. 

“Her yolu deniyoruz”

İzmir Barosu Başkanı Özkan Yücel de, “Bugün burada Türkiye’nin hasret kaldığı bir ilke şahitlik ediyoruz. İzmir’den bir sivil itaatsizlik hareketi başlattık.  Bu çağrı Türkiye’ye ilişkindi. Bugün burada bütün Türkiye’yi temsil eder biçimde meslek örgütü temsilcileri ve sendika başkanları burada aynı çağrıya, aynı talebe ortaklık ediyorlar. Bir taraftan sokağı,  bir taraftan mahkemeleri onlara dar etmeye kararlıyız. Her yolu deniyoruz.  Bunlardan biri mahkeme. Yarın bu mahkemeden yürütmeyi durdurma kararı çıkmazsa denizleri de onlara dar etmeye kararlıyız. Hatırlatalım. Onlar da İzmir’de yaşıyorlar İzmir’in zehirlenmesine izin vermemek kendileri için de gerekli bir şey. Gecikmeden karar verilmesi gerekir, savunma hadi alınmadan yürütmenin durdurulması kararı verilmesini istiyoruz” ifadelerini kullandı. 

“Mücadelemizi büyüteceğiz”

DİSK Başkanı Arzu Çerkezoğlu ise şunları söyledi: “Bugün emeğimizi,  doğamızı, insana dair ne varsa her şeyi değersizleştiren düzene karşı buradayız. DİSK olarak burada dostlarımızla birlikte zehir gemisinin topraklarımıza, İzmir’e, ülkemize girmesini engellemek ve dur demek için buradayız. Rant uğruna işçi sağlığını, doğamızı yok sayarak bu geminin gelişine izin veriyorlar. Eğer o gemi su alırsa hepimiz batacağız diyorlar ya herkes bilsin yıllardır bu ülkede emeğimizi değersizleştirenlerin, doğamızı sermayeye peşkeş çekenlerin bu ülkenin tüm değerlerini yok sayanların gemisinde bir hiçbir zaman olmadık, olmayacağız. Onların zihniyetinin gemisidir bu. Bizim gemimiz İzmir’in özgürlük rüzgarı ile yol alan Ege sularında yürüyen yelkenlilerdir. Bu süreçte üzerimize düşeni yapacağız ama biliyoruz ki bizleri yok sayan her şeyi piyasaya açan düzen artık tüm dünya halklarının geleceğini tehdit ediyor. Emek temelinde yeni bir toplumsal düzeni inşa etmek için bugünden yarına daha fazla omuz omuza vererek mücadelemizi büyüteceğiz.”

“20 yıldır talana şahitlik ediyoruz”

KESK Eş Başkanı Şükran Kablan Yeşil de, “20 yıldır biz bu ülkede bu iktidarın doğayı talanına şahitlik ediyoruz. bu da yetmiyor, bunlara sahip çıkanların cezalarla karşısında çıkıyor. Bu iktidar kadın düşmanı politikalarla her gün 3 kadının katledilmesinin suç ortaklığını yapıyor, bu iktidar sermayeye peşkeş çektiği ranta krizi derinleştirerek işçilerin ekmeğini her gün masasından çalıyor. Bu iktidarın hayata geçirdiği emek düşmanı politikaları aynı şekilde soluyacağımız doğamızı da sermayeye peşkeş çekerek gösteriyor. Son 16 yılda Türkiye katı atık ithalatında yüzde 196 artışla Avrupa birincisi. Yani çöplüğe çeviriyor bu ülkeyi. Bizim sözümüz kısa açık ve net. Birden fazla da olsa aynı kapıya çıkan tek tercih var. Çocuklarımızın ve bizlerin bugünü ve yarını için varolan tüm seçenekler o gemi gidecek ya da o gemi gidecek veya o gemi her türlü gidecek. Asla o geminin burada sökülmesine izin vermeyeceğiz” diye konuştu.

“Bu filmi defalarca izledik”

Yaşama sahip çıkmak için İzmir halkıyla yan yana olduklarını söyleyen TMMOB Başkanı Emin Koramaz da, “Bugün yine bir çevre felaketine, halk sağlığına yönelik tehditler içeren bir uygulamaya karşı yine mahkeme önündeyiz. Aliağa’ya sahip çıkmak için buradayız. Yaşamımıza sahip çıkmak için İzmir halkıyla sizlerle yan yanayız. Bu geminin sökümüne yönelik ilk anlaşma yapıldığı andan itibaren İzmir halkı çevre örgütleri ve meslek örgütleri olarak bir dizi açıklama yaptık. Ancak bu konunun kamu nezdindeki en büyük temsilcisi olan bakanlık bu konuda hazırladığımız raporları göz ardı ederek kulağını sadece söküm için anlaştığı firmaya dikti. Bakanlık süreci titizlikle takip ediyoruz diyor. Bu söküm uluslararası mevzuatlara uygun olacak diyorlar. Ama defalarca talep etmemize rağmen bunların hiçbirini ne bizlerle ne kamuoyuyla paylaşıyorlar. O savaş gemisinin nükleer denemelerde kullandığı yüksek oranda radyoaktif içerdiği, 600 ton asbest olmak üzere 1500 ton zararlı madde içerdiğine dair ciddi iddialar var. Ama bakanlık bunlara kulağını tıkıyor, firmanın beyanlarına güveniyor. Bu açıklamalar gerçeği yansıtmamaktadır. Biz bu filmi defalarca izledik. Hızla tersanelere giriliyor, kimyasal atıklar ülkemize bırakılıyor. Mahkeme süreçleri dahil beklenmiyor. Bugün burada açtığımız davanın sonuçları beklenmeden Türkiye bu geminin sökülmesine asla izin vermemelidir. Gerçek olan tek şey bu geminin ölüm gemisi olduğudur. Türkiye’de gemi söküm sektörün sicili bozuktur. Türkiye’de gemi söküm işletmeleri bir merdiven altı şeklinde çalışmaktadır, bakanlık gerekli denetimleri yapmamaktadır. Bu ülkeyi seven insanlar olarak artık bıktık, bu ülkenin çöplük haline getirilmesine yönelik girişimlerden bıktık. Buna asla izin vermeyeceğiz. O gemi mutlaka gidecek. Brezilya mahkemeleri geminin limandan çıkmasını engelleyen bir karar aldı, ona rağmen geliyor. Adli makamlara sesleniyorum; o gemi Türkiye’ye sokulmamalıdır. Herkesi bu mücadeleye destek vermeye çağırıyorum. O gemi hangi ülkede yapıldı ve kullanıldıysa imha edilmelidir” dedi.

“9 gram asbeste de karşıyız”

Asbest yüklü geminin insan sağlığı üzerine etkilerine vurgu yapan Türk Tabipleri Birliği Merkez Komite Üyesi Nursel Şahin, “Bir ölüm gemisi geliyor. Tüm uyarılara rağmen ölüm gemisi brezilyadan yola çıktı. Bu geminin söküm işlerini alan şirket henüz ihaleye girdiğinde geminin zehir envanterini bile yeterince incelememişti. Bakan da bizimle asbestin miktarını tartışıyor. 900 ton 9 ton tartışmalarına gerek yok 9 gram asbeste bile karşıyız. Asbest lifleri ile karşılaştığınızda belki 40 yıl sonra bile kansere yakalanacağımızı biliyoruz gemi sökümlerinin şeffaf olmadığını biliyoruz. Denizde yapılacak bu söküm. Besin zincirlerimize ve havamıza karışarak insanlarımıza gelecek. Doğaya da inanılmaz bir tahribat yaratacak. Bu gemide sadece asbest yok. ağır metaller, gazlar, boyalar, nükleer serpintiler var. Bunların numuneleri gerekli miktarda alınıp bize bildirilmemiş durumda. İnsan sağlığı, çocuklarımız ve gebelerimiz için son derece tehlikeli. Bu gemide yüz binlerce metre kablo olduğunu söyleniyor hem kurşun hem plastik kirliliği demek bu. Uranyum ile kamplı ve nükleer denemelerin yapıldığı bir gemiden söz ediyoruz. Gemi söküm şirketini umurunda değil bu, tıpkı iktidarın da olmadığı gibi. Hep birlikte bu gemiyi durduracağımıza inanıyoruz” çıkışını yaptı.

“En büyük ihanetlerden biri”

Türkiye Barolar Birliği Başkanı Erinç Sağkan ise, “Aslında bugün bir dava açtık buna ilişkin teknik detayları paylaşmak gerekirdi ama başka bir unsurdan başlamak istiyorum. Burada gördüğüm çok farklı bir mücadele var. En başta kadınlar bu ülkenin doğasına sahip çıkmak için mücadele ediyorlar. Emek ve demokrasi örgütleri, sendikalar, STK’lar bu ülkenin doğal güzelliklerinin ranta kurban edilmemesi için mücadele ediyor. Bu ülkeye yapılan en büyük ihanetlerden biriyle karşı karşıyayız. Tedbir kararına rağmen ülkeye sokulmaya çalışılan bir geminin tüm insanlarının sağlığına yönelik çok olumsuz unsurlara rağmen rant uğruna bunun gerçekleştirilmeye çalışıldığını görüyoruz.  Bizler bu suça ortak olmayacak. O gemi bu sulardan çıkana kadar mücadeleyi sonuna kadar devam ettireceğiz” açıklamasını yaptı.

Dikili Kaymakamlığı’na dilekçelerini teslim eden platform üyeleri; "Aliağa, dünyanın çöplüğü değildir", "Türkiye, dünyanın çöplüğü değildir" ve "Ölüm gemisini ülkemizde görmek istemiyoruz" sloganları attılar.

TÜRKİYE ÇÖPLÜK DEĞİLDİR

Yaklaşık 85 kişinin katıldığı eylem sonrası görüşlerini dile getiren ve Dikili Emek ve Demokrasi platformu adına konuşan Hüseyin Öğe; “Bugün Emek ve Demokrasi Platformu olarak, Brezilya’dan Aliağa’ya sökülmek için yola çıkan geminin gelmemesi için toplandık. Dilekçelerimizi; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İzmir İl Müdürlüğü’ne iletilmek üzere, Dikili Kaymakamlığı’na teslim ettik. Aliağa çöplük değildir, Türkiye çöplük değildir. Dolayısıyla bu tür gemilerin Aliağa’da sökülmesine karşı çıkıyoruz. Bunu protesto ediyoruz” dedi.

TÜM DÜNYANIN SORUNU

Platform adına görüş belirten serap Acar ise; “Bugün Dikili Kaymakamlığı’nda, ölüm gemisi olan Sao Paulo’nun Aliağa’ya girişinin engellenmesi için bir araya geldik. Bu sadece Aliağa’nın, Dikili’nin, Ege Bölgesi’nin, Türkiye’nin sorunu değil. Tüm dünyanın sorunu. Çünkü hem kanser, hem denizin kirliliği, hem insan sağlığını yakından ilgilendiriyor. Biran önce engellenmesi gerekmektedir” dedi.

KAYGIYLA TAKİP EDİYORUZ

Verilen dilekçede ise; “Bakanlığınız Mayıs ayında verdiği onayla, 1963-2000 yılları arasında Fransız Donanmasında, sonrasında Brezilya Donanmasına kullanılıp hurdaya ayrılan Nae Sao Paulo adlı uçak gemisinin, İzmir’deki Aliağa Gemi Söküm Bölgesi’ne getirilmesine izin verildiğini öğrendik. Fransa’nın daha önce nükleer denemelerinde kullandığı bu uçak gemisinin yapım yılı da göz önünde bulundurulduğunda, asbest ve radyoaktivite dahil olmak üzere önemli miktarda tehlikeli ve zararlı atık içerdiği bilgilerini basında ve kamuoyunda üzüntü ve kaygıyla takip ediyoruz. Aliağa bölgesi, hali hazırdaki sanayi tesislerinden dolayı kirlilik değerleri çok yüksektir ve buna bağlı sağlık sorunlarının en üst seviyelerde yaşandığı bir yerdir. Aliağa ve çevresinde yaşanan bu tehlike sadece Aliağa’da değil, söküm işlemi sırasında bu maddeler kontrolsüz bir şekilde çevreye yayılarak, geri dönüşü olmayan çevre ve sağlık riskleri yarattığı için hepimizi yakından ilgilendirmektedir” denildi.

ÜLKEMİZE GETİRİLMESİNİ İSTEMİYORUZ

Açıklamada ayrıca; “Birçok tehlikeli maddeyi içeren gemileri sökme işlemi, deniz ve karada yarattığı çevresel kirliliklerin yanı sıra, oksijen kaynağı ile kesme yöntemi ile yürütülen çalışmalarda hava kirletici bileşenler de atmosfere verilmektedir. Anayasa’nın 56. maddesine göre ‘Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir’. Buna göre Anayasa’da, vatandaşların da çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek konusunda ödevli olduğu açıkça belirtilmiştir. Bu nedenle nükleer serpinti konusundaki ölçümlere dair elde net verisi olmayan, radyoaktivite ve asbest başta olmak üzere birçok tehlikeli ve zararlı maddeyi bünyesinde barındıran Nae Sao Paulo adlı uçak gemisinin ülkemize getirilmesini istemiyoruz” sözlerine yer verildi.

Yayımlanan haritada bölgedeki 1’inci derece doğal SİT alanlarının yer almadığı görülürken eski SİT derecelendirmesinde 2’inci derece olan nitelikli doğal koruma alanları genişlediği izlendi. Yine eski SİT derecelendirmesinde 3’üncü derece olan sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım alanlarının kısmen de olsa küçültüldüğü kaydedildi.

"EKOLOJİK YAPIDA TAHRİBAT"

İlçenin Bademli Köyü, Yahşibey ve Karagöller bölgelerini kapsayan SİT değişikliği ile birlikte doğal SİT dereceleri düşürülen bölgeler de hem yapılaşmanın önü açılırken hem de taş-maden ocaklarının açılması, RES ve GES’lerin dikilmesinin önündeki engellerde kaldırıldı.

Egedesonsöz'den Metehan UD'un haberine göre; Bakanlığın SİT kararını inceleyen TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi dava açma kararı aldı. Oda değişikliğin; bölgenin ekolojik yapısında yaratacağı tahribata dikkat çekerek iptalini isteyecek.

Oda yönetim kurulu tarafından alınan kararda “İzmir İli, Dikili İlçesi sınırları içerisinde bulunan 1. GRUP DİKİLİ – BADEMLİ -KARAGÖL ETABI Doğal Sit Alanı 26.05.2022 tarihli ve 3737434 sayılı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlık Makamı Olur’u ile “Doğal Sit- Nitelikli Doğal Koruma Alanı”, “Doğal Sit-Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı” olarak tescil edilmesi işlemine dava açılmasına” ifadeleri yer aldı.

TÜRKİYE’NİN MALDİVLERİ

İzmir'in Dikili ilçesine bağlı Denizköy ve Bademli Köyü kıyıları eşsiz doğa harikalarıyla bilinirken; ılıcaları, adaları, koyları, ince ve beyaz kumsalları, turkuaz – lacivert renkli deniziyle bölge “Türkiye'nin Maldivleri” olarak anılıyor. Bölgenin tamamına yakını asırlık zeytin ağaçları ve endemik bitki türleriyle çevrili. Dalyan kısmı, başta flamingolar olmak üzere çok sayıda deniz kuşunun üreme, birçok göçmen kuşun konaklama alanı.

BÖLGE HALKI İTİRAZ ETMİŞTİ

SİT değişikliğine Dikili Emek ve Demokrasi Platformu, bölgedeki çevre örgütleri ve bölge halkından itirazlar geldi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişiklikleri Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü’ne iletilmek üzere Dikili Kaymakamlığı’na teslim edilen dilekçelerde planların iptal edilmesi istenildi.

İzmir Büyükşehir Belediyesi şirketlerinden İzDoğa’nın yürüttüğü “Flamingo Yolu” projesi devam ediyor. UNESCO Dünya Doğa Mirası Listesi adayı Gediz Deltası’nı hem deniz hem de kara yolundan gezebilen İzmirliler, Körfez’in en renkli teknesi ve otobüsüyle yapılan turlarla alandaki kuş türlerini inceleme imkânı buluyor.

Flamingo Yolu turlarında rehberlik yapan Göker Yarkın Yaraşlı, “Pazartesi hariç haftanın her günü günde dört defa Mavişehir balıkçı barınağından teknemizle bir buçuk saatlik bir gezimiz oluyor. Gediz Deltası’nda kıyı bataklıklarına girip binlerce flamingoyu, onlara eşlik eden yüzlerce kıyı ve su kuşlarını görebiliyoruz. Teknemiz küçük, onları rahatsız etmemek için dizayn edildi. Motor da çok sessiz çalışıyor. Herhangi bir zarar vermeden buradaki doğal hayatı gözlemleyebiliyoruz. 35 kişilik kontenjanla yapılan otobüs turumuz da Sasalı Doğal Yaşam Parkı’ndan başlıyor. Güney Gediz Deltası’nın, karanın en uç noktasına gidiyoruz. Flamingolara ek olarak kara türleri ve memelileri görebiliyoruz. İnsanlar gördükleri güzellik karşısında büyüleniyor” dedi.

“İzmir’e yaşam sunan bir alan”

Gediz Deltası’nın önemine vurgu yapan Göker Yarkın Yaraşlı, sözlerine şöyle devam etti: “Gediz Deltası dünya için çok önemli bir sulak alan. 300 farklı kuş türleri gözlemlenmiş. Dünyada nesli küresel ölçekte tehlikede olan Tepeli Pelikan, Akdeniz Foku ve Caretta Caretta cinsi kaplumbağaların üçünün bir arada yaşadığı tek alan burası. 40 bin hektarlık bir yerden söz ediyoruz. Çok geniş bir alanda yaşam sunuyor. İzmir’e yaşam sunan bir alan diyebiliriz.”

Flamingodan karabataklara

Projeyle başta flamingolar olmak üzere İzmir Körfezi’nin ev sahipleri olan onlarca kuş türüne dikkat çekmek hedefleniyor. Turlar sayesinde ziyaretçiler flamingodan karabataklara, martı türlerinden pelikanlara kadar birçok kuşla ilgili bilgi edinip gözlemleme fırsatı yakalıyor.

Biletler gişeden ve web sitesinden alınabiliyor

Turlara katılmak isteyenler Mavişehir Balıkçı Barınağı’ndaki Flamingo Doğa Parkı’ndaki gişeden veya izdogaturizm.com sitesinden bilet alabiliyor.

Turlarla ilgili ayrıntılı bilgiye (531) 932 09 93 numaralı telefondan ulaşılabiliyor.